![]() |
![]() ![]() ![]() |
|
Hacıyevlərin “qara günləri” hələ qabaqdadır; talanan vəsaitlərin necə çıxarılması gündəmə gəlib
London korrupsioner varlılar üçün sakit cənnət yeri olmağı imtina edəndən - 2018-ci ilin mayından Cahangir və Zamirə Hacıyevlərin adı gündəmdədir. Onun həyat yoldaşı Cahangir Hacıyev Azərbaycanda 16 il 6 ay müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. “Azərbaycan Beynəlxalq Bankı”nın (ABB) keçmiş sədri olan Cahangir Hacıyev barəsində 2 məhkəmə hökmü var.
O, ilkin olaraq bir mənimsəmə epizoduna görə mühakimə olunub və 15 il həbs cəzası alıb. Lakin bundan sonra digər cinayət işləri də məhkəməyə göndərilib. Məhkəmə işinin birinci mərhələsində Cahangir Hacıyev bankın 90 milyon manatadək vəsaitini “VİP” kartlar vasitəsilə şəxsi ödənişlərinə, sürdüyü lüks həyata sərf edərək taladığına görə müttəhimlər kürsüsündə oturmuşdusa, sonrakı məhkəmədə söhbət milyonlardan yox, ümumilikdə 4 milyard manatdan yuxarı mənimsəmədən gedirdi. Ona qarşı Cinayət Məcəlləsinin 179.3.2-ci (külli miqdarda mənimsəmə) maddəsi ilə ittiham irəli sürülmüşdü. Cahangir Hacıyev heç bir təminat olmadan, sənədləşmə aparılmadan xaricə səpələnən kreditlər verməkdə ittiham olunurdu. Məlum olmuşdu ki, yarıdan çoxu dövlətə məxsus bankın vəsaitləri hesabına Cahangir Hacıyev Rusiya, Qazaxıstan, Albaniya, qondarma “Abxaz Respublikası”, Dubay və digər yerlərdə ənənəvi energetika və tikinti sahələri ilə yanaşı, yeni “innovativ” layihələrə, şou-biznesə, yalançı xeyriyyəçiliyə, hətta xaricdə “Kral Klubu”nun yaradılması kimi “kreativ” layihələrə “maraq” göstərib. Beynəlxalq Bankın nizamnamə kapitalının qohumların, sürücülərin, xadimələrin, bağbanların adına kreditlər rəsmiləşdirməklə süni şəkildə artırılması, bankın Müşahidə Şurasının qərarlarının icra olunmaması, əvəzində isə İdarə Heyətinin qərarları əsasında rəsmiləşdirilərək 1 milyard manatdan çox vəsaitin ölkədən çıxarılması və talanması kimi faktlar vardı. Cahangir Hacıyev sədr olanda mükafatlara və fəxri adlara xüsusi düşkünlüyü ilə seçilirdi. Monetar payçıların qəpik-quruşunu ödəməkdən yayınır, bunun əvəzində mükafat və fəxri adlar almaq üçün hər il bir neçə milyon xərcləyirdi. Beynəlxalq Bank dövlətə məxsus olduğundan, adətən bu bankın reytinq dərəcəsi də beynəlxalq qiymətləndirmədə həmişə ölkənin reytinqinə uyğun olaraq yüksək olurdu. Və sabiq bankir də bundan sui-istifadə edərək özünü hər yerdə Qafqazın ən böyük bankının rəhbəri kimi təqdim edirdi. Adi vətəndaşın Beynəlxalq Bankdan bir neçə min manat kredit alması üçün həftələrlə get-gələ salındığı, kredit almaq şansının faktiki olaraq mümkünsüz olduğu halda Cahangir Hacıyev şəxsi sürücüsünə, xidmətçisinə milyonlarla dollar kredit yazdıraraq dövlət bankının xəzinəsini öz cibi bilirdi.
Həbsindən sonra onunla bərabər talançılıqda iştirak edənlər də istintaqa cəlb olundular. Tutulanlardan biri də Cahangir Hacıyevin ən yaxın adamlarından hesab olunan Emin Sadiq idi. Emin Sadiq Cahangir Hacıyevin və Beynəlxalq Bank işi üzrə əsas fiqurlarından biri idi. Bankın talanmasına yönəlmiş maliyyə maxinasiyalarının birbaşa iştirakçısı hesab olunurdu. O, Qazaxıstanda neft yatağının istismarına yönəlmiş investisiyanı mənimsəməkdə ittiham olunurdu. Söhbət Azərbaycan Beynəlxalq Bankının Rusiyadakı törəmə bankı “MBA-Moskva” tərəfindən ayrılmış 60 milyon dolların mənimsənilməsindən gedir. Habelə Emin Sadiq “MBA-Moskva” bankına veksellərin satışında dələduzluq əməlinə yol verib. Həbs olunanlardan biri də sabiq milli təhlükəsizlik naziri, Cahangir Hacıyevin qudası və biznes şəriki Eldar Mahmudovun ortaqlarından biri Sahib Ağayev idi. O da Cahangir Hacıyevlə birgə mənimsəmələrə görə tutulmuşdu.
Beynəlxalq Bankda baş verən talamalar nəticə etibarı ilə Azərbaycan dövlətini 3 milyard dollarlıq borca saldı. Bu məbləğ Beynəlxalq Bankın xilası üçün ayrıldığı günlərdə Ermənistanın dövlət büdcəsinin xərclərindən çox idi. 2018-ci ildə Ermənistanın dövlət büdcəsinin xərcləri təxminən 3 milyard dollar idi. Cahangir Hacıyev başının dəstə ilə 4 milyarddan artıq vəsaiti Beynəlxalq Bankdan “xortumlayıb” ofşorlara daşımışdlar.
Cahangir Hacıyev Azərbaycanda məhkəmə önündə dayandığı günlərdə London Ali Məhkəməsi onun keçmiş dövlət bankiri Cahangir Hacıyevin həyat yoldaşı Zamirə Hacıyevaya sorğu göndərdi. Zamirə Hacıyevadan 10 il ərzində Londonun məşhur dükanı Harrods-da xərclədiyi 21 milyon dollar pulu haradan aldığını açıqlaması tələb olundu.
Məlum oldu ki, Zamirə Hacıyeva Londonda alış-verişlərini Beynəlxalq Bankın 35 ədəd kredit kartı və Harrods-un üç ədəd mağaza kartı ilə ödəyib. Bundan əlavə, məhkəmə işlərindən məlum olub ki, 2013-cü ildə Zamirə Hacıyevanın nəzarət etdiyi başqa bir şirkət Berkshire qraflığında, Ascot kəndinin yaxınlığında təmtəraqlı qolf kursu və əmlakını - "Mill Ride Golf Club"u almaq üçün 10 milyon funt (13.15 milyon dollar) xərcləyib. Rəsmi məlumatlar cütlüyün Harrods-ın avtomobil parkında iki xüsusi yerə sahib olduqlarını və Zamirə Hacıyevanın 42 milyon funta (55.24 milyon dollar) Gulfstream G550 jet təyyarəsini aldığını da ortaya çıxarıb. Artıq Zamirə Hacıyevanın Londondakı malikanəsi və qolf klubu satışa çıxarılıb. Mal-mülkə ilkin olaraq 19 milyon 500 min funt sterlinq qiymət qoyulub. Zamirə Hacıyeva Milli Cinayətkarlıqla Mübarizə Agentliyinin (NCA) 6 illik təhqiqatından sonra Askotdakı qolf klubun və Naytsbricdəki evinin müsadirəsinə razılaşıb. Ötən ilin payızında bu aktivlərin satışa çıxarılacağı bilinib. Zamirə Hacıyevaya əmlakların hərracla satışından əldə edilən məbləğin 30 faizi veriləcək. 70 faizdən isə Milli Cinayət Agentliyinin xərcləri çıxılacaq və sonra yerdə qalan vəsait Azərbaycana qaytarılacaq.
E.MƏMMƏDƏLİYEV,
“Yeni Müsavat”
Bir aydan çoxdur “Elektron məhkəmə” informasiya sistemi ilə bağlı yeni məhdudiyyətlər tətbiq edilib.
Musavat.com xəbər verir ki, hazırda sistemdə məhkəmə işləri üzrə tərəflərin adları göstərilmir.
Bu isə şəffaflığın pozulması ilə yanaşı, sistemdən mütəmadi istifadə edənlərin işini çətinləşdirir.
Məlumatların açıq olmaması səbəbindən media nümayəndələri məhkəmə işlərinin araşdırılması və ictimaiyyətə dəqiq məlumat çatdırılması istiqamətində ciddi maneələrlə üzləşirlər.
Problemin həlli məqsədilə bir qrup jurnalist Məhkəmə-Hüquq Şurasının sədri İnam Kərimova müraciət ünvanlayıblar.
Müraciətdə qeyd olunur ki, “Elektron məhkəmə” sistemi məhkəmə proseslərinin daha şəffaf və əlçatan olması üçün yaradılıb. Lakin hazırkı məhdudiyyətlər ictimai maraq doğuran işlərə dair məlumatların əldə edilməsinə əngəl yaradır.
Jurnalistlər məhkəmə sistemindəki islahatlar və müsbət dəyişikliklər fonunda bu kimi problemin yaranmasını düzgün hesab etmir, tezliklə həllini arzulayırlar.
Musavat.com-un əməkdaşı, jurnalist İlkin Muradov uzun illərdir məhkəmə proseslərini işıqlandırır.
EMS-də son məhdudiyyətlər onun da fəaliyyətinə təsir edir. Jurnalist artıq günün böyük hissəsini Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində keçirir. Amma bununla o, yalnız bir məhkəmədəki işlərdən məlumat toplayıb təqdim edə bilir.
İlkin Muradov deyir ki, Dünya Bankının maliyyəsi ilə yaradılmış elektron sistemin ictimaiyyət üçün yalnız adı qalıb:
“XXI əsrdə biz irəli getməkdən geri gedirik? Bu sistem yaradılarkən əsas məqsəd sistemin hər kəsə açıq olması, şəffaflığın daha da artırılması idi. Bir çox hallarda məhkəmə bildirişləri ünvana gec gəlib çatır. Belə olan halda “Elektron məhkəmə” sistemi önəmli rol oynayırdı. Jurnalistlər məhkəmə proseslərinin vaxtı və məkanı haqda məlumat əldə edə bilirdi. İndi bu, mümkünsüz olub.
Məhdudiyyətin səbəbi kimi xüsusilə komersiya işləri ilə bağlı şirkətlərin şikayətlərini göstərirlər. Amma bu, əsas deyil. Bəzən də ayrı-ayrı şəxslər, xüsusilə də vəzifəli şəxslər məhkəmələrdə adlarının keçməsinin mətbuata çıxmasından narazı qalaraq şikayətlər edirlər.
Belə çıxır ki, hansısa şirkətin, vəzifəli şəxsin mənafeyi bütün cəmiyyətin mənafeyindən üstün tutulmamalıdır. Bu, mənim fikrimdir. Çünki “Elektron məhkəmə” sistemindən istifadəyə mədudiyyətin yaradılmasını izah etmək üçün başqa səbəb görmürəm.
Düşünürəm ki, məhkəmə şəffaflığı istiqamətində addımlar atmağa çalışıldığı bir məqamda bu qadağanın gətirilməsinin izahı ola bilməz”.
Tanınmış vəkil Cavad Cavadovun sözlərinə görə, “Elektron məhkəmə” sistemi hələ mövcud olmadığı vaxtlarda və hətta SSRİ dövründə belə məhkəmədə baxılan işlərin həftəlik siyahısı məhkəmələrin önünə hər kəsin görə biləcəyi lövhəyə vurulurdu:
“Diqqət yetirsək görərik ki, Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 384.3 və 393.2. maddəsində elanlar lövhəsi anlayışı hələ də qalıb, harda ki, baxılan işlərlə bağlı məlumatlar, hətta nəticələr yerləşdirilməsi nəzərdə tutulub.
“Elektron məhkəmə” sisteminin yaranmasının səbəbi ədalət mühakiməsinə əlçatanlığın, şəffaflığın artırılmasına və ümumilikdə bu məlumatların internet vasitəsi ilə əldə edilməsinin asanlaşdırılmasına yönəlib.
Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında da deyilir ki, məhkəmə iclasları açıq keçirilir, qapalı keçirilən iclaslar üçün məhdud əsaslar nəzərdə tutulub. Bu prinsip həmçinin Mülki Prosessual və Cinayət Prosessual Məcəlləsində də öz əksini tapıb.
Son dövrlər məlumatların bir-bir bu sistemdən yığışdırılması, son nəticədə isə baxılan işlərlə bağlı məlumatların çıxarılması təəssüf doğurur”.
Mövzu ilə bağlı aidiyyəti qurumların hansı addımlar atacağı hələlik məlum deyil. Məsələnin nə dərəcədə həll ediləcəyini isə qarşıdakı günlər göstərəcək.
Qeyd edək ki, məhkəmə jurnalistləri yaranmış vəziyyətlə bağlı Ali Məhkəmənin sədri İnam Kərimova müraciət hazırlayıblar.
Elşən Məmmədəliyev
Musavat.com
Mərkəzi Aran Reqional Təhsil İdarəsinin Ucar rayon Təhsil sektorunun müdiri Rahib Burcəliyev cəzalandırılıb.
Musavat.com unikal.az-a istinadən xəbər verir ki, sektor müdirinə Təhsil İdarəsi tərəfindən şiddətli töhmət verilib.
Bundan başqa, Ucar rayonu Rəstəcə kənd tam orta məktəbinin direktoru Rahib Rəsulova da eyni cəza verilib.
Buna səbəb bir müddət öncə məktəbdə 9-cu sinif şagirdinin sinif yoldaşını bıçaqlaması olub.