Ardını oxu...
Azərbaycanın işğaldan azad olunmuş ərazilərin yenidənqurulması və bərpası ilə bağlı xərclərin (Böyük qayıdış I planının layihəsi) 2025-2028-ci illərdə 14,612 milyard manat təşkil edəcəyi proqnozlaşdırılır.

İndex.az xəbər verir ki, bu barədə Maliyyə Nazirliyinin açıqladığı “2025-2028-ci illər üzrə Ortamüddətli Büdcə Çərçivəsi”ndə bildirilir.

Sənədə əsasən, bunun da əsaslı xərclərdə xüsusi çəkisi 28,9 % təşkil edəcək.

Dövlət büdcəsinin əsaslı xərclərinin ortamüddətli dövrün sonuna 2024-cü ilin təsdiq olunmuş göstəricisi ilə müqayisədə 3 milyard 581,4 milyon manat və yaxud 23,3 % azalma ilə 11 milyard 794,4 milyon manat təşkil edəcəyi proqnozlaşdırılır. Ortamüddətli dövrdə dövlət büdcəsinin əsaslı xərclərinin mühüm hissəsini Böyük Qayıdış Proqramının icrası və ölkənin müdafiə qabiliyyətinin və təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi təşkil edir.

“İşğaldan azad olunmuş ərazilərə böyük qayıdışın təmin edilməsi üçün şəhər və kəndlərin yenidən qurulması və bərpası, həmin ərazilərdə müasir infrastrukturların yaradılması (elektrik enerjisi, təbii qaz, su, rabitə, yol, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət, mənzil-kommunal və digər zəruri infrastrukturların və mədəni-tarixi abidələrin bərpası və yenidən qurulması, yaşayış evlərinin tikintisi və s.) məqsədilə 2025-ci ilin dövlət büdcəsindən 4 milyard manat vəsait nəzərdə tutulub. Bu, ortamüddətli dövrdə qeyri-neft iqtisadiyyatının inkişafında “stimullaşdırıcı multiplikator” rolunu oynacaq”, – Maliyyə Nazirliyi bildirir.
 
Ardını oxu...
İşğaldan azad olunmuş Şərqi Zəngəzur və Qarabağ İqtisadi rayonlarında yeni idarəetmə forması həyata keçirilir. Belə ki, burada idarəetmə Prezidentin Xüsusi Nümayəndəliyi tərəfindən həyata keçirilir.

Qeyd edək ki, xüsusi nümayəndəliyin fəaliyyət istiqamətləri müvafiq ərazinin müəyyən edilmiş hədəflərə uyğun olaraq inkişafını təmin etmək, ərazinin perspektiv inkişafı ilə bağlı hədəflərə nail olunması məqsədilə dövlət orqanlarının (qurumlarının), onların yerli bölmələrinin fəaliyyətini əlaqələndirmək, ərazidə mülkiyyətin mühafizəsini, dövlət əmlakından səmərəli istifadəni, habelə sahibkarlıq, şəhərsalma, tikinti və digər sahələrdə fəaliyyətin həyata keçirilməsini təşkil etməkdir.

Xüsusi nümayəndələrə bir çox səlahiyyətlər verilib. Onlar azad edilən ərazilərdə bütün işlərə nəzarət edir. Prezident İlham Əliyev azad edilən bütün rayonlara xüsusi nümayəndə təyin edib və onlar həmin bölgələrdə işlərini davam etdirirlər.

Xüsusi nümayəndəliklərlə yanaşı azad edilən rayonların İcra Hakimiyyətləri də fəaliyyət göstərirlər. Onlar hələ işğaldan azad olunmuş ərazilərə köçürülməyib və müxtəlif bölgələrdə olan keçmiş məcburi köçkünlərin işləri ilə məşğuldur.

Bəzi ekspertlər keçmiş məcburi köçkünlərin öz doğma yurdlarına tam qayıtdıqdan sonra Qarabağ və Şərqi Zəngəzur regionları üzrə icra hakimiyyətlərinin ləğv ediləcəyini düşünür.

Modern.az-a danışan Milli Məclisin Aqrar siyasət komitəsinin sədri Tahir Rzayev bildirib ki, hazırda Qarabağdakı idarəetmə qətiyyən paralellik təşkil etmir:

"Azərbaycanda bütün sahələrdə islahatlar uğurla davam edir və öz yaxşı nəticələrini verir. İdarəetmə sistemində də Prezidentin Xüsusi Nümayəndəliyinin təsis edilməsi bir yenilikdir. Sözsüz ki, bu da idarəetmənin şəffaf, düzgün və operativ idarə olunaması üçün vacibdir. Prezidentin xüsusi nümayəndəliyinin təsis edilməsi işğaldan azad olunmuş regionlarda görülən işlərin həm sürət, həm keyfiyyət, həm də nəzarət altında aparılmasına imkan verir. Xüsusi nümayəndəlik məhz bu işlərlə ciddi məşğul olmaqla, tikinti-bərpa, abadlıq işlərinin görülməsində xüsusi rol oynayır. İşğaldan azad olunan ərazilərdəki möhtəşəm işlər bunu deməyə əsas verir. İcra orqanları isə vətəndaşların tələb və arzularını öyrənir. Eyni zamanda onlarla görüşlər keçirilir, qarşıya çıxan problemlərin həlli üçün tədbirlər görüb, həyata keçirirlər. Bu, heç də paralellik deyil, düşünülmüş idarəetmə formasıdır. Öz səmərəsini veririsə, daha da təkmilləşəcək".

Komitə sədri söyləyib ki, idarəetmədə bu və ya digər formada yeniliklər yaradıla bilər:

"Artıq işğaldan azad olunmuş ərazilərə insanlar köç edirlər. Bir çox rayonlarda artıq məskunlaşma başlayıb. İnsanlar özlərinin normal həyatlarını təmin etmək üçün yerli müəssisələr qurur, iş yerləri açırlar. Əlbəttə, təkmilləşməyə ehtiyac var. İdarəetmənin təkmilləşdirilməsi yeni statusların tətbiqi ölkə başçısının səlahiyyətindədir. Lazım olarsa, idarəetmədə bu və ya digər formada yeniliklər yaradıla bilər. İdarəetmədə yeni institutun tətbiqi o demək deyil ki, icra hakimiyyətləri tez bir zamanda ləğv edilməlidir. Gələcəkdə buna ehtiyac yaranarsa və yeni idarəetmə formaları özünü daha yaxşı doğruldursa, sözsüz, yeniliklər tətbiq olunmalıdır".
Ardını oxu...
"ANC Group" MMC-yə inzibati protokol yazılıb.

Pravda.az-ın xəbərinə görə, protokolu İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidməti İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 447.0.2-ci (İstehlakçıların hüquqlarının pozulmasına, yəni saxlama müddəti ötmüş məhsulların satılmasına görə fiziki şəxslər üç yüz əlli manatdan beş yüz manatadək məbləğdə, vəzifəli şəxslər min beş yüz manatdan iki min manatadək məbləğdə, hüquqi şəxslər dörd min manatdan altı min manatadək məbləğdə cərimə edilir) maddəsinə əsasən tərtib edib.

İş Xankəndi Şəhər Məhkəməsinin hakimi İlkin Abdullayevin icraatındadır. Baxış iclası oktyabrın 24-də keçiriləcək.

Qeyd edək ki, MMC-nin qanuni təmsilçisi Samir Rafiq oğlu Abdullayevdir. Şirkətdə 10% paya Babakişiyev Cəlal Rasim oğlu, 90% paya isə ABDA RETAİL İNVESTMENT HOLDİNG LTD malikdir. Ölkədə məşhur "Rahat" supermarket də bu qrupa daxildir.
 
Ardını oxu...
Vətənimizin bütövlüyünün təmin edilməsi XX əsrin sonlarında tarixinə vurulan ağır zərbələrdən sonra onun xarici və daxili siyasətinin başlıca meyarı olmuşdu. Məhz bu istiqamət üzrə 2016-cı ilin aprel döyüşləri və 2020-ci il iyul hərbi əməliyyatları bir qığılcım rolu oynamışdır. Bu həqiqətlərin tarixi davamı olaraq, 27 sentyabr 2020-ci ildə başlamış Vətən müharibəsi zirvə nöqtəsini təşkil etmişdir. Hərbi əməliyyatlar “Dəmir yumruq”adlı hərbi döyüş taktikasının yüksək peşakarlıqla təşkili və tətbiqi nəticəsində məharətlə yerinə yetirildi. Döyüş taktikalarının düzgün yerinə yetirilməsi, Cəbrayıl rayonunun işğaldan azad olunmasına imkan yaratmış oldu. Zəngilan rayonu Azərbaycan Silahlı Qüvvələri tərəfindən 18 oktyabr 2020-ci il tarixindən qanlı döyüşlərin başlaması 20 oktyabr 2020-ci il tarixdə şəhər mərkəzi başda olmaqla 4 qəsəbəsi və 49 kəndinin azad edilməsi ilə nəticələnmişdir.
Zəngilan azad olunması həm də 132-km uzunluğunda Azərbaycan–İran sərhədinin bərpası demək idi. Ali Baş Komandanın 20 oktyabr tarixində xalqa ünvanlanmış müraciətində Zəngilanın Azərbaycanın tarixi əhəmiyyətə malik olduğu ərazi kimi azad olmasının da nə qədər önəmli olduğunun göstərdi. Zəngilanın azad olunmasının əsas döyüşləri Mincivan, Ağbənd və Bartaz qəsəbələrinin uğurunda aparılan haqq savaşı təşkil etmişdir.
2020-ci il noyabrın 26-da “Zəngilanın azad olunmasına görə” medalı təsis edildi. Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyevin sərəncamları ilə Zəngilan rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılmış döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək şəxsi igidlik və şücaət nümayiş etdirmiş Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin 6974 hərbi qulluqçusu “Zəngilanın azad olunmasına görə” medalı ilə təltif edilmişdir. Bu şərəfli yolda canlarını fəda etmiş şəhidlərimizi böyük ehtiramla anmaq hər bir Azərbaycan vətəndaşının şərəfli borcudur.
Zəngilanın azad olması həm də tarixi əhəmiyyətə malik olan Azərbaycan torpağının erməni vandalizmindən azad olması demək idi. Barbar həyat tərzi sürmüş erməni işğalçıları Vətənimizin bu tarixi torpağının qədim abidələrini, məzarlıqlarını vəhşicəsinə çapıb talamış, bununla da əsrlər boyu türklərə olan nifrətlərini açıq şəkildə nümayiş etdirmişlər. Azərbaycan xalqı Ali Baş Komandan İlham Əliyev başda olmaqla igid oğullarının qəhrəmanlığı ilə ərazimizin azad olmasında məharətlə çıxış etmiş, hətta əhval-ruhiyyələrini müharibənin ilk günlərindən qələbəyə kökləmişlər.
Şanlı Qələbədən sonra Prezident İlham Əliyev Zəngilan rayonuna 12 səfər etmiş, burada aparılan bütün bərpa və quruculuq işləri ilə bilavasitə özü tanış olmuşdur. İşğaldan azad olunmuş rayonlarda icra olunan layihələr regionun sosial-iqtisadi inkişafında çox mühüm rol oynayacaqdır. Prezident İlham Əliyevin səfərləri onu göstərir ki, “Böyük Qayıdış” üçün bütün mövcud potensiallar səfərbər olunub.
Artıq Zəngilan ölkə və beynəlxalq səviyyəli tədbirləri keçirilmə məkanına çevrilib. Belə ki, 2023-cü il sentyabrın 29-da BMT-nin Məskunlaşma Proqramının (UN-HABITAT) və Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin əməkdaşlığı ilə keçirilən “Şəhərsalma Həftəsi 2023” tədbirləri çərçivəsində təşkil edilən “Davamlı şəhərlər iqtisadi inkişafın hərəkətverici və bərabərsizliklərlə mübarizə aparan qüvvəsi kimi” mövzusunda 2-ci Milli Şəhərsalma Forumu məhz Zəngilanda keçirilib. Bu tədbirdə 53 ölkədən 200-ə yaxın xarici qonaq və ümumilikdə 400 iştirakçı iştirak edib. Həmçinin 2021-ci il oktyabrın 26-da Azərbaycanda rəsmi səfərdə olan Türkiyə Respublikasının Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Zəngilan rayonunun Ağalı kəndində həyata keçirilən "Ağıllı kənd" layihəsinin aşılış mərasimində iştirak edib, layihə çərçivəsində görülən işlərlə tanış olub.
Bu gün Zəngilanda bərpa-quruculuq işləri surətlə davam edir. Birinci pilot layihə Zəngilanın Ağalı kəndində icra edilib, burada 200 evdən ibarət gözəl kənd salınıb. Kəndin genişləndirilərək əlavə 150 fərdi ev inşa edilib. Burada məşğulluq, məktəb, bağça, tibb məntəqəsi, bütün xidmətlər – “ASAN”, “DOST”, kiçik və orta biznesə dəstək xidmətləri mövcuddur. 2022-ci ilin may ayından Ağalı kəndinin ilk sakinləri doğma torpaqlarında məskunlaşmağa başlayıblar. Bu gün Ağalı ağıllı kəndi dünyanın ən müasir kəndlərindən biridir.
Hazırda Zəngilanda bir sıra logistik layihələr həyata keçirilir. Böyük strateji əhəmiyyəti olan Horadiz-Zəngilan-Ağbənd dəmir yolunun inşası aparılır. Bu dəmir yolu azad edilmiş torpaqlara həm vətəndaşların gəlməsi, həm də yüklərin daşınması üçün böyük əhəmiyyətə malik olacaq. Zəngilanda inşa olunmuş hava limanı bu bölgəni beynəlxalq nəqliyyat-logistika mərkəzinə çevirmək üçün imkanlar yaradıb. Buradan dəmir və avtomobil yolları da keçəcək və Naxçıvana yol açılacaq. Ümumi uzunluğu 124 kilometr olan Zəngilan-Horadiz avtomobil yolunun çəkilişı davam edir.
Ötən il oktyabrın 6-da Zəngilan rayonunun Ağbənd qəsəbəsi yaxınlığında “Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə İran İslam Respublikası Hökuməti arasında İran İslam Respublikasının ərazisindən keçməklə Azərbaycan Respublikasının Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonu ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında yeni kommunikasiya bağlantılarının yaradılması haqqında Anlaşma Memorandumu” çərçivəsində avtomobil körpüsü və sərhəd-gömrük infrastrukturunun inşası, ərazidə sahilbərkitmə tədbirləri layihələrinin təməlqoyma mərasimi keçirilib və tikinti işlərinə başlanılıb. Avtomobil körpüsü və sərhəd-gömrük infrastrukturunun göstəricilərinin ölkələrin ərazisindən keçən tranzit yükdaşımalarının artımına və Naxçıvan Muxtar Respublikasına gediş-gəlişin asanlaşdırılmasına xidmət göstərəcək. Belə ki, 7 gediş-gəliş xətti olacaq dövlət sərhədindən buraxılış məntəqəsinin, eləcə də avtomobil körpüsünün gündəlik qəbul edə biləcək yük-nəqliyyat vasitələrinin sayı ən azı 1 100 təşkil edəcək.
Zəngəzur dəhlizinin açılması isə uzun illər blokadada olmuş Naxçıvan Muxtar Respublikasını bu şəraitdən çıxarmaqla yanaşı, xalqımızın qədim Zəngəzura yenidən qayıdışını təmin edəcəkdir.

İsrafil Kərimov – Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü
 
 

 


Ardını oxu...
1923-cü ildən qabaq tərtib edilən xəritələrin heç birində Hadrut adlı yaşayış məskəni yoxdur. Ermənilər sovet dönəmində onu özlərindən uydurublar. Onların düşüncəsinə görə Hadrut İran dillərindəki həddi du rud, yəni iki çayın arası sözündəndir. Hadrut qəsəbəsi iki çayın arasında yerləşir. Ancaq o, salınana qədər mahalın bir hissəsi Dizax, bir hissəsi Ağoğlan adlanırdı. Dizax Türk nəsli, Ağoğlan xristianlıq dövründən qabaqkı Türk dini abidəsidir. Sonralar xristianlıq dövründə Ağağlan məbədinin bünövrəsi üzərində Ağoğlan kilsəsi tikilmişdir. İsa peyğəmbərin zühurundan çox qabaq bizim qamlarımız deyirdilər ki, Ağoğlanlar anadan olmurlar, bakirə ağqızların göbəyindən çıxırlar. Gəlin, biz xristianlıq və xristianlıqdan öncəki mədəniyyətimizə yiyə duraq. Dizax qəsəbəsinə fars və erməni ağzı ilə Hadrut deməyək. Axçinik kilsələrini Ağqız adlandıraq.
İlhami Cəfərsoy,
Tarixçi Alim.
TEREF
 
Ardını oxu...
Oktyabrın 17-də xalqımız Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsinin dördüncü ildönümünü qeyd edəcək. Düz 4 il əvvəl Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Füzuli rayonuna səfər etdilər. Səfər çərçivəsində rayonda bir sıra önəmli layihələrin təməli qoyuldu, ictimaiyyətin nümayəndələri ilə görüş keçirildi.
Füzuli şəhəri və rayonun böyük hissəsi 1993-cü il avqustun 23-də erməni silahlı qüvvələri tərəfindən işğal olunmuşdu. Sonradan Prezident Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə aparılmış hərbi əməliyyatlarla Azərbaycan Silahlı Qüvvələri rayonun 22 yaşayış məntəqəsini işğaldan azad etmişdi. Həmin vaxt işğaldan azad olunmuş ərazilərdə hazırda rayon əhalisinin 50 faizə qədəri yaşayır. Füzulinin azad olunması Ordumuzun Zəfər yürüşünə yol açdı və ona əlavə mənəvi güc verdi. Vətən müharibəsinin gedişində strateji əhəmiyyət kəsb edən Füzuli əməliyyatı ilə qədim yaşayış məskənimiz işğaldan azad olundu. Azərbaycan Ordusu döyüş meydanında xalqımızın qisasını aldı və həlak olanların qanı yerdə qalmadı.Azərbaycan Ordusunun peşəkarlığı və mərdliyi qarşısında qorxuya düşən düşmən Füzuli uğrunda döyüşlərin son mərhələsində silahlarını yerə atıb qaçdı. Bu döyüşlərdə Ordumuzun göstərdiyi şücaətə verilən yüksək önəmin təzahürü olaraq ölkəmizdə “Füzulinin azad olunmasına görə” medalı təsis edilib. Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyevin sərəncamları ilə Füzuli rayonunun işğaldan azad edilməsi uğrunda aparılmış döyüş əməliyyatlarında iştirak edərək şəxsi igidlik və şücaət nümayiş etdirmiş Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin 25167 hərbi qulluqçusu “Füzulinin azad olunmasına görə” medalı ilə təltif olunmuşdur.
Vətən müharibəsi zamanı və ondan sonrakı dövrdə Azərbaycan xalqı tarixinin ən şərəfli anlarını yaşayır. Bizim tariximizdə bir çox şərəfli anlar olub, qələbələr olub. Onların sırasında Fizulinin azad edilməsi xüsusi yer tutur.
Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş əraziləri üzrə şəhər günləri təsis edilib və sözügedən Sərəncama əsasən 17 oktyabr Füzuli şəhəri günü kimi müəyyən olunub. Ötən il ilk dəfə bu əlamərdar günü fizulilər öz doğma yurdlarında qeyd ediblər.
17 oktyabr nəinki fizulilərin xatirəsində, yaddaşında əbədi qalacaqdır. İşğaldan azad olunmuş doğma torpaqlarına qayıdan on minlərlə qaçqın və köçkünlər bu ərazilərdə başlanmış geniş miqyaslı tikinti quruculuq işlərində yaxından iştirak edirlər. Artıq fizulilərin doğma yurdlarına qayıdışına başlanılıb. Onlar dövlər tərəfindən inşa edilmiş evlərdə məskunlaşırlar. Məskunlaşma prossesi davam edir.


Türkan Cümçüdova – YAP üzvü
 
Ardını oxu...
Azərbaycan Respublikası Hərbi Prokurorluğunun İstintaq idarəsində istintaq olunan cinayət işi üzrə muvafiq əməlləri törətməsinə əsaslı şübhələr olan Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin Xocavənd rayon bölməsinin rəisi, mayor Əliyev Sadiq Həsən oğluna Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 311.3.2-ci və 311.3.3-cü maddələri ilə ittiham elan edilib, Azərbaycan Respublikası Hərbi Prokurorluğunun təqdimatına əsasən, Bakı Hərbi Məhkəməsinin qərarı ilə barəsində 4 (dörd) ay müddətinə həbs qətimkan tədbiri seçililib.

Bu barədə Hərbi Prokurorluq məlumat yayıb.

Hazırda istintaq davam etdirilir və qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq bütün tədbirlərin görülməsi, o cümlədən hər bir fakta və əmələ hüquqi qiymət verilməsi təmin ediləcəkdir.
 
Ardını oxu...
Naxçıvan şəhər İcra Hakimiyyəti və Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi tərəfindən Zəfər Günü ərəfəsində “Şəhidlər bağı”nın salınması nəzərdə tutulub.

"Report"un yerli bürosu xəbər verir ki, bu barədə Naxçıvan şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının müavini Gülxanım Orucova jurnalistlərə müsahibəsində bildirib.

Qeyd edilir ki, bağ şəhidlərin adını əbədiləşdirmək üçün salınacaq və hər birinin üzərində QR kodlar yerləşdiriləcək. Bu QR kodlar vasitəsilə də Naxçıvandan olan şəhidlər haqqında məlumat əldə etmək mümkün olacaq. "Şəhidlər bağı"nın salınması ilə bağlı şəhid ailələri ilə razılıq əldə edilib və hər rayon üzrə ağacların əkiləcəyi sahələr müəyyənləşdilib.


Ardını oxu...
Cəbrayıl rayonu işğaldan azad ediləndən sonra Azərbaycan Ordusunun hücumu daha da inkişaf etməyə başlayır. Oktyabrın 5-6-sı Dağtumas, Mincivan, Aşağı Maralyan istiqamətlərində qızğın döyüşlər gedir. Mincivan istiqamətində gedən digər qüvvələr güclü müdafiə ilə qarşılaşır. 4-5 gün döyüşlər getsə də, müdafiə səddini yarmaq mümkün olmur.
Xüsusi Təyinatlı Qüvvələrin (XTQ) komandanı Hikmət Mirzəyev XTQ-nin kəşfiyyat rəisi polkovnik Eldəniz Namazovu yanına çağırır və ona bir tabor, 4 tankdan ibarət tank taqımı verir. Avanqard kimi Cəbrayıl rayonunun Şükürbəyli dairəsi, Dağtumas həddindən Cəbrayıl-Qubadlı, Cəbrayıl-Zəngilan istiqamətində yara-yara, dağıda-dağıda getmək lazım idi.
Əməliyyat planı incələndikdə aydın şəkildə görünür ki, Eldəniz Namazovun sağ qayıtması mümkün olmayacaq. Şərəfli, ancaq sonu ölümlü bir yoldur.
Azərbaycan Ordusunun planlaması bu şəkildə olduğu halda, qarşı tərəfin isə planı tamamilə fərqli olur. Belə ki, Seyran Ohanyan, Anna Akopyan, Serj Sərkisyan, Bako Saakyan böyük bir planlanma aparır.
Azərbaycan Ordusunun əsas qüvvəsi artıq Cəbrayıla girmişdi. XTQ, ordu korpuslarının ikisi Cəbrayılda idi. Hadrut istiqamətində hücumu inkişaf etdirmək lazım gəlirdi. Qubadlı istiqamətində hücuma keçilməli idi. Cəbrayılda ciddi şəkildə hazırlıq gedir. Düşmən çox ağıllı bir taktika işlədir. Düşmən kənd Horadiz, Araz çay istiqamətindən çox böyük qüvvə ilə cəmləşmə edir. Həmlə əməliyyatı düşmən tərəfindən o qədər gizlin aparılır ki, qüvvələrin cəmləşdirilməsi, döyüş texnikalarının ora yığılması müşahidə olunmur. Düşmən də olsa, deməliyik ki, peşəkar bir əməliyyat hazırlanır. 7 oktyabrda hücuma keçirlər. Özü də nə səhər, nə də axşam, günün günorta çağı. Saat 10-11 radələrində. Onların o hücumu alınsaydı, mövqeləri qoruyub saxlamağı bacarsaydılar, onlar Cəbrayıldakı XTQ və iki korpusun geridəki bölmələrin əlaqəsini kəsmiş olardılar. Beləcə, əsas qüvvələrin hamısı tam mühasirəyə düşürdü.
Erməni tərəfi mükəmməl plan hazırlsa da, nəzərə almaqdıqları bir şey olmuşdu: Eldəniz Namazovun rəhbərlik etdiyi XTQ taboru.
Eldəniz Namazovla həmin əməliyyatı müzakirə edərkən belə bir fikir səsləndirir: “Xoşbəxtlikdən əraziyə ən yaxın bölmə biz idik. Bu o demək deyil, başqaları bacarmazdı. Sadəcə, o əməliyyatın mənə qismət olmasına görə xoşbəxtəm”.
Eldəniz Namazovla rabitə əlaqəsinə çıxırlar. Rabitədə deyilir ki, artıq ehtiyat taborun yanında düşmənin 6 tankı durub. Bütün qoşunları cəmləşib ora. Sağ, sol, geri, irəli döyüş aparırlar. Əlaqəni tamamilə bağlayıblar. Horadiz-Cəbrayıl yolu tamamilə düşmənin nəzarətindədir. Nə ehtiyat qüvvələr gələ bilir, nə də təminat. Komandan Hikmət Mirzəyev Eldəniz Namazova tapşırıq verir: “Əvvəl verilən tapşırıq ləğv olunur, əlində olan qüvvələrlə sənə kömək gələnə qədər vəziyyəti bərpa etməyə çalış”. Eldəniz Namazov tabor komandirini yanına çağırır. Taborun qərargah rəisi döyüşlər zamanı şəhid olmuş kapitan Elçin İsmayılov idi. Xəritəni açırlar, vəziyyətə baxırlar. Xəritədə tez bir zamanda qeydlər, qüvvənin bölgüsü aparılır. Eldəniz Namazov tapşırıq verir ki, birinci qüvənin işi düşmən səddini yarmaqdır. Yolu yarıb açmaq lazımdır ki, ikinci qüvvə sağ cinaha keçsin.
Üçüncü qüvvənin tapşırığı o olur ki, yerində mövqe seçsin, ona gələn düşmənin sağdan və soldan qüvvəsini vurub, geriyə atmaq lazımdır. Beləcə tabor üç yerə bölünür. Birinci qüvvə çox sərrast şəkildə yarma əməliyyatını həyata keçirir. Yol açılan kimi ikinci qüvvə sağ cinaha keçir. Eldəniz Namazovun olduğu qüvvə isə ortadan hərəkətə keçir. Ən böyük üstünlük tank əleyhinə vasitələrə verilir. Geriyə qaçan düşmənin öndəki tanklarını vurmaq, bir də irəli gedən texnikalarını lazım idi, ortadakı qüvvə isə düşməni öz üzərinə çəkməlidir. Düşmənin geriyə çəkilən iki tankı və bir PDM-i vurulur. Qabaqdakı iki tank vurulur, döyüşün gedişatında bir PDM-ləri vurulur. Sağ və soldakı qüvvələr lazımı yerləri tuturlar. Düşmən beləcə tələyə düşür və bütün qüvvələrini ortada gedən qüvvəyə tərəf çevirir.
Döyüşün gedişində XTQ taboruna verilən 4 tankdan biri xarab olaraq sıradan çıxır. Üç tank 500 metr məsafədə döyüşə açılır və arxasınca da şəxsi heyətə hərəkət edir. Düşmən tankları vurmaq üçün tank əleyhinə vasitələrdən istifadə edir, ancaq buna nail ola bilmir. Çünki məsafə buna imkan vermir. Beləcə düşmənin bütün qüvvələri mərkəzə doğru cəmləşir və irəliləyir.
Tabor komandiri sağda, solda isə əməliyyat zabiti qüvvələrə rəhbərlik edir. Eldəniz Namazov isə döyüşü idarə edir. Rabitə ilə əlaqə saxlayır. Düşmən atəş çəmbərinə düşüb? Bəli, cavabını alan kimi “Başlayın!” əmri verir. Sağ və soldakı qüvvələr düşmənə göz açmağa imkan vermir. Yarım mühasirəyə düşən düşmən qüvvələrinə qarşı tank əleyhinə vasitələrdən və digər vasitələrdən istifadə etməklə zərbələr endirilir. Həmin vaxt rabitə ilə raket zərbəsi istənilir. “Tos-1 A”nın komandiri ilə Eldəniz Namazov birbaşa əlaqəyə çıxır. Dəqiq koordinat verilir və deyilən yerə zərbə endirilir. Düşmən PDM-lərlə qaçmağa başlayır.
Vəziyyət komandanlığa məruzə edilir. Qərar verilir ki, davam edilsin. Sağdan N saylı motoatıcı hərbi hissənin bir taboru, soldan isə başqa bir motoatıcı hərbi hissənin taboru ilə kordinasiya yaradılır. Motoatıcı taborlara qaçanların erməni ordusu, arxadan gələnlərin isə XTQ olduğu deyilir. Həmin motoatıcı taborlar da atəş açmağa başlayırlar. İtirilmiş vəziyyət bir kənd artıqlaması ilə azad edilməsi bərpa olunur. Geri qayıdanda 9 T-72 tankı və bir ədəd PDM-2 işlək vəziyyətdə qənimət kimi qalır. Hesablamalara görə, düşmənin 700-dən artıq canlı qüvvəsi döyüş meydanında məhv olur.
Təkcə düşmənin snayper atəşi ilə iki şəhid verilir. Biri taborun qərargah rəisi Elçin İsmayılov, biri isə Niftiyev soyadlı gizir. Yaralı isə olmur.
Eldəniz Namazov komandana vəziyyəti məruzə edir, əlavə qüvvənin gəlməsinə ehtiyacın olmadğını bildirir. Bu anda Müdafiə Nazirliyinin Şəxsi Heyət Baş İdarəsinin rəisi general-leytenant Kərim Vəliyev əlində avtomatla qaça-qaça döyüş meydanına atılmaq istəyir. Ona məruzə olunur ki, vəziyyət artıq bərpa olunub. Kərim Vəliyev polkovnik Eldəniz Namazovu qucaqlayır, təşəkkür edir və Milli Qəhrəmanlığa layiq olduğunu deyir. Hətta oradakı gizirlərə leytenant rütbəsinin də verilməli olduğunu da deyir.
Döyüş analiz ediləndə Kərim Vəliyevin həyəcanla döyüşə atılmaq istəməsinin bir səbəbi açıq şəkildə bilinir. Əgər qarşı tərəf istəyinə nail olsaydı, qələbə sual altına düşmüş olardı.
p.s kitabda daha ətraflı və detallı işlənilib.
Səxavət Məmməd
TEREF
 

Dünyapress TV

Xəbər lenti