Ardını oxu...
“Afrikada nüfuzunu itirən Fransa və digər Avropa ölkələri uran üçün alternativ mənbələr axtarmağa başlayıblar. Qazaxıstan uranı Rusiya və ya Afrika uranına real alternativ ola bilər”. JAMAZ.İNFO xəbər verir ki, bu sözlərin müəllifi politoloq Qriqor Balsanyandır.

O hesab edir ki, uranı daşımaq üçün logistika problemi var. “Uran Rusiya vasitəsilə ixrac oluna bilməz. Çünki Qazaxıstan şirkəti Qərbin qara siyahılarına düşə bilər. Qalır başqa yol tapmaq və burada “Zəngəzur dəhlizi” deyilən şeyin mümkünlüyü ortaya çıxır”.

Balasanyanın sözlərinə görə, Qərbin dəhlizin açılması üçün cəhdləri də bununla bağlıdır. “Ona görə də Çarlz Mişel təcili olaraq sülh müqaviləsini imzalamağa və yolları açmağa çağırırdı. O’Brayen beynəlxalq ticarətdən istifadə etməyin vacibliyini də vurğuladı. Amma məlum olur ki, daha vacib bir şey var: Qərb bunun üçün hamını, o cümlədən bizi də qurban verməyə hazırdır”.
Ardını oxu...
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə bu gün böyük quruculuq işləri və layihələr həyata keçirilir. Artıq minlərlə sakin öz doğma yurd-yuvalarına qayıdıb.
Azad edilən ərazilərdə torpaqların bölünməsi məsələsi gündəmə gəlib. Qeyd edək ki, Azərbaycanda torpaq islahatı 1996-cı ildə başlayıb və bir neçə il davam edib. Bu islahat nəticəsində keçmiş kolxoz və sovxozlar ləğv edilib, onlara məxsus ərazilər pay torpağı şəklində yerli əhaliyə paylanıb.
“Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş ərazilərinə Böyük Qayıdışa dair I Dövlət Proqramı”nda Qarabağda torpaqlardan səmərəli istifadə ilə bağlı bir sıra tədbirlər nəzərdə tutulub.
Məsələ ilə bağlı Modern.az-a danışan VI çağırış Milli Məclisin Aqrar siyasət komitəsinin sədri Tahir Rzayev bildirib ki, torpaqlar 3 kateqoriyada bölünəcək:
“İşğaldan azad edilən rayonların əraziləri məlumdur. Ərazilər hökumətin qərarı ilə artırıla və azaldıla bilər. Bu zaman, sözsüz ki, əhalinin sayı, burada həyata keçiriləcək infrastruktur layihələri nəzərə alınır. Dövlət mülkiyyətində, şəxsi mülkiyyətdə və bələdiyyə mülkiyyətində olan torpaqlar xüsusi komissiyaların nəzarəti altında xəritələri çəkilməklə və dəqiq ərazilər müəyyən edilməklə bölgü aparılacaq. Elə insanlar var ki, azad şəhərlərdə və mərkəzdə yaşayıblar. Onların həyətyanı torpaq sahələri olur. Ancaq yenidən şəhərsalmanın tələblərinə əsasən mərkəzdə uca binalar tikildiyinə, müasir infrastruktur layihələri həyata keçirildiyinə görə həmin şəxsə digər sahələrdən, onun razılığı əsasında torpaq sahələri verilə bilər. Bələdiyyələrdə o ünvanla özlərinin torpaq sahələrinə sahib olacaqlar”.
T.Rzayev vurğulayıb ki, burada heç bir çətinlik yoxdur:
“Çünki müasir texnologiyalar əsasında peyk sistemi vasitəsilə bu torpaqların sahələri müəyyən olunur. Əlbəttə, işğaldan azad olunmuş bəzi rayonların sahəsi həddindən artıq çoxdur. Məsələn, Laçın rayonunun 100-dən artıq kəndi var. Eləcə də Kəlbəcərdə kiçik-kiçik kəndlər var. Bu kəndlərin birləşdirilməsinə ehtiyac var. Ancaq əhalinin sayına, yerləşdiyi əraziyə görə torpaq bölgüsü aparılacaq. Bu qanunauyğundur. Hesab edirəm ki, ərazilərdə yaşayan hər bir insanın əmlak və torpaq hüququ təmin ediləcək”.
 
Ardını oxu...
"Şəhidlər haqqında informasiyaların tamamilə silinməsi barədə məlumatlar reallığı əks etdirmir. Həmin məlumatlar siyahılaşdırılıb və Vikipediyada verilib".
TEREF xəbər verir ki, bunu Vikipediya-Azərbaycanın inzibatçısı Ayxan Ziyadzadə “Qafqazinfo”ya deyib.
O, qeyd edib ki, şəhid məqalələri 2020-ci ildən başlayaraq Azərbaycanca Vikipediyada könüllülərin fərdi təşəbbüsü ilə müvəqqəti olaraq yaradılmışdı:
"Bunun məqsədi ilkin olaraq şəhidlərimiz haqqında məlumatın azad platformaya yerləşdirilməsi və geniş çərçivədə resurs mənbələrinin bunu özünə köçürməsi idi. Vikipediya buna görə uyğun idi ki, orada yazılan mətnlər müəllif hüquqları ilə qorunmur, hər kəs köçürə bilər. Buna baxmayaraq, son dörd il ərzində bu məqalələri saxlamaq çətinləşməyə başlamışdı”.
A.Ziyadzadə əlavə edib ki, Vikipediya Azərbaycan Respublikasının nəzdində olan vebsayt deyil, qlobal platformadır və müəyyən qaydalar var ki, beynəlxalq formada tətbiq edilir:
“Biz əlimizdən gəldikcə o məqalələri saxlamağa çalışdıq, lakin artıq məsələ ABŞ-də yerləşən Vikimedia Fondunun diqqətinə belə çatmışdı. Vikipediyanın qaydalarına əsasən, həmin məqalələr ümumiyyətlə yaradılmamalı idi. Bu səbəblə son çarə kimi, artıq yaradılan məqalələrin öz məqsədinə çatdığı qənaətində olaraq konsensus ilə silinməsinə qərar verilmişdi. Buna baxmayaraq, həmin konsensus aylardır icra olunmurdu. Mən sadəcə silmə səlahiyyətlərinə malik bir inzibatçı kimi həmin konsensusu icra etmişəm.
Şəhidlərin ruhu, mirası biz də daxil olmaqla bütün Azərbaycan vətəndaşları üçün ucadır. Biz onların mirasının davam etməsi üçün əlimizdən gələni etmişik və baş vermiş hadisənin bu cür şərh edilməsi məni şəxsən məyus edir”.
 

Ardını oxu...
Tanınmış jurnalist, yazıçı Mahir Rəsuloğlu Şuşanın “Turşsu” bulağı haqda paylaşım edib. Müəyyən fasilələrlə qaynayıb yerin altından çıxan bulağın ətrafını Şuşaya səyahətə gələnlər sözün əsl mənasında zibilliyə çeviriblər. Həmkarımız bütün bunları ürək ağrısı ilə qeyd edib və insanların təbiətə biganə münasibətini qınayıb.

Biologiya üzrə fəlsəfə doktoru, ekoloq, dosent Gülçöhrə Hüseynova Moderator.az -a açıqlamasında bildirib ki, bəzi qadağalar qaçılmazdır.

“Bu bizim yaralı yerimizdir. 30 ildən çox həsrət qaldığımız torpaqları işğaldan azad etmişik. Məsələ burasındadır ki, o torpaqlara gedən insanlar laqeydcəsinə oranı çirkləndirirlər. Çirkləndirmə məhsulları da sallafan torbalar, plastik qablar və şüşə butulkalardır. Mənim fikrimcə plastik qablar və sallafan torbalarla Qarabağa giriş qadağan olunmalıdır. Plastik qabda heç nə aparılmasın. Belə olduğu halda biz həmin torpaqları təmiz saxlaya bilərik. Çünki Bakıda məişət tullantılarının yandırılması zavodu var. Həmin o zavodda plastik qablar, sallafan torbalar təkrar istifadə üçün yararlı hala gətirilir. Amma Qarabağda hələ belə zavod tikilmədiyi üçün o tullantılar təbiətdə 150 ildən sonra çürüyəcək. Siz təsəvvür edin hər ay ora yeni tullantılar atılır. İnsanları maarifləndirmək lazımdır. Hansı ki, portaldan keçəndə insanlara müəyyən şeylərdə qadağalar qoyulmalıdır, cərimələr artırılmalıdır” deyə o bildirib.

Gülçöhrə Hüseynova bildirib ki, “Turşsu” müalicəvi bulaqdır.

“Ümumiyyətlə işğaldan azad olunmuş ərazilərdəki dağlıq rayonlarda mindən çox bulaq var. O bulaqlardan biri də “Turşsu”-dur. “Turşsu” həddindən artıq mikro elementlərlə zəngindir. Bu suyun tərkibində maqnezium, kalsium var. Yerdən çıxan su 5-10 dərəcə temperaturundadır. Turşsu 7 dəqiqə axır, sonra su kəsilir. Bir də 1 saatdan sonra axır. Hələ bu bulaq üzərində araşdırma işləri aparılmayıb. Çox faydalı bir bulaqdır. 32 il bundan əvvəl nənəm danışırdı kı, kimin ürək-damar sistemində, qaraciyərində, ödündə, mədə-bağırsağında, böyrəyində problem varsa bu sudan dərman kimi istifadə edirdilər. Orqanizmə çox faydalıdır. Biz insanlar bunun qədrini bilməliyik” deyə o bildirib.
Ardını oxu...
Noyabr ayında Bakıda keçiriləcək COP-29 tədbiri ərəfəsində ermənilər həbsdə olan separatçıların “qaçırılması ssenarisi” üzərində müzakirələr aparır. Söhbət azad edilməkdən yox, məhz “qaçırılmaqdan” gedir, çünki hədəf rəsmi Bakıya beynəlxalq təzyiqi gücləndirmək, nəticədə separatçıları sərbəst buraxmasına məcbur etməkdir.

COP-29 tədbiri ərəfəsində Bakıya təzyiq edilməsi məsələsi Ermənistanda son dövrlər intensiv şəkildə gündəmə gətirilir.

Xankəndidən İrəvana qaçan separatçılardan biri Artak Beqlaryan da bu haqda təkliflərlə çıxış edib.

O bildirir ki, Azərbaycan separatçıları həbsdən azad etməyəcək, buna görə lazım olan hər şey edilməli, hətta “qaçırılma planı” da hazırlanmalıdır. Separatçı “qaçırılma planı” olaraq beynəlxalq təzyiqi nəzərdə tutur.

“Azərbaycan beynəlxalq təzyiqdən praktiki olaraq yayına bilməyəcək. Biz 8 nəfərlik “rəhbərliyin” (separatçılar-red), eləcə də digərlərinin sərbəst buraxılması üçün hər şey etməliyik. Bunun üçün iki variant var. Birincisi, beynəlxalq təzyiqdir, ikincisi Ermənistan və Azərbaycan arasında danışıqların aparılmasıdır. COP-29-a qədər Ermənistanın həm beynəlxalq təzyiqi gücləndirmək, həm də beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini insan haqlarının pozulmasına yönəltmək imkanları var. Diaspordakı soydaşlarımız beynəlxalq təzyiqi artırmalı, həmçinin, hökumətlərə təsir etmək üçün informasiya kampaniyası aparmalı, müxtəlif təşkilatların diqqətini bu mövzuya yönəltməlidir”, - o bildirib.

Publika.az
 
Ardını oxu...
İranın Ermənistandakı səfiri Mehdi Sübhani son açıqlamasında Tehranın Zəngəzur dəhlizi layihəsinin reallaşmayacağına əmin olduğunu deyib.

Sübhani İranın Ermənistanın ərazi bütövlüyünü dəstəklədiyini bir daha vurğulayıb və onu “Tehranın qırmızı xətti” adlandırıb.

Səfirin aktiv anti-Azərbaycan məzmunlu çıxışları niyə dayanmır? Tehrandan ona kim göstəriş verir? İran Prezidenti Məsud Pezeşkian səfiri geri çağıra bilərmi?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Elçin Mirzəbəyli deyib ki, İranın xarici siyasət doktrinası bu ölkənin məzhəbçi siyasi sistemi və onun təmsilçisi olan ali dini rəhbər tərəfindən müəyyənləşdirilir:

“İran prezidenti isə bu doktrinanın prinsipləri arasında məhdud manevrlər etmək səlahiyyətlərinə malik olan icraçısıdır. Bu baxımdan, İranda yeni prezidentin olması, siyasi sistemin baxışlarının və xəttinin dəyişməsi kimi qəbul edilməməlidir. Burada şərti “mühafizəkarlar” və şərti “islahatçılar” arasında idarəolunan mübarizə ölkə daxilində süni rəqabət mühiti yaratmaq, xaricdə isə dəyişən reallıqlara və ortaya çıxan yeni çağırışlara reflektiv reaksiya vermək üçündür. Bu səbəblə Pezeşkianın prezident kürsüsünə gətirilməsi ilə İranın ənənəvi siyasətində “U” dönüşünün baş verəcəyini gözləmək sadəlövhlük olardı. İranda diplomatların seçimi və təyinatı prosesi formal olaraq, xarici işlər nazirliyi tərəfindən həyata keçirilir. Səfirlər de-fakto ali dini rəhbər tərəfindən təyin olunur və onun təlimatlarını yerinə yetirirlər.

Qeyd edim ki, Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı İranın mövqeyi, bu ölkənin Ermənsitandakı səfirinin daha öncəki açıqlamalarında aydın şəkildə ifadə olunub”.

Politloqun sözlərinə görə, İran başqa ölkələrin nümayəndələrinin yola nəzarət etməsinin əleyhinədir:

“Zənnimcə, məsələ aydındır və göründüyü kimi rəsmi Tehranın mövqeyini ifadə edən səfir açıq-aşkar 10 noyabr bəyanatının Ermənistanın üzərində öhdəlik kimi qalan prinsipinin həyata keçməsinin əleyhinə çıxış edir. Bu açıqlamanın 3+3 formatında Türkiyədə keçirilməsi nəzərdə tutulan görüşün tarixi ilə bağlı razılaşmanın əldə olunmasından sonra dilə gətirilməsi də təsadüfi deyil. Çox güman ki, Tehran Türkiyədə keçiriləcək görüşdə dəhlizlə bağlı təzyiqlərlə qarşılaşa biləcəyini ehtimal edir və səfirin vasitəsilə bu mövzuda müzakirələr aparmaq niyyətində olmadığını iştirakçı ölkələrin diqqətinə çatdırır.

Şübhəsiz ki, Ermənistanın ərazi bütövlüyü ilə bağlı İran təmsilçilərinin tez-tez dilə gədirdikləri “qırmızı xətt” isterikasının haraya qədər davam edə biləcəyini təxmin etmək mümkün deyil. Amma son 1 il ərzində İran ətrafında və daxilində baş verənləri nəzərə alsaq, Tehranın “qırmızı xətt”lərinin bir qayda olaraq, karandaşla çəkildiyini görə bilərik. Düşünürəm ki, bu məsələdə “pozan”ın nə vaxt işə düşəcəyini gözləmək lazımdır”.
Ardını oxu...
"Altı yaşımda çıxarıldığım doğma yurduma 40 yaşımda qayıdıram. Şükür ki, bu günləri də görmək bizə nəsib oldu".

"Report" xəbər verir ki, bu sözləri bu gün Şuşa şəhərinə köçən keçmiş məcburi köçkün Namiq Tanrıverdiyev deyib.

"İnşallah, doğma Şuşamızda toylar olsun. Biz doğma yerləri əvvəlkindən daha gözəl edəcəyik. Bu sevinci bizə yaşatdığına görə şəhidlərimizin ruhu qarşısında baş əyir, Ali Baş Komandana və Ordumuza var olun deyirəm, qazilərimizə cansağlığı diləyirəm", - deyə o bildirib.
 
 
 

Ardını oxu...
Son vaxtlar ermənilərin Xankəndinə qaytarılması barədə ardıcıl çağırışlar eşidilir və sülh sənədinə keçmiş münaqişənin salınması təklif olunur.

Avqustun 31-də vəzifəsini tərk edən Avropa İttifaqının Cənubi Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndəsi Toivo Klaar da bir müddət əvvəl Qarabağ ermənilərinin qaytarılmasını regionda münasibətlərin normallaşması prosesinin tərkib hissəsi kimi qiymətləndirsə də, Ermənistandan qovulan azərbaycanlılarla bağlı fərqli mövqe bildirib: “Bəzən bu kontekstdə başqa məsələlər də gündəmə gətirilir, məsələn, "Qərbi Azərbaycan" deyilən məsələ. Mənim üçün bunlar tamamilə fərqli suallardır, onları qarışdırmaq olmaz. Birincisi, Qarabağ ermənilərinin öz ata-baba yurdlarına qayıtmasına şərait yaradılmalıdır ki, bu da Azərbaycanın öhdəliyidir. İkincisi isə əvvəllər Azərbaycanın başqa yerlərində, o cümlədən Bakıda yaşayan ermənilər və ya Ermənistanda yaşayan azərbaycanlılar məsələsidir".

Göründüyü kimi, köçkünlük problemi və qayıdış hüququndan danışarkən bu hüququ müstəsna olaraq ermənilərə şamil edilir. Ermənistandan qovulmuş azərbaycanlıların bu hüququnun olduğunu isə inkar etməyə çalışılır. “Sentyabrın 2-də Ermənistanda revanşist qüvvələrin, qondarma rejimin tör-töküntülərinin Azərbaycanın suverenliyi və ərazi bütövlüyünü təhdid edən təxribatçı açıqlamalarını, o cümlədən Qərbdəki havadarlarına arxalanaraq yenə "beynəlxalq təminat altında Qarabağa qayıdış"dan dəm vuranların biz qərbi azərbaycanlıların qayıdış hüququnu danmasını kəskin şəkildə pisləyirik". Qərbi Azərbaycan İcmasının (QAİ) yaydığı bəyanatda belə deyilir.

Bəyanatda qeyd olunub ki, icma son vaxtlar bir neçə dəfə Ermənistan hökumətindən öz ərazisində Azərbaycanın suverenliyinə qarşı çıxan qüvvələrin fəaliyyətinə son qoyulması ilə bağlı çağırış edib: “Görünən odur ki, Ermənistan hökuməti nəinki bu addımı atmır, əksinə, üzdə sülhdən danışaraq kənarda anti-Azərbaycan addımlara rəvac verir. Qərbi Azərbaycan İcmasının Ermənistanın suverenliyini və ərazi bütövlüyünü təhdid etmədiyi halda, özünü "mühacirətdə olan hökumət" kimi qələmə verən qondarma rejimin tör-töküntülərinin, Ermənistanın sabiq xarici işlər nazirinin rəhbərlik etdiyi “repatriasiya komissiyası”nın Ermənistanda belə rahat fəaliyyət göstərməsi qəbuledilməzdir". QAİ sonda bəyan edib ki, Ermənistan bu təhlükəli siyasətdən əl çəkməsə, Azərbaycanda mühacirətdə olan Qərbi Azərbaycan hökumətinin təsis edilməsi istiqamətində işlərə başlayacaq: “Bu xüsusda, ilk olaraq yeni seçilmiş parlamentdə "Qərbi Azərbaycana qayıdış" komissiyasının yaradılması məqsədilə Milli Məclisə müraciət ünvanlayacağıq".

Əslən qərbi azərbaycanlı olan Azərbaycan Milli İstiqlal Partiyasının (AMİP) sədri Arzuxan Əlizadə “Yeni Müsavat”a qeyd etdi ki, QAİ-nin bəyanatını təqdir edir. Onun sözlərinə görə, son 100 ildə Qərbi Azərbaycandan 1 milyon bacı-qardaşımız sürgünə məruz qalıb, vətənlərindən qovulub, olmazın işgəncələrə və məşəqqətlərlə üzləşiblər: “Uzun müddətdir ki, hədəflərimizdən biri onların dədə-baba torpaqlarına qayıtması və hüquqlarının beynəlxalq səviyyədə tanınmasıdır. Son zamanlar erməni separatçılar yenə aktivləşiblər, Qarabağa qayıdışdan danışır və "artsax" kimi sərsəm fikirlərlə gündəmə gəlirlər. Azərbaycan da buna cavab verməkdədir. Amma onların fəaliyyətindən asılı olmayaraq, qərbi azərbaycanlıların qayıdışı üçün beynəlxalq səviyyədə iş aparılmalıdır".

A.Əlizadə vurğuladı ki, Azərbaycan dəyən zərərə görə Ermənistana təzminat davası açmalıdır: “Azərbaycan dövləti elan edib ki, 1918-ci ildə qurulmuş Cümhuriyyətin varisidir. Qərbi Zəngəzur Cümhuriyyət dönəmində Azərbaycanın tərkib hissəsi olub və tarixi torpaqlarımızdır. O zaman həmin dövrə və tarixi fakta, Cümhuriyyətin varisi olduğumuza istinad edərək qərbi azərbaycanlıların yurd-yuvasına qayıdışı təmin olunmalıdır”.

Aİ-nin xüsusi nümayəndəsinin dediklərinə gəlincə, AMİP sədri əlavə etdi ki, Toivo Klaara qalsa, ermənilər 1988-ci ildə SSRİ Ali Sovetinin iclasına bu məsələni daşımışdılar və Qorbaçov erməni separatçılarının qızışdırılmasına dəstək verirdi: “Amma həm də Qorbaçov tarixi statistikanı açıqlamışdı ki, bugünkü Ermənistanın paytaxtı İrəvanda əhalinin 95 faizi azərbaycanlılar olub. Əgər avropalı siyasətçi Bakıda, Sumqayıtda ermənilərin yaşadığını deyirsə, o zaman İrəvanda yaşamış azərbaycanlıların statistikasına diqqət yetirsin. Ümumiyyətlə, Ermənistan qondarma dövlətdir və Azərbaycanın tarixi torpaqlarının üzərində ermənilərin himayədarlarının dəstəyi ilə onlar üçün respublika yaradılıb. Bu baxımdan verilən son bəyanatı yerində hesab edirəm”.

Əslən Qərbi Azərbaycandan olan professor Qabil Hüseynli isə mühacir hökumətin yaradılmasını mümkün sayır: “Azərbaycan Prezidenti bəyan edib ki, Qarabağda yaşamış ermənilər qayıda bilərlər, amma vətəndaşlığı qəbul etməlidirlər. Dövlət başçısı onu da bəyan edib ki, bu proses qarşılıqlı olmalıdır və qərbi azərbaycanlılar da öz evlərinə qayıtmalıdırlar. Cənab İlham Əliyev bildirib ki, biz Qərbi Zəngəzura qayıdacağıq, amma topla, tankla yox, minik avtomobilləri ilə. Bu baxımdan istər İrəvandan eşidilən çağırışlar, istərsə Qərb təşkilatlarından bəyanatlar səslənərkən Bakı bunu cavabsız qoymur. Çünki hər şey beynəlxalq hüquqa uyğun olmalıdır. Necə ola bilər ki, ermənilər Qarabağda yaşamağa davam etsinlər, özü də qeyd-şərtsiz, yəni Azərbaycan vətəndaşlığı olmadan, amma qərbi azərbaycanlılar öz ev-eşiklərinə qayıda bilməsinlər? Bu məsələdə Avropa təsisatları qərəzlidir”.

Q.Hüseynlinin sözlərinə görə, separatçılara İrəvanda əl-qol açmağa imkan verilməsi, “artsax” adlı gorbagor olmuş mifin yenidən dirçəldilməsi cəhdləri heç bir nəticə verməyəcək: “Bu çürük ideyanın yenidən xortlaması Ermənistan dövləti üçün təhdiddir. Paşinyan yaxşı başa düşür ki, separatçıların toplaşıb hansısa qərarlar qəbul etməsi sülh prosesinə də zərər vurur, ərazi bütövlüyününü tanınması məsələsinin həllinə də... Ona görə ilk növbədə rəsmi İrəvan özü bu addımlara son qoymalıdır. Üstəlik, Simonyan və digərləri etiraf ediblər ki, separatçıların İrəvanda fəaliyyəti dövlətə təhdid sayılır. O zaman niyə bu avantüristlərə şərait yaradılır? Seçim özlərinindir, itirən tərəf də Ermənistan olacaq. Madam ki, belə çağırışlar var və hansısa iddialar səsləndirilir, o zaman mühacirətdə olan Qərbi Azərbaycan hökumətini elan edərək bu siyasi-diplomatik mübarizəni gücləndirmək olar”.

“Yeni Müsavat”

Dünyapress TV

Xəbər lenti