Ardını oxu...
  

II dünya müharibəsindən sonrakı illərdə 3-cü Reyxin baş təhlükəsizlik idarəsində tapılan materiallar əsasında aparılan jurnalist araşdırması olmasaydı, bu məhkəmə prosesi, çox güman ki, heç vaxt işıq üzü görməyəcəkdi.

Həmin materiallardan məlum olub ki, Almaniyanın müxtəlif şəhərlərində 20 il ərzində - 1923-cü ildən 1943-cü ilə qədər naməlum manyak ardıcıl və cəzasız olaraq zorlamalar və qətllər törədib. Müstəntiqlər onu bu illər ərzində ən azı 51 qadının qətlində ittiham ediblər. Bununla belə, onun 85-ə qədər qadını öldürdüyü ehtimal olunur. Hər halda, bu, Avropa kriminalistikası tarixində ən təhlükəli manyak sayılır.

Zəif və fağır qatil

Ardını oxu...

Müstəntiqlərə görə, bu amansız qatil 35 yaşlı faytonçu və camaşırxanaçı (atası çamaşırxana sahibi olduğu üçün) Bruno Lyudke olub. Berlinin Köpenik rayonunda onu hər kəs anadangəlmə kəmağıl, zərərsiz və qorxaq biri hesab ediblər. Hətta ifadələrdə manyak “bir milçəyi belə incitməyən” adam kimi təsnif olunub.

Bu illər ərzində Berlində qadınların qətllərində çoxlu ümumi cəhətlərin olduğu aydınlaşdıqca, polis cinayətlərin eyni şəxs tərəfindən həyata keçirildiyini anlayıb. Araşdırma aparmaq üçün təyin edilmiş kriminal polis komissarı Hayns Frants oxşar cinayətlər törədə biləcək onlarla şübhəlinin işlərini araşdırsa da, uyğun namizəd tapmayıb.

Ardını oxu...

Onların çoxunun ya möhkəm alibisi olub, ya həbsdə cəza çəkiblər, ya da cəbhədə vuruşublar. Lakin komissar sonda Brunonun işi üzərində dayanıb. Bundan sonra SS də araşdırmaya qoşulub. Komissar Bruno Lyudkeni iki saat sorğu-sual etsə də, şübhəli şəxs ona qarşı olan bütün iddiaları inadla rədd edib.
Hayns dindirməni yarımçıq kəsib, baş katibi və stenoqrafı evə göndərib. Sonra o, öz dosyesinə yazıb: “Məndə belə təəssürat yaranıb ki, bir neçə nəfərin olması Lyudkeyə mane olur və adi sorğu-sual forması onun üçün qəbuledilməzdir. Onunla hansısa şəxsi əlaqə yaratmağa çalışmaq, müəyyən etimad mühiti formalaşdırmaq lazımdır”.

Komissarın xüsusi yanaşması sayəsində oğlan törətdiyi cinayətləri etiraf etməyə başlayıb. Cinayət yerinə gedəndə Lyudke Frantsın proqnozlaşdırdığı kimi, meşədə qətlə yetirdiyi qadını harada basdırdığını, paltarının vəziyyətini və ayaqqabılarını kolluqlarda harada gizlətdiyini ətraflı şəkildə təsvir edib. Bir neçə gün ərzində o, daha yeddi qətli etiraf edib və getdikcə də keçmişə qayıdıb.

Manyak üzərində aparılan təcrübə

Ardını oxu...

Etiraflardan sonra manyak saxlanılıb. O, psixiatrik müayinədən keçmək üçün Vyana təhlükəsizlik polisinin mərkəzi kriminalistik institutunun həbsxanasına aparılıb. Burada onun etiraf etdiyi qətlləri törədə biləcəyini yoxlayıblar və adi tibbi müayinələrdən keçiriblər. Bruno daha çox cinayəti etiraf etsə də, evə getməyəcəyini anlamağa başlayıb. O, əlavə ifadə verməkdən imtina edib, gündəlik təcrübələrə müqavimət göstərməyə başlayıb və “dostu” Haynsdan onu Berlinə aparmasını tələb edib.

8 aprel 1944-cü ildə Bruno Lyudke, görünür, nasistlərin, SS zabitlərinin onun üzərində apardıqları amansız təcrübələrə tab gətirə bilməyib ölüb. Tarixçilər hesab edir ki, 1939-cu ilin avqustunda “İrsi xəstəliklərin qarşısının alınması haqqında qanun”a əsasən, 1940-cı il mayın 29-da məcburi sterilizasiyadan keçmək əmri verilib. Hitler Almaniyasında millətin genefondunu təsadüfən korlamamaq üçün bütün əqli qüsurlu insanlar məcburi sterilizasiyaya məruz qalıblar. Odur ki, əqli cəhətdən inkişaf etməyən manyak təcrübələrdən sonra da qətlə yetirilə bilərdi.

Ardını oxu...

Hər necə olsa da, 1943-cü ilin sonunda Lyudke işi üzrə komissiya ləğv edilib, işçilərdən məlumatın açıqlanmaması müqaviləsi imzalaması tələb olunub. Çünki nasistlərin qələbə çaldığı bir ölkədə manyaklar ola bilməzdi! Ona görə də bu işin olduğu qovluq arxivə yönləndirilib.

İlkin Nəcəf, xüsusi olaraq Musavat.com üçün

 
 
 
Ardını oxu...
Bakıda hərraca çıxarılacaq “Rolls Royce”un sahibi bəlli olub.
Məhkəmə qaydasında müsadirə edilən 99-AF-009 dövlət nömrə nişanlı lüks avtomobil Azərbaycanlı iş adamı, “Eurohome” ticarət mərkəzinin rəhbəri, həmçinin AF Holdinq Şirkətlər Qrupunun prezidenti Azay Möhnətova aiddir. Dövlət nömrə nişanındakı “AF” hərfləri bunu ifadə edir.

Mediada yer alan məlumatlardan məlum olur ki, Azay Möhnətov həmçinin, “AF Hotel Aqua Park”ın, “Uğur-97” şirkətinin prezidenti, Azərbaycan Memarlar Birliyinin üzvüdür.

Qeyd edək ki, ötən gün Bakıda “Rolls Royce Ghost” avtomobili hərraca çıxarılması ilə bağlı elan paylaşılıb. Lüks avtomobilin minimal satış qiymətinin 262 500 manat, ilkin qiymətinin isə 375 min manat olduğunu açıqlanıb. 2014-cü ilə aid olan ağ gümüşü rəngli, 6,6 l. mühərrik həcmli “Rolls Royce Ghost” 75 min kilometr yürüş edib.

Avtomobilin ilk hərracı martın 6-da keçiriləcək.

Xatırladaq ki, bu tipli hərraclar, məhkəmə və digər orqanların qərarlarının icrası ilə bağlı əmlakın hərracda satılması yolu ilə tələbin ödənilməsi məqsədilə icra məmurlarının sifarişi əsasında həyata keçirilir. Adətən bankda girov qoyulan əmlaklar bu qayda ilə satılır.

/Yenisabah
Ardını oxu...
Ardını oxu...
 

Ardını oxu...
 

Astara şəhər 6 nömrəli məktəbin gözətçisi Halik Nəcəfovun məktəbin direktoru Ülviyyə Bayramovanı bıçaqlaması ilə bağlı açılan cinayət işinin təfərrüatı məlum olub. Direktoru bıçaqlayan şəxs hakim qarşısına çıxarılıb.

Musavat.com xəbər verir ki, hadisənin baş verməsinə səbəb direktorla Halik Nəcəfovun məktəbdə katibə işləmiş arvadı Validə Məmmədova arasında olan ədavət olub.

Belə ki, hadisədən bir neçə ay əvvəl Validə Məmmədova sosial mediada və kütləvi informasiya vasitələrində Ülviyyə Bayramovanı rüşvət və korrupsiyada ittiham etmişdi.

Bundan sonra prokurorluq tərəfindən məktəbdə araşdırma aparılıb və iddialar təsdiqini tapmayıb. Ülviyyə Bayramova isə Validə Məmmədovanı xüsusi ittiham qaydasında məhkəməyə verib. Məhkəmənin hökmü ilə V.Məmmədova böhtan əməlində təqsirli bilinərək cəzalandırılıb.

Bundan sonra Validə Məmmədovanın videogörüntülərini müxtəlif şəxslər, əsasən də məktəb kollektivi arasında yayılıb. Bundan xəbər tutan Halik Nəcəfov direktoru günahkar bilib və onunla mübahisə edib, görüntüləri tələb edib. Mübahisə zamanı Halik Nəcəfov direktora bıçaqla xəsarət yetirib.

Halik Nəcəfova qarşı Cinayət Məcəlləsinin 221.3-cü (xuliqanlıq; silahdan və ya silah qismində istifadə olunan əşyalardan istifadə edilməklə törədilməsi zərər çəkmiş şəxsə zor tətbiq olunması ilə, yaxud özgənin əmlakının məhv edilməsi və ya zədələnməsi ilə müşayiət olunduqda) maddəsi ilə ittiham irəli sürülüb.

Halik Nəcəfov ifadəsində deyib ki, hadisədən təxminən 3-4 ay əvvələ qədər arvadı məktəbdə katibə işləyib. Direktorun qanunsuz hərəkətlərini gördükdən sonra prokurorluq orqanlarına şikayət edib:

“Bundan sonra da direktor Ülviyyə arvadıma aid videogörüntüləri yaymağa başladı. Həmin görüntüləri görməmişəm. Direktor həmin videoları məktəbdə və təhsil sektorunda müxtəlif şəxslərə göstərib. Onun şərəf və ləyaqətini alçaldıb. Sonra Validə ərizə yazaraq işdən çıxdı. Validə həmin görüntüləri direktordan tələb edirdi, amma o, vermirdi. Görüntüləri yayamaqda davam edirdi. Bu hərəkətlərdən bezdim. Direktoru qorxutmaq, cəzalandırmaq qərarına gəldim. Məktəbə gedib direktoru gözlədim. Maşınından düşəndə ona yaxınlaşdım. Seçki günü olduğu üçün məktəbə səs verməyə gələnlər və müşahidəçilər var idi. Yüksək səslə görüntüləri verməsini istədim. O da məni təhqir etdi. Mən də bıçağı çıxarıb vurdum. Neçə zərbə vurduğumu bilmirəm. bıçağı evdən gətirmişdim. Ülviyyə yerə yıxılıb qışqırmağa başladı. Camaat və polis gəldi. Polisin tələbindən sonra bıçağı yerə atdım”.

Təqsirləndirilən şəxs direktoru öldürmək niyyətinin olmadığını deyib. Bildirib ki, bunun üçün imkanı olsa da etməyib. O, əməlindən peşman olduğunu, yüngül cəza verilməsini istəyib.

Zərərçəkmiş məktəb direktoru Ülviyyə Bayramov da məhkəmədə ifadə verib.

Deyib ki, 5 ildir məktəbin direktoru olub. Hazırda isə Bakıda çalışır.

Onun sözlərinə görə məktəbə katibə işləyən Validə Məmmədova 2 il əvvəl ondan oğlunu məktəbə texniki işçi kimi qəbul etməsini istəyib. Lakin direktor bununla razılaşmayıb:

“Həmin iş yerinə qazinin həyat yoldaşını qəbul etdim. Bundan sonra Validə mənimlə ədavət aparmağa başladı. Müxtəlif qurumlara haqsız şikayətlər etdi”.

Direktorun sözlərinə görə Validə Məmmədovanın görüntülərini başqa şəxslərdə görüb: “Müəllimlərdə və işçilərdə gördüm. Validəni çağırıb həmin video barədə ondan soruşdum. Dedi ki, montajdır. Görüntülər məktəbin kollektivi arasında qınağa səbəb oldu. İclas keçirib onu işdən çıxarmağı təklif etdilər. Amma Validə özü ərizə yazıb işdən çıxdı”.

Hadisə barədə danışan keçmiş direktor deyib ki, özünü əlindəki çanta ilə müdafiə edərək qışqırıb.

Tərəflər arasında barışıq olmayıb.

Məhkəmənin hökmü ilə Halik Nəcəfov 2 il 6 ay müddətinə azadlıqdan məhrum edilb.

İlkin Muradov
Musavat.com

Ardını oxu...
Xəbər verdiyimiz kimi, Milli Olimpiya Komitəsinin (MOK) İcraiyyə Komitəsinə yeni üzvlər seçilib. Mediada yayılan məlumata görə, ötən seçkidə MOK-un vitse-prezidenti seçilən gənclər və idman naziri Fərid Qayıbov bu dəfə etimad qazanmayıb və vəzifəsini itirib.

Bu, F.Qayıbovun son 21 gündə itirdiyi ikinci vəzifəsi olub. Belə ki, Prezident İlham Əliyev ötən ayın 29-da 2025-ci ildə Azərbaycanda keçiriləcək III MDB Oyunları üzrə Təşkilat Komitəsinin tərkibində dəyişiklik edilməsi ilə bağlı Sərəncam imzalayıb. Sərəncama əsasən, ötən il Təşkilat Komitəsinin sədri olan Fərid Qayıbovu bu vəzifədə Baş nazirin müavini Samir Şərifov əvəz edib. Fərid Qayıbov isə Təşkilat Komitəsinin ilk iclasına S.Şərifovun müavini kimi qatılıb.

Fərid Qayıbovun indi MOK-dakı vəzifəsindən də uzaqlaşdırılması nazirin siyasi hakimiyyət nəzdindəki etimadı da itirmiş ola biləcəyini göstərə bilərmi?

Fərid Qayıbovla bağlı ən ciddi gərginlik Mariana Vasileva gənclər və idman nazirinin müavini vəzifəsindən çıxarıldıqdan sonra yaşandı. Prezidentin Sərəncamından sonra nazir artıq sabiq sayılan müavini ilə selfi çəkdirib paylaşmışdı. Onun bu hərəkəti mediada kəskin şəkildə tənqid edildi.

Həmin vaxt “Qafqazinfo” nazir haqda kəskin tənqidi məqalə yazmışdı. Məqalədən bir abzası xatırladırıq: “Bu fotonu başqa necə izah etmək olar? Məsələn, biz gözləyirdik ki, sosial şəbəkələrdə aktiv olan cənab nazir, ən azından müavininin Azərbaycan idmanına baha başa gələn xoşagəlməz davranışına görə üzr istəyəcək. Amma əvəzində Fərid Qayıbov bu gün onun vətəndaş qəbulunda iştirakını təmin edib, nazirliyin dövlət səviyyəli tədbirinə aparıb. Görünür, Fərid Qayıbov Mariana xanımın işdən çıxarılmayacağına çox əmin imiş. Amma onun unutduğu bir şey var idi: Cənab Prezidentin qətiyyəti!”

Globalinfo.az-a danışan siyasi şərhçi Heydər Oğuz vəzifələrin daimi olmadığını xatırladaraq, qısa zaman ərzində iki vəzifəsindən uzaqlaşdıran nazirə çətin də olsa, bu reallıqla razılaşmağı məsləhət görüb.

O, nazirə istefa ərizəsi yazmağı məsləhət görüb:

“Məncə, hörmətli Fərid Qayıbov barəsində sərəncam imzalanmasını gözləmədən üzüsulu istefa ərizəsini yazsa, yaxşıdır. Üstəlik, səhv etmirəmsə, onun bolqar müavini Mariana Vasileva da bir ay əvvəl nazirlə bərabər Şamaxı və Qobustan rayon sakinləri ilə görüşərkən, paytaxtdan gələn telefon zəngi ilə bəd sürprizlə qarşılaşıb, işdən azad olunduğu xəbərini almışdı. Məhz bu zəngdən sonra nazirin vəzifə səlahiyyətləri üzərində aparılan budama əməliyyatı Fərid Qayıbovun da aqibətinin ürəkaçan olmayacağına işarədir”.

H.Oğuzun fikrincə, Fərid Qayıbovun bəzi səlahiyyətlərinin keçmiş maliyyə naziri Samir Şərifova tapşırılması da təsadüfi olmaya bilər:

“Bəziləri onun müavini Mariana Vasilevanın idmançılarla kobud davrandığına görə işdən azad olunduğuna inanırlar. Amma cəzalandırılmanın yalnız müavinlə məhdudlaşmaması, nazirin də bəzi səlahiyyətlərinin getdikcə budanması və onun bir sıra vəzifələrinin keçmiş maliyyə nazirinə tapşırılması problemin daha dərin olması ehtimalını ağıla gətirir. Mümkündür ki, onun bəzi vəzifələrinin sabiq maliyyə nazirinə tapşırılması nazirlikdə maliyyə maxinasiyalarının baş verməsi ilə əlaqədar ola bilər. Görünür, Azərbaycan siyasi iradəsi məhz bu ehtimalı nəzərə alıb, Fərid Qayıbovun bir neçə illik fəaliyyətini ciddi araşdırmaq missiyasını Samir Şərifova həvalə edib. Təbii ki, bu, mənim ağlıma gələn ilk ehtimaldır. Əsl həqiqət isə yaxın günlərdə və ya həftələrdə məlum olacaq”.
 
Ardını oxu...
“Təmiz Şəhər” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin yol verdiyi bir sıra nöqsanlar üzə çıxıb.

Tribunainfo.az-ın məlumatına görə, bu barədə Hesablama Palatasının apardığı təhlükəsiz tullantıların idarə olunması auditinin nəticələrində bildirilib.

Toplanmış sübutlar auditlə əhatə olunan dövrdə Bakı şəhərinin 11 rayon (Qaradağ rayonu istisna olmaqla) mənzil-kommunal təsərrüfatı birlikləri və bu kimi digər qurumları tərəfindən “Təmiz Şəhər” ASC-yə təhvil verilmiş müvafiq tullantıların miqdarının Bakı şəhəri üzrə yığılmış ümumi (statistik məlumatlara əsasən) məişət tullantılarının 42,5%-inə bərabər olduğunu və nəticə etibarı ilə 2935,2 min tona yaxın tullantıların ASC-yə təhvil verilməsinin Bakı ŞİH xətti ilə təmin edilmədiyini və məişət tullantılarının yığılması və zərərsizləşdirməyə təqdim edilməsi işinin səmərəsiz təşkil edildiyini deməyə əsas vermişdir ki, bu da bir tərəfdən tullantıların çeşidlənməsi və ya yüksək kalorifik dəyərlə yandırılması ilə rəsmən səfərbər olunmamış resurs potensialının, digər tərəfdən isə qeyri-qanuni çeşidləmənin və çirkləndirmənin miqyasının nə dərəcədə yüksək olduğunu göstərir.

Təhlükəsiz tullantıların “Bakı Tullantıların Enerjiyə Çevrilməsi Layihəsi” üzrə bağlanılmış 2008-ci il 15 dekabr tarixli Müqavilə şərtlərinə uyğun kalorifik dəyərlə Yandırılma zavoduna təhvil verilməməsi istehsal edilmiş elektrik enerjisinin miqdarına mənfi təsirlərə, eləcə də yandırılma prosesi üzrə enerji və qazdan istifadə səviyyəsinin artmasına səbəb olmaqla yanaşı Bakı şəhəri üzrə müvafiq tullantıların qəbulu və yandırılmaya yönəldilməsi işinin təkmilləşdirilməli olan tərəflərini bir daha təsdiq edib.

2023-cü ilin göstəriciləri bir tullantı konteynerinə düşən əhali sayının Bakı şəhərindən (87) kəskin fərqlənməklə Yevlax şəhərində 424-ə, Abşeron rayonunda 322-ə, Ağcabədi rayonunda 3092-ə, Bərdə rayonunda 780-ə və Beyləqan rayonunda 1141-ə bərabər olduğunu göstərmişdir ki, bu da həmin regionlarda tullantıların toplanılması fəaliyyətinin sanitar-epidemioloji və ekoloji təhlükəsizlik normalarına uyğun səmərəli təşkil edilməməsini deməyə əsas verib.

Təhlükəsiz (bərk məişət) tullantıların yığılması, daşınması və zərərsizləşdirilməsi üzrə xidmət haqlarının əhali istehlakçı qrupundan toplanılması əsasən (Bakı şəhərinin Nizami rayonu, Gəncə və Mingəçevir şəhərləri istisna olmaqla) nağd qaydada həyata keçirilməklə auditlə əhatə olunan dövrdə həmin əməliyyatlar çərçivəsində rəsmiləşdirilmiş daxilolmaların məbləği Bakı şəhər Mənzil-Kommunal Təsərrüfatı Departamenti və müvafiq tabeli qurumlarının xətti ilə 16,5 mln. manata, auditlə əhatə olunmuş digər regionlar üzrə 4,3 mln. manata, mənbəyi bu və digər vəsaitlərdən ibarət olmaqla satınalma prosedurları keçirilmədən sənədləşdirilmiş müxtəlif alışların məbləği isə, müvafiq olaraq 9,4 mln. manata və 1,3 mln. manata bərabər olmuşdur ki, bu da bir tərəfdən hesablaşmaların nağdsız aparılmasını və dövlət satınalmalarını tənzimləyən hüquqi aktların tələblərinin pozulmasını göstərmiş, digər tərəfdən isə daxili nəzarət mühitinin maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətində riskləri minimallaşdıran sağlam meyarlara əsaslanmadığını deməyə əsas verib.

“Təmiz Şəhər” ASC-yə zərərsizləşdirilməsi üçün ümumilikdə 101,4 min ton miqdarında tullantını təhvil vermiş 25 qeyri-dövlət sahibkarlıq subyektinin faktiki olaraq tullantıların daşınması xidmətləri ilə məşğul olduğu, eyni nəqliyyat vasitəsi ilə 2-3 sahibkarlıq subyektinin tullantı daşıdığı hallarının mövcudluğu şəraitində tullantıların daşınmasında istifadə edilən ümumilikdə 108 nəqliyyat vasitəsindən 84-nün məişət tullantıları daşınan yük avtomobili xüsusi nəqliyyat vasitəsi olmadığı, Bakı şəhərində təhlükəsiz tullantıların daşınması ilə ixtisaslaşmayan (təhlükəsizlik normalarına cavab verməyən) şəxslərin də məşğul olduğu, eyni zamanda, qeydiyyatı tullantıların yığılması və daşınması fəaliyyətinə aid 2021-ci ildə 181, 2022-ci ildə 243, 2023-cü ildə 311 aktiv vergi ödəyiciləri tərəfindən “Təmiz Şəhər” ASC-yə hər-hansı tullantı təhvil verilmədiyi müəyyən edilib.

Bakı şəhərinə analoji Sumqayıt, Gəncə, Yevlax şəhərlərinin və Abşeron rayonunun ərazisində bərk məişət tullantılarının yığılması və daşınması xidmətlərinin yerli İH orqanlarının tabeliyindəki müvafiq qurumları ilə yanaşı digər hüquqi və fiziki şəxslər tərəfindən də həyata keçirildiyi şəraitdə həmin sahibkarlıq subyektlərinin rekvizitləri, maddi-texniki bazası və funksional fəaliyyət göstəriciləri, o cümlədən yığılmalı və təhvil verilməli olan tullantıların miqdarı müəyyənləşdirilməmiş, həmin sahibkarlıq subyektlərindən tullantıların poliqonlara təhvil-təslimi prosesində bərk məişət tullantılarının zərərsizləşdirilməsinə dair xidmət haqlarının toplanılması təmin edilməmiş, tullantıların yığılması və daşınması prosesinin sanitar-epidemioloji və ekoloji təhlükəsizlik normalarına cavab verməsinə nəzarət edilməmiş, kənd əraziləri (Bakı şəhəri istisna olmaqla) fəaliyyət dislokasiyasına ümumiyyətlə daxil edilməmişdir ki, bu da yerli İH orqanlarının təhlükəsiz tullantıların yığılması və çatdırılması prosesində səlahiyyətlərindən tam səmərəli istifadə olunmadığını göstərmişdir.

Eyni zamanda, auditlə əhatə olunmuş yerli İH orqanlarının müvafiq tabeli qurumlarının balanslarında tullantıların daşınması təyinatına aid 643 ədəd yük daşıyan nəqliyyat vasitəsindən 475-nin və ya 73,9%-nin xüsusi nəqliyyat vasitəsi olmadığı müəyyən edilmişdir ki, bu da tullantıların sanitar-epidemioloji və ekoloji təhlükəsizlik normalarına cavab verməyən qeyri-xüsusi nəqliyyat vasitələri ilə daşınması hallarına dövlət qurumları (Bakı şəhəri daxil olmaqla) tərəfindən də yol verildiyini göstərib.

Auditlə əhatə olunan 2021-2023-cü illərdə “Təmiz Şəhər” ASC tərəfindən zərərsizləşdirilmə üçün təhvil alınmış ümumilikdə 2525,9 min ton təhlükəsiz tullantının 93,9%-i basdırılma və yandırılmaya yönəldilərək yalnız 6,1%-nin çeşidlənməyə qəbul edilməsi təmin olunub ki, bu da ASC-nin tərkibindəki Çeşidləmə zavodunun illik istehsal gücünün bir növbəli iş rejimi ilə 51,5%-nə, iki növbəli iş rejimi ilə 25,8%-nə bərabər olmaqla bərk məişət tullantılarının ekoloji və iqtisadi cəhətdən daha səmərəli və nəticəli zərərsizləşdirilməsi üsullarının üstünlük təşkil etmədiyini göstərib.

Bakı şəhərinin 8 rayonunu əhatə edən bərk məişət tullantılarının ilkin çeşidlənməsi üzrə pilot layihənin reallaşdırılması çərçivəsində “Təmiz Şəhər” ASC-yə ilkin çeşidlənmiş tullantı kimi (kağız, karton, plastik, şüşə və metal) təhvil verilmiş tullantıların həcmi ümumilikdə 99,5 min tona yaxın olmaqla Bakı şəhəri üzrə yığılmış bərk məişət tullantılarının ümumi miqdarına nisbəti 1,9%-ə bərabər olmuşdur ki, bu da ilkin çeşidlənmə prosesinin əhatə dairəsinin genişləndirilməsi və son nəticədə təhlükəsiz tullantıların timsalında dairəvi iqtisadiyyatın formalaşdırılması perspektivlərinin uzun müddət tələb etdiyini deməyə əsas verib.

“Balaxanı Bərk məişət tullantılarının yandırılması zavodunun 2013-2023-cü illərdəki fəaliyyəti müddətində yaranan (“Təmiz Şəhər” ASC-nin vasitəsi ilə) 363271,7 min manat məbləğində xərclərinin 120755,3 min manat məbləğində daxilolmalarını 3,0 dəfə üstələməsi, o cümlədən illik əməliyyat və texniki xidmət haqqı məbləğlərinin yüksək olması səbəbindən bərk məişət tullantılarının yandırılması ilə enerjiyə çevrilməsi üzrə 11 il ərzində aktiv fazada icra edilməkdə olan layihənin iqtisadi cəhətdən səmərəli və nəticəli olmadığını göstərmişdir.

“Təmiz Şəhər” ASC üzrə 1 ton təhlükəsiz tullantının çeşidlənməsindən əldə olunan vəsaitin miqdarının orta hesabla 55,9 manata, yandırılmasından əldə olunan vəsaitin miqdarının orta hesabla 21,7 manata bərabər olmaqla tullantıların zərərsizləşdirilməsində çeşidləmə üsulunun istər ekoloji, istərsə də iqtisadi səmərəliliyinin və nəticəliliyinin daha yüksək olduğunu göstərsə də Bakı şəhəri və digər regionlarda təhlükəsiz tullantıların idarə edilməsində çeşidləmə prosesi lazımi səviyyədə inkişaf etdirilməməklə çeşidlənmədən əldə edilə biləcək potensial gəlirlər reallaşdırılmamışdır ki, bu da “Təmiz Şəhər” ASC-nin, digər müvafiq regionlar üzrə isə yerli İH orqanlarının tabeli qurumlarının dövlət büdcəsinin vəsaitlərindən asılılıq səviyyəsinin yüksək olmasını şərtləndirən əsas amillər sırasındadır.

“Təmiz Şəhər” ASC tərəfindən tullantıların çeşidlənməsindən alınan təkrar istifadə materiallarından idarəedicisi olan Balaxanı Sənaye Parkının 2021-ci və 2022-ci illərdə yalnız 1, 2023-cü ildə isə yalnız 3 rezidenti üzrə olmaqla ümumilikdə 2140,9 ton miqdarında təkrar istifadə materialları (PET, tullantı qida yağı, polietilen) satılmışdır ki, bu da təkrar istifadə materiallarının satışının ümumi miqdarına və əldə olunan ümumi vəsaitlərə nisbətdə, müvafiq olaraq 2021-ci ildə 13,9% və 20,4%, 2022-ci ildə 8,3% və 12,2%, 2023-cü ildə 8,5% və 12,7% təşkil etməklə Balaxanı Sənaye Parkının idarəedilməsinin səmərəliləşdirilməli olan tərəflərini göstərmişdir. Eyni zamanda, regionlardakı poliqonlarda çeşidlənmə fəaliyyətinin Bakı şəhərindən fərqli olaraq kustar üsulla aparılmasının müşahidə olunması nəzərə alınmaqla reallaşdırılmamış gəlir potensialının Sumqayıt şəhəri üzrə 23,0 mln. manata, Gəncə şəhəri üzrə 12,0 mln. manata, Yevlax şəhəri üzrə 1,9 mln. manata, Şirvan şəhəri üzrə 2,1 mln. manata, Mingəçevir şəhəri üzrə 2,0 mln. manata, Ağcabədi rayonu üzrə 763,8 min manata, Bərdə rayonu üzrə 1,9 mln. manata və Beyləqan rayonu üzrə 1,6 mln. manata yaxın olduğunu demək olar.

Ölkə üzrə tullantılarla bağlı fəaliyyətə dövlət nəzarətini həyata keçirən ETSN-nin tabeliyində 15 ildən çox fəaliyyət göstərməklə dayanıqlı yüksək rentabelliyə malik “Tullantıların İdarəetmə Mərkəzi” MMC tərəfindən təqdim edilmiş sənədlərə əsasən 2008-2023-cü illər ərzində qəbul edilmiş 106331,5 ton miqdarında istehsalat prosesində əmələ gələn təhlükəsiz tullantıların zərərsizləşdirilməsi poliqonda basdırılma üsulu ilə həyata keçirilmiş, mövcud maliyyə imkanları hesabına təhlükəsiz tullantıların çeşidlənməsi infrastrukturu yaradılmamış, dairəvi iqtisadiyyata keçidin nümunəvililiyi baxımından, eyni zamanda, ekoloji və iqtisadi cəhətdən daha səmərəli və nəticəli olan zərərsizləşdirilmə üsullarına üstünlük verilməyib.

Özəl audit təşkilatlarının hesabatları nəzərə alınmaqla “Təmiz Şəhər” ASC tərəfindən 2020-ci ildə 2,6 mln. manat, 2021-ci ildə 0,3 mln. manat və 2023-cü ildə 5,2 mln. manat məbləğində vəsaitlərin artıq ödənilməsi müəyyən edilmiş, artıq ödənilmiş həmin məbləğlərin, müvafiq olaraq növbəti illərdə Yandırılma zavodunun operatoru tərəfindən ASC-nin hesablaşma hesabına qaytarılmasına baxmayaraq dövlət büdcəsindən ayrılan subsidiya məbləğlərinin müvafiq həddlərdə azaldılması üçün aidiyyəti üzrə təşəbbüslər irəli sürülməmiş və dövlət büdcəsinin vəsaitlərinə qənaət edilməsi imkanlarından istifadə edilməmişdir.

Bakı ŞİH-nin 03.10.2013-cü il tarixli sərəncamı ilə Xəzər rayonu, Şüvəlan qəsəbəsinin cənub-şərq hissəsində köhnə daş karxanasının yaxınlığındakı 2,9 hektar torpaq sahəsinin ötürücü məntəqə və çeşidləmə xəttinin qurulması üçün “Təmiz Şəhər” ASC-nin daimi istifadəsinə verilməsi və “Şüvəlan bərk məişət tullantılarının yüklənmə-boşaltma məntəqəsinin layihə-smeta sənədlərinin hazırlanması işləri”nın satınalınması predmeti üzrə 292,6 min manat məbləğində bağlanmaqla yerinə yetirilmiş müqavilə üzrə hesablaşmaların aparılması şəraitində tikinti işlərinin başlanılması ilə əlaqədar ünvanlanmış məktuba cavab olaraq Bakı ŞİH tərəfindən (07.03.2023-cü il tarixli məktubla) sözügedən layihənin reallaşdırılması üçün digər sahənin müəyyənləşdirilməsi məsələsinə baxılması təklif edilmişdir ki, bu da təhlükəsiz tullantıların Bakı şəhəri üzrə zərərsizləşdirmə infrastrukturunun genişləndirilməsinin yubadılması ilə yanaşı dövlət vəsaitinin səmərəsiz xərclənməsini də şərtləndirmişdir.

Tikintisi aidiyyəti dövlət qurumları, o cümlədən Bakı ŞİH, eləcə də ETSN ilə müvafiq qaydada razılaşdırılması şəraitində “Təmiz Şəhər” ASC tərəfindən bağlanılaraq hesablaşmalar aparılmış satınalma müqavilələrinin predmetləri kimi təhlükəli tullantılar poliqonunun yerli və beynəlxalq standartlara uyğun layihə-smeta və digər sənədlərinin hazırlanmasından sonra ETSN tərəfindən (11.09.2023-cü il tarixli məktubla) Böyükşor gölünün mühafizə zonasında Təhlükəli Tullantılar Poliqonunun tikintisinin məqsədəuyğun olmadığı və alternativ variantların nəzərdən keçirilməsinin məqsədəuyğun hesab edildiyi bildirilmişdir ki, bu da müvafiq tullantıların Bakı şəhəri üzrə zərərsizləşdirmə infrastrukturunun genişləndirilməsinin yubadılması ilə yanaşı ümumilikdə 669,1 min manat məbləğində dövlət vəsaitinin də səmərəsiz xərclənməsini şərtləndirmişdir.

“Təmiz Şəhər” ASC tərəfindən təhlükəli tullantıların zərərsizləşdirilməsi fəaliyyətinin həyata keçirilməsi müvafiq qaydada razılaşdırılmadan “Təhlükəli tibbi tullantılarının sterilizasiyası avadanlığının alınması” predmeti üzrə 1,5 mln. manat məbləğində satınalma müqaviləsinin bağlanılmasına yol verilmiş və icra olunmuş ödənişin müqabilində 2 ədəd təhlükəli tibbi tullantıların sterilizasiyası avadanlığının alınmasına baxmayaraq quraşdırılması təmin edilməmişdir ki, bu da dövlət vəsaitlərinin hüquqi mandata uyğun olmayan istiqamətlərdə səmərəsiz və nəticəsiz xərclənməsi deməkdir.

“Təmiz Şəhər” ASC tərəfindən bağlanmış müqavilənin yerinə yetirilməsi çərçivəsində 949,9 min manat məbləğində dövlət vəsaitinin xərclənməsi müqabilində əldə edilmiş “Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş ərazilərində bərk tullantıların idarəetmə sisteminin qurulmasına dair tədbirlərin milli strategiyaya inteqrasiyası üçün idarəetmə strategiyası, texniki-iqtisadi qiymətləndirmə və regional investisiya planlarının hazırlanması layihəsi Regional Strategiya” adlı 348 səhifədən ibarət sənədin, o cümlədən həmin sənəddə əks etdirilmiş təklif və tövsiyyələrin praktiki tətbiqi məsələlərinə önəm verilməyək dövlət vəsaitlərindən səmərəsiz istifadə olunmasına yol verilmişdir.

Eyni zamanda, 278,8 min manat məbləğində dövlət vəsaitinin xərclənməsi müqabilində əldə edilmiş “Təmiz Şəhər” ASC-nin kommersiya, maliyyə, vergi və hüquq diaqnostikası” adlı sənədin ASC-nin fəaliyyətində praktiki olaraq tətbiq edilməsi cari auditlə toplanmış sübutlarla öz təsdiqini tapmamışdır.

Qeyd edək ki, “Təmiz Şəhər” ASC-nin İdarə Heyətinin sədri Etibar Abbasovdur.
 
Ardını oxu...
"Axşam saat 11-ə qalmış Yasamaldakı İnşaatçılar metrosu qarşısında avtobus tapmadım. Hələ şəhərin mərkəzidir!".

Axşam.az xəbər verir ki, bu sözləri aparıcı Mehman Rəsulov "Xəbər ertəsi" verilişində deyib. O, qarşılaşdığı xoş olmayan mənzərədən danışıb:

"Elə bir istiqamətdə durmuşdum ki, oradan avtobuslar məhz mərkəzə gəlirdi. İddia olunur ki, bizdə avtobuslar saat 12-ə qədər işləyir. Mən çox kənarda yaşamıram, amma avtobus tapmadıq. Bunun cavabını kim verməlidir? Taksi ilə getdik.

Eybəcər bir mənzərə yarandı. Dayanacaqda 2-3 xanım var idi. Hər dəqiqə bir maşın gəlirdi, təklif edirdilər ki, apara bilərik. Niyyətinə bir şey demirəm, çox qeyrətli insanlarımız var. Xanımlar da onları tanımır, əlbəttə maşına əyləşməyəcəklər. Mən minib getdim, bəs bu insanlar? Bundan sonra neçəsi gəlib dayanacaq. Əziyyətlə çalışan insanlardır, 11-də işdən gələn məmur deyil. Avtobusun işləyən vaxtıdır, amma yoxdur. Taksiyə də bəlkə pulu yoxdur. Müşahidə etdim ki, insanlar piyada getdilər. 77 və 39 nömrəli marşrutlar gəlmədi. İnsan özünü birtəhər hiss edir. Cavabdeh qurumlar, siz bu situasiyada özünüzü birtəhər hiss etmirsiniz?".
Ardını oxu...
AZAL-a məxsus təyyarənin qəzaya uğraması ilə bağlı araşdırmalar çərçivəsində mütəxəssislər texniki ekspertizalar aparır, hökumət orqanları onların nəticələrini gözləyir.
Bunu Qazaxıstanın nəqliyyat nazirinin müavini Talqat Lastayev bildirib.
"Hazırda ekspertizalar aparılır. Müəyyən texniki ekspertizalar vaxt aparır. Biz onların nəticələrini gözləyirik. Ümumiyyətlə qəzanı araşdıran müxtəlif ölkələrdən olan ekspertlər bir-biri ilə daim əlaqə saxlayırlar”, - nazir müavini vurğulayıb.
Lastayev qeyd edib ki, Qazaxıstanın Nəqliyyat Nazirliyi AZAL-a məxsus təyyarənin qəzaya uğraması ilə bağlı ilkin hesabatda əks olunmuş məlumatdan artıq artıq şərh verə bilməz.
O, təyyarə qəzasının araşdırılması üzrə komissiyanın bu ilin sonuna qədər təqdim ediləcək yekun hesabatını gözləməyi xahiş edib:
“Düşünürəm ki, bu iş çərçivəsində heç bir sirr yoxdur. Bu qəzanın araşdırılmasına görə məsul olan ölkə kimi, bizim üçün məhz obyektivlik və şəffaflıq ön plandadır. Bu, gələcəkdə belə vəziyyətlərin təkrarlanmaması üçün araşdırmanın aparılması zaman rəhbər tutulan prinsiplərdir”.

Hüquq müdafiəçisi Xəzər Teyyublu "Sherg.az"a bildirib ki, 2024-cü il dekabr ayında AZAL-a məxsus təyyarənin qəzaya uğramasından sonra vəziyyətin dinamik inkişafı həm mənfi, həm də müsbət yöndə oldu:

""Qara qutu"nun açılması və hadisənin baş vermə səbəblərinin araşdırılması üçün Azərbaycan və Qazaxıstan tərəfinin birgə əməkdaşlığı yarandı. Həmçinin "qara qutu" təyyarənin istehsal olunduğu Braziliyaya göndərildi. Oradan qayıdandan sonra isə Qazaxıstanın da məsələni durğunluğa doğru istiqamətləndirdiyi müşahidə edildi. Həmçinin bununla bağlı proseslər də bir az səngimiş kimi görünməyə başladı. Bundan əlavə təyyarə Rusiya Federasiyası ərazisində qəzaya uğradığına görə Vladimir Putinin üzrxahlıq etdi. Lakin bu məsələ yarımçıq qalıb. Ən azından bu ölkənin Azərbaycandakı səfirliyi çərçivəsində Rusiyadan göndərilmiş nümayəndəsi həlak olmuş şəxslərin ailələrinə baş çəkməli və konpensasiya ödəməli idi. Həmçinin baş vermiş hadisənin tərəflər arasında isti jestlərlə həll etmək, münasibətləri normallaşdırmaq daha düzgün olardı".

Ekspert əlavə edib ki, hazırda durğunluq olsa da, faktları nəzərə alaraq, Azərbaycan Rusiyadan öhdəliklərini yerinə yetirməsini tələb edir:
"Bu olmadıqca, məsələlər bir az daha kəskinləşəcək. Digər tərəfdən anlayırıq ki, Rusiyada 3 milyona yaxın soydaşımız yaşayır. Lakin Azərbaycanın dövlət və cəmiyyət maraqları üstünlük təşkil edir. Eyni zamanda bu gün Rusiyanın başı Ukrayna münaqişəsinə qarışıb. Həmçinin ABŞ ilə arasındakı buzlar əriməyə doğru gedir. Bu mənada gələcəkdə təyyarənin qəzaya uğraması ilə bağlı tərəflər arasında ortaq mövqe tapılacağına ümid edirik. İnanıram ki, durğunluqlar ortadan qaldırılacaq və bütün bunlar cəmiyyətin dərinliklərinə işləməyəcək. Ümumiyyətlə Rusiyanın əsas fikri müharibəyə yönəlsə də, qəzaya uğramış təyyarənin məsuliyyətini üzərinə götürərək həlak olan insanların ailələrinə konpensasiya ödəmək mənəvi və vicdan borcudur".
 
Ardını oxu...
Onlayn satış həyata keçirən butiklərdən biri müştəridən ödənişi öncədən tələb edib, daha sonra da həmin şəxsi bloka atıb.

Bu barədə Baku TV-nin qaynar xəttinə daxil olan şikayətdə bildirilib.

Şikayətçinin sözlərinə görə, 26 manat ödəniş etsə də, sifarişini əldə edə bilməyib.

“Bacım butikin səhifəsini “Instaqram”da görüb, oradan geyim dəsti bəyənib. Səhifədə ünvan məlumatları qeyd edilməyibmiş, soruşandan sonra deyiblər. Bacım işdən çıxanda gec olacağı üçün çatdırılma xidmətindən istifadə etmək istəyib. Onlar da ödənişi əvvəldən alacaqlarını bildiriblər. Göndərəndən sonra isə bacımı bloklayıblar”, – deyə şikayətçi bildirib.

Bəs qanunla bu şəxsləri hər hansı bir cəza gözləyirmi?

“Bu əməl eyni məqsədlə bir çox insana qarşı törədilməsindən, eyni zamanda vurulmuş zərərin məbləğindən asılı olaraq cinayət məsuliyyətinə səbəb ola bilər”, – deyə hüquqşünas Hikmət Əliyev mövzu ilə bağlı açıqlamasında bildirib.

Daha ətraflı videomaterialda:

 
Ardını oxu...
Lisey və gimnaziyalara dördüncü sinif( beşinci sinfə qəbul) qəbul sınağına "baş çəkmək" ifadəsinin sinonimini soruşan sual əlavə olunub. Doğru cavabın "yoluxmaq" sözü olduğu qeyd edilib. Sualın çətinliyi valideynlərdə narazılıq doğurub.

Məsələ ilə bağlı dilçi alimTəranə Şükürlü bildirib ki, "baş çəkmək" frazeoloji birləşmədir və bir çox mənası var:

"Yoluxmaq" ifadəsi ilə eyni mənada olarkən xəstəliyə yoluxmaq yox, "baş çəkmək" mənasını verir. Hal-hazırda şagirdlərdə lüğət ehtiyatı azdır. Ona görə də belə sözlərin qarşılığını tapa bilmirlər. Şagirdlərə belə çətin suallar verilərkən yaş səviyyəsi nəzərə alınmalıdır".

Sosioloq Lalə Mehralı narazılıq ilə bağlı bunları deyib:

"Mütaliəsi olan insanların hər biri nə zamansa "yoluxmaq" sözünün bu cür məna verdiyinə rast gəlib. Birinə baş çəkməyə getmək, onu yoluxmaq mənasını da verir. 4-cü sinif şagirdləri isə bu sözü bilməlidirlər, ancaq bilməyə borclu deyillər. Ona görə bilməlidirlər ki, lisey, gimnaziya imtahanında qarşılarına çıxa bilər. 10-11 yaşında uşaq üçün bu cür suallar normaldır. Ona görə bilməyə bilərlər ki, onlar hələ Azərbaycan dilinin təməl qaydalarını öyrənirlər. Zənnimcə, lisey və gimnaziya qəbulu üçün bu cür suallar normaldır. Birinci siniflərə daha çətin suallar verildiyini görmüşəm. Uşaqların bu sözü bilməməsi də normaldır. Təəssüf ki, ibtidai sinifdə uşaqların mütaliə səviyyəsi sıfırdır. Tətillərdə sinifdənxaric oxu üçün mütaliə etmirlər. 20-30 il əvvəl məktəblilərlə müqayisədə, hazırda mütaliə səviyyəsi çox aşağıdır. Elə buna görə də dilin fərqli ifadələrindən bixəbər olurlar".
Demokrat.az
 

Dünyapress TV

Xəbər lenti