Ardını oxu...
Prezident Əliyev AzTV-yə müsahibəsində AZAL-ın təyyarəsinin vurulması ilə bağlı bütün məsələlərə, xüsusilə “Bakı Moskva qarşısında geri çəkilir” tipli yanaşmalara aydınlıq gətirdi. Əliyevin açıqlamaları və verdiyi mesajları bir neçə kontekstdə qiymətləndirmək olar.

Birincisi, Azərbaycan Rusiya təyyarənin vurulmasına görə məsuliyyətdən yayınmaq cəhdlərini qəbul etməyəcək.

Moskvanın məsuliyyəti PUA hücumu edən Ukraynanın üzərinə qoymaq, yaxud ən azı bölüşdürmək cəhdləri var. Putinin Əliyevə zəngində qeyd etdiyi məqamlar da bunu deməyə əsas verir. Əliyev isə təyyarəyə yerdən atəş açıldığını xüsusi vurğulamaqla məsuliyyətin birbaşa Rusiyanın üzərində olduğu mesajını verdi.

- “Təyyarəmiz radioelektron mübarizə vasitələri tərəfindən idarəolunmaz vəziyyətə salınmışdır. Bu, təyyarəyə yetirilən birinci xətərdir. Eyni zamanda, yerdən açılan atəş nəticəsində təyyarənin quyruq hissəsi də böyük dərəcədə zədələnmişdir”;

- “...Heç kimin ağlına gələ bilməzdi ki, bizim üçün dost olan ölkədə bizim təyyarəyə yerdən atəş açılsın”;

- “...Füzelyajın bir hissəsi yanmayıb və məhz bunun nəticəsində bu gün biz tam açıq-aydın deyə bilərik ki, təyyarə Rusiya tərəfindən vuruldu”.

İkincisi, Prezident Rusiyanın təyyarənin vurulma faktını ört-basdır etmək istədiyini açıq şəkildə dilə gətirdi.

Rusiyanın hadisəni gizlətmək və istintaqa təsir etmək cəhdlərinin olduğu haqda yazmışdıq: “duman”, “qaz balonun partlaması”, təyyarə ekipajının özünün Aktauya uçmaq seçimini etməsi kimi iddialar irəli sürülür, eləcə də araşdırmanı MDB müstəvisinə daxil etməyə çalışırdılar.

Əliyev Rusiyanın cəfəng versiyalarla baş verənləri gizlətməyə çalışdığını açıq şəkildə bəyan etdi. Lakin rəsmi Bakı Moskvanın hadisəni ört-basdır etmək cəhdinə imkan verməyib. Beynəlxalq ekspertlərdən ibarət yaradılan işçi qrupuna təyyarənin istehsalçı şirkəti – “Embraer”in, Braziliyanın müvafiq qurumlarının, Azərbaycan, Qazaxıstan və Rusiyanın, o cümlədən Dövlətlərarası Aviasiya Komitəsinin (MDB) nümayəndələri də daxildir. Əliyev əlavə etdi ki, Dövlətlərarası Aviasiya Komitəsinin nümayəndələri aparıcı rollarda yox, işçi qrupun tərkibində olan üzvlər kimi prosesdə iştirak edir.

Beləliklə, Rusiyanın araşdırmanın nəticələrinə təsir etmək imkanları sıradan çıxarılıb.

Üçüncüsü, Bakının aydınlıq gətirilməsini tələb etdiyi suallar var. Bu, ictimai rəydə də müzakirə edilən məsələlərdir.

- Nə üçün təyyarə enə bilməyib?

- Dəqiq nə vaxt təyyarəyə yerdən atəş açılıb?

- Nə üçün yaxında olan hava limanlarına təyyarə eniş cəhdi etməyib, daha yaxın Minvod və Mahaçqala hava limanları idi. Təyyarə Aktauya göndərildimi, yoxsa bu, obyektiv seçim idi?

Prezident “yerdən atəşin açılması” detalını dəfələrlə vurğulamaqla “təyyarənin Rusiya tərəfindən vurulduğunu bilirik” mesajını verir. Eyni zamanda, təyyarənin Aktauya niyə göndərilməsi üzərində xüsusilə dayanır və bunun bilərəkdən, izin itiriməsi məqsədilə edilməsi versiyasının olduğuna diqqət çəkir. Əks versiyanı – Aktaunun açıq məkan olduğu üçün ekipaj tərəfindən seçildiyi ehtimalını da xatırladır, lakin “yaxın hava limanları olan halda, təyyarə idarəolunmaz vəziyyətdə olan halda daha uzaq məsafəyə, özü də dənizin üzərindən uçmaq daha riskli idi” qeydi ilə Bakının birinci versiyanın üzərində dayanacağı, araşdırmanın bu istiqamətdə aparılacağı mesajını verir.

Prezidentin vurğuladığı əsas məsələlərdən biri də Qroznı hava limanında “kavyor əməliyyatı”nın (Xalça əməliyyatı) nə vaxt elan edilməsidir. “Kavyor əməliyyatı” təyyarənin vurulmasından öncə elan edilməsi məsuliyyətdən yayınmaq imkanı yaradır. Əliyev isə bəyan etdi ki, “...bizdə olan məlumata görə, artıq təyyarəmiz xarici təsirə məruz qaldıqdan sonra “kavyor əməliyyatı” elan edilmişdi. Yəni, əgər bu belədirsə, bir daha göstərir ki, yerli xidmətlər bu məsələni ört-basdır etmək üçün etdilər”.

Bu, günahkarların Qroznıda olduğunun mesajı və Bakının Moskvadan “günahkarların cəzalandırılması” tələbində israr etdiyi deməkdir.

Və nəhayət, dördüncü məqam: Bakı təyyarənin vurulmasına görə öz tələblərini Moskvaya rəsmi şəkildə təqdim edib.

1. Rusiya Azərbaycandan üzr istəməlidir: bu tələb yerinə yetirildi;

2. Rusiya öz günahını etiraf etməlidir;

3. Günahkarları cəzalandırmalı, cinayət məsuliyyətinə cəlb etməli, Azərbaycan dövlətinə və zərərçəkən sərnişin və ekipaj üzvlərinə təzminat ödəməlidir;

Əliyev açıq mesaj verdi: məsələ Putinin üzrxahlığı ilə bitmir, Moskva Bakının daha iki tələbini yerinə yetirməlidir.
 
 

 


Ardını oxu...
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev AZAL-ın Bakı-Qroznı reysini yerinə yetirən təyyarəsinin qəzaya uğraması ilə bağlı faktları səsləndirib və Rusiyadan kompensasiya tələb edib.

Bu barədə “Report” “News.ru”ya istinadən məlumat verir.

Portalın məlumatına görə, dekabrın 29-da İlham Əliyev Aktauda baş verən təyyarə qəzasında həlak olan ekipaj üzvləri ilə vida mərasimində iştirak edib. Bundan sonra o, Azərbaycan Televiziyasına müsahibə verib və faciənin təfərrüatlarından danışıb.

Nəşr qeyd edir ki, Azərbaycan Prezidenti təyyarənin yerdən açılan atəş nəticəsində zədələnməsi faktının göz qabağında olduğunu bildirib.

"Faktlar isə ondan ibarətdir ki, Azərbaycanın mülki təyyarəsi Rusiya ərazisində, Qroznı şəhərinin yaxınlığında xaricdən zədə alıb və idarəetməni demək olar ki, itirib. Onu da bilirik ki, təyyarəmiz radioelektron mübarizə vasitələri tərəfindən idarəolunmaz vəziyyətə salınıb. Bu, təyyarəyə yetirilən birinci xətərdir”, - nəşr Prezident İlham Əliyevdən sitat gətirir.

Azərbaycan Prezidentinin fikrincə, Aktauda qəzaya uğramış təyyarənin füzelyajının qalıqlarının tədqiqi “quşlarla toqquşma” və ya “oksigen balonunun partlaması” versiyasını gündəlikdən çıxardı.

Prezident İlham Əliyev vurğulayıb ki, "əlbəttə, təyyarə qəsdən vurulmayıb".

"İndi Bakı Moskvadan günahını etiraf etməsini, günahkarların cəzalandırılmasını və kompensasiya ödənilməsini tələb edir. Azərbaycan lideri qeyd edib ki, təyyarə qəzası ilə bağlı “qara qutu”lar açılandan sonra və daha detallı məlumat əldə etdiyimiz halda məsələnin tam təfərrüatları üzə çıxacaq və bu gün hələ ki, sual kimi qalan bir çox məsələlərə aydınlıq gətiriləcək", - məqalədə qeyd olunur.

“Məsələn, təyyarə nə üçün Qroznı şəhərinə enə bilmədi? Radioelektron mübarizənin təsiri nə dərəcədə təyyarənin idarə olunmasına təsir göstərmişdir? Havada endirilən zərbə və təyyarənin yanında olan partlayışın nəticələri nə dərəcədə təsirli oldu?”, – İlham Əliyev bildirib.

Xatırladaq ki, AZAL-a məxsus Bakı-Qroznı aviareysini həyata keçirən sərnişin təyyarəsi dekabrın 25-də Qazaxıstanın Aktau şəhəri yaxınlığında qəzaya uğrayıb. Təyyarənin göyərtəsindəki 67 nəfərdən 38-i həlak olub, 29-u sağ qalıb. İlkin qiymətləndirmələrə görə, qəza təyyarənin Rusiyanın hava məkanında kənar fiziki-texniki müdaxiləyə məruz qalması nəticəsində baş verib.
 
Ardını oxu...
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin dekabrın 28-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevə zəng edib. Putin dekabrın 25-də Bakı-Qroznı marşrutu üzrə uçan Azərbaycan Hava Yollarına məxsus sərnişin təyyarəsinin Rusiyanın hava məkanında fiziki-texniki xarakterli müdaxiləyə məruz qalması (HHM-dən açılan atəş nəticəsində) səbəbindən baş vermiş faciəvi hadisə ilə bağlı üzrxahlığını ifadə edib.

Rusiya liderinin üzrxahlığı qədər Prezident İlham Əliyevin məsələyə necə reaksiya verəcəyi də maraqla gözlənilirdi. Ölkə başçısı bu gün sükutu pozdu. Prezident Azərbaycan Televiziyasına müsahibəsində AZAL-a məxsus təyyarənin Aktau yaxınlığında qəzaya uğramasından və sonrakı proseslərdən danışdı.

Ölkə başçısı deyib ki, rəsmi Bakı açıq şəkildə Rusiya tərəfinə tələblərini bildirib:

“Dekabrın 27-də artıq bu tələblər rəsmi qaydada onlara çatdırıldı. Bu, nədən ibarətdir? Birincisi, Rusiya tərəfi Azərbaycandan üzr istəməlidir. İkincisi, öz günahını etiraf etməlidir. Üçüncüsü, günahkarları cəzalandırmalıdır, cinayət məsuliyyətinə cəlb etməlidir və Azərbaycan dövlətinə və zərərçəkən sərnişin və ekipaj üzvlərinə təzminat ödəməlidir. Bu, bizim şərtlərimizdir. Onlardan birincisi artıq dünən təmin edildi. Mən ümid edirəm ki, digər şərtlərimiz də qəbul ediləcək”.

Ölkə başçısının tələbləri haqlı və beynəlxalq hüquqa uyğundur. Rusiya prezidentinin üzrxahlığı müsbət addım olsa da, hadisə bununla bitəcək qədər bəsit deyil. Rusiya AZAL-a məxsus sərnişin təyyarəsini qəsdən vurmamış ola bilər, lakin günahkardır. Hər şeydən öncə təyyarənin Qroznı, Mahaçqala və Minvod aeroportlarına enişinə icazə verilməməsi, Aktau hava limanına yönləndirilməsi, habelə Rusiya mediasının vurulma faktını təkzib etmək və ya məsuliyyəti Ukraynanın üzərinə atmaq cəhdi gözardı edilə bilməz.

Prezident deyib ki, Azərbaycanın mülki təyyarəsi Rusiya ərazisində, Qroznı şəhəri yaxınlığında vurulub:
“Onu da bilirik ki, təyyarəmiz radioelektron mübarizə vasitələri tərəfindən idarəolunmaz vəziyyətə salınmışdır. Bu, təyyarəyə yetirilən birinci xətərdir”.

Bu mənada Əliyevin ikinci və üçüncü tələbləri irəli sürməsi haqlı mövqedir.

Prezidentin vurğuladığı digər diqqətçəkən məqam Rusiya tərəfinin hadisəni ört-basdır etmək istəməsidir:

“Bizi təəssüfləndirən və təəccübləndirən məqamlardan biri də o idi ki, Rusiyanın rəsmi qurumları hansısa qaz balonunun partlaması ilə bağlı versiyalar irəli sürmüşdü. Yəni, bu, açıq-aydın göstərirdi ki, Rusiya tərəfi məsələni ört-basdır etmək istəyir və əlbəttə, bu, heç kimə başucalığı gətirmir”.

Əslində Prezident fərqindədir ki, təyyarə qəsdən vurulmayıb, amma Rusiyanın günahı etiraf edib üzr istəmək yerinə hadisəni siyasi məqsədləri naminə istifadə etmək ya da ört-basdır cəhdi Kremli haqsız vəziyyətə salır. Prezidentin də dediyi kimi, Rusiya öz günahını etiraf etməli, dost ölkə sayılan Azərbaycandan vaxtında üzr istəməli və bunu ictimaiyyətə bildirməli idi.

Nəticə etibarilə Azərbaycan tərəfinin hadisəyə operativ reaksiyası, Prezidentin qətiyyəti və prinsipiallığı, çevik addımlar, real məlumatların yerli və beynəlxalq ictimaiyyətə operativ çatdırılması Rusiyanın cəhdlərini ifşa etdi. Ölkə başçısının son müsahibəsi isə həm də Moskvaya xəbərdarlıq idi.

Azərbaycan Rusiyanın düşməni deyil. Əksinə Moskva Bəyannaməsi ilə iki ölkə müttəfiqdir. Bundan başqa, iki ölkə birdən çox sahədə əməkdaşlıq edir. Bu mənada üzrxahlıq edilməsi münasibətlərin gələcəyi baxımdan prinsipial əhəmiyyət kəsb edirdi. Azərbaycan tərəfi hazırda günahkarların cəzalandırılması və kompensasiyanın ödənilməsini gözləyir.

Turan Rzayev
Globalinfo.az
 
Ardını oxu...
2020-ci ildə 44 günlük müharibənin sonlarında Naxçıvanda Rusiyaya məxsus helikopter səhvən vuruldu. Rəsmi Bakı dərhal məsuliyyəti üzərinə götürüb Rusiyadan və ekipajın ailəsindən üzr istədi, kompensasiya da daxil olmaqla bütün qanuni öhdəlikləri yerinə yetirməyə hazır olduğunu bildirdi. Həmin vaxt Azərbaycanın bu hüquqa uyğun mövqeyi Kreml tərəfindən yüksək qiymətləndirildi.

Eləcə də 2023-cü ilin sentyabrında antiterror əməliyyatları zamanı çətin relyef və dumanlı hava şəraiti səbəbindən Qarabağda Rusiya sülhməramlı kontingentinin 5 üzvü həlak oldu. Bu hadisədə də Bakı analoji addımı atdı.

Rusiyanın AZAL-ın təyyarəsini “Pantsir S1” zenit-raket kompleksi ilə vurması böyük ölçüdə təsdiqlənib. Buna görə Rusiya lideri Vladimir Putin üzr istəsə də, Azərbaycan cəmiyyətinin iki gözləntisini – təzminat ödənilməsi və cinayətkarların cəzalandırılmasını icra etməkdən danışmayıb.

Globalinfo.az-a danışan politoloq Oqtay Qasımov deyib ki, Azərbaycanın Rusiyadan təyyarə qəzası ilə bağlı gözləntiləri kifayət qədər aydındır:

“İlk məsələ Rusiyanın rəsmi səviyyədə üzr istəməsi idi ki, bunu ölkənin prezidenti Vladimir Putin etdi. Digər iki məsələ günahkarların cəzalandırılması və kompensasiyanın ödənilməsidir.

Hadisə kifayət qədər aydındır: Azərbaycana məxsus “Embraer 190” mülki təyyarəsi Qroznı şəhərinin səmasında vurulub. Rusiya tərəfinin ilk anlardan etibarən iz azdırmağa çalışması qəbuledilməz idi. Hətta dezinformasiyalar yayaraq ictimai rəyi başqa istiqamətə yönəltməyə çalışdılar. Lakin pilotlarımızın qəhrəmanlığı, Azərbaycan dövlətinin və xalqının qətiyyətli mövqeyi buna imkan vermədi”.

Ekspert deyib ki, Çeçenistanı idarə edən Ramzan Kadırovun göstərişi əsasında hava hücumundan müdafiə (HHM) qüvvələri cinayəti ağlasığmaz şəkildə ört-basdır etmək istəyiblər:

“Hətta təyyarənin yaxınlıqdakı 4 hava limanına enməsinə belə icazə verilməyib. Deyildiyi kimi, məqsəd bəlli idi: təyyarə dənizə düşsün, cinayətin üstü örtülsün. Görünür, hadisədə günahkar olanlar bunu istəyib. Amma pilotların peşəkarlığı nəticəsində bu baş vermədi.

İndi Rusiyanın qarşısında iki vəzifə var: cinayətkarları aşkarlayıb cəzalandırmaq və təzminat ödəmək”.
 
Ardını oxu...
AZAL-ın keçmiş prezidenti, birinci dərəcələ təyyarəçi, texniki elmləri doktoru, iqtisad elmləri doktoru, nəqliyyat doktoru, professor Ədalət Əliyev Globalinfo.az-a müsahibə verib. O, dekabrın 25-də Bakı-Qroznı reysini yerinə yetirən təyyarənin Aktau şəhəri yaxınlığında qəzaya uğraması barədə ətraflı danışıb.

Müsahibəni təqdim edirik:

– Ədalət bəy, pilotumuzun Qroznıdan olan dispetçerlə dialoqu yayılıb. Belə hallarda ekipaj və pilot öz ölkəsinin dispetçeri ilə əlaqə saxlaya bilirmi?

– Xeyr, bu, müəyyən vaxtdan sonra mümkün olmur. Çünki əlaqə yarada bilmək məsafədən asılıdır. Bakı-Qroznı arasında nəzarət zonası var. Burada hər ərazinin öz rabitə imkanları mövcuddur. Onlar o ərazini keçmədən Azərbaycanla əlaqə saxlaya bilərdilər. Görünür ki, radiodalğa tutmadığı üçün elə Çeçenistanla əlaqə saxlayıblar. Hansı zonada uçursansa, oranın da idarəetmə sistemi ilə əlaqə saxlamalı olursan.

– Dispetçerlə olan danışıqları tam şəkildə əldə etmək olurmu?

– Əlbəttə! Dispetçerlə hər bir əlaqə həm yerdə olan maqnitofona, həm də təyyarədə qeydə alınır. Amma belə məsələ də var ki, səs bir saatlıq yazılır, sonra silinir. Lakin “Qara qutu” açıldıqda o səs orada olur.

– Sizcə, niyə Mahaçqaladan Rusiyanın yaxın şəhərlərinə və ya Bakıya deyil, Aktauya uçmalı olublar?

– Çox güman ki, pilotu Aktauya istiqamətləndiriblər. Aktau yaxın olduğu üçün də ora gedib.

– Təyyarənin Rusiya HHM ilə vurulduğu bildirilir. Rusiyaya qayıtsa, təyyarənin vurulması gizlədilə bilərdimi?

– Görüntülərdə qəlpə izlərini göstərən şəxs mənim tələbəm İlham Əmirovdur. O, çox peşəkar adamdır. Ümumiyyətlə, təyyarə qəzalarının araşdırması üçün xüsusi mütəxəssislər cəlb olunur. Sıradan bir adam təyyarə qəzasını araşdıra bilməz və icazə verilmir. Ona görə də bu məsələ işinin peşəkarı olan AZAL-ın baş direktorunun müavini İlham Əmirova tapşırılıb. Təyyarəyə kənar müdaxiləni gizlətmək mümkün olmazdı.

– Təyyarə məhz dəyən qəlpəyə görə eniş edərkən partlayıb?

– Bilirsiniz, zədə nəticəsində hidromexanik idarəetmə sistemi pozulduğu üçün təyyarə pis idarə olunub. Nəticədə də belə alınıb.

– Təyyarə qəlpə zədəsi alması nəticəsində uzun müddət uçuşa davam edə bilərmi?

– Təyyarə 10 min metr hündürlükdə olan zaman böyük deşik əmələ gəlsə, 9 saniyə ərzində insan həlak olar. Deməli, orada deşiklər xırda olduğu üçün hava gec çıxıb. Təzyiq yavaş-yavaş aşağı düşdükcə isə sərnişinlər artıq özlərini pis hiss ediblər.

– Hidrovlika necə işləyir?

– Hidrovlika sistemi elə şeydir ki, onun da istifadə müddəti var. Məsələn, hansısa əşyanın istifadə müddəti bir saatlıqdırsa, sən onu iki saat işlətdikdə iş qabiliyyəti azalır, keyfiyyəti düşür. Bu sistem də elədir. Zaman keçdikcə qabiliyyətini itirir. Əgər hidrovlik sistemi zədələnibsə, ola bilər içində olan maye də axıb-gedib. Sırf buna görə də idarəetmə sistemi tamamilə pozulub. Sonda da Aktau şəhərində qəza baş verib.

– Ədalət bəy, əgər Aktau və ya yaxın məsafədə olan şəhərlərin hava limanına eniş etməyə icazə verilsə idi, yenə partlayış baş verərdi?

– Bu, uçuş müddətindən asılıdır. Aeroporta tez yetişsə idi, uğurla eniş edə bilərdi. Bizim təyyarəmiz Rusiyanın 5 şəhərinə eniş edə bilərdi. Hətta aeroportlar çox yaxın olub. Sadəcə, Rusiya bilərəkdən öz ölkəsinə eniş etməyə razı olmayıb. Əslində, zamanında şərait yaradıla bilərdi. Biliblər ki, eniş etdikdən sonra təyyarənin ruslar tərəfindən zədələndiyi üzə çıxacaq və bu, yaxşı nəticə verməyəcək. İzi itirmək üçün də Aktauya göndəriblər ki, dənizə düşsün, hadisənin izi-tozu itsin. Sağ qalmaq imkanı olsa da, vaxt olmayıb. Beynəlxalq Mülki Aviasiya təşkilatının qərarı ilə bu, böyük qayda pozuntusudur. Çünki çətin vəziyyətdə olan təyyarəyə hər kəs dəstək olmalıdır. Təəssüf ki, Rusiya ərazisində bizə yardım əli uzadan olmadı.

– Azərbaycan qəza ilə bağlı hansı addımları ata bilər?

– İranda Ukrayna təyyarəsi vurulanda Tehran Kiyevdən üzr istəmiş, yanlışlıqla vurduğunu bildirmişdi. Hətta bütün xərcləri də özü qarşıladı. Amma Rusiya bunu törətsə də, addım atmır. Onlar nəinki Azərbaycanın Prezidentindən, bütün xalqdan üzr istəməli və xərcləri öz üzərlərinə götürməli idilər. Çünki bəzi həlak olanlar tanınmaz haldadır, sənədləri də üzərlərində deyil. Bir adamın kimliyini müəyyən etmək, DNK analizi aparmaq ən azı 120 min dollara başa gəlir. İşin tədqiqat xərci çoxdur.

– Qəzada partlayan təyyarənin qiyməti nə qədərdir?

– Həmin təyyarənin konkret neçəyə alındığını deyə bilmərəm. Amma təxmini qiyməti 35 milyon dollar civarındadır.
Ardını oxu...
Ermənistan, Yunanıstan və Kipr arasında müdafiə məsələləri üzrə məsləhətləşmələrdən sonra üçtərəfli əməkdaşlıq proqramı imzalanıb. Bildirilib ki, məsləhətləşmələrdə Ermənistan Müdafiə Nazirliyinin Müdafiə siyasəti və beynəlxalq əməkdaşlıq departamentinin rəhbəri Levon Ayvazyanın başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti iştirak edib.
“Ermənistan, Yunanıstan və Cənubi Kipr Rum Administrasiyası arasındakı hərbi əməkdaşlığın adətən iki istiqaməti olur. Həm müdafiə, həm də hücum istiqaməti olur. Ümumi olaraq həm Ermənistanın, həm Yunanıstanın, həm də Cənubi Kipr Rum Administrasiyasının Azərbaycan və Türkiyə kontekstindəki həm hərbi, həm siyasi istiqamətdə yanaşmalarına baxsaq, o zaman belə bir mənzərə ortaya çıxır ki, bu hərbi əməkdaşlığın daha çox aqressiv tərəfi, daha sonra hücum tərəfi, və yaxud Azərbaycan-Türkiyədən ibarət qruplaşmanı gücləndirməmək məqsədi daşıyır”.

Bu barədə Bizimyol.info xəbər portalına siyasi şərhçi Nazim Cəfərsoy danışıb. Siyasi şərhçi qeyd edib ki, Türkiyə və Azərbaycan üçün burada daha çox aqressiv, neqativ vəziyyət önə çıxır. Çünki, hər üç ölkənin həm Azərbaycan, həm də Türkiyəyə yönəlik çox neqativ və təhlükə formalaşdıra biləcək mövqeyi var. Nazim Cəfərsoy bildirib ki, bu çərçivədə Yunanıstan və Cənubi Kiprin Türkiyəyə yönəlik və Ermənistanın da həm Azərbaycan, həm Türkiyəyə yönəlik tərəfini və Ermənistanın Azərbaycana qarşı işğalçılıq siyasətini də nəzərə alsaq, ortaya belə bir məsələ çıxır ki, bu müdafiə əməkdaşlığından daha çox Azərbaycan, Türkiyə və Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinə yönəldilmiş həmlə olaraq xarakterizə eləmək olar.

"Məsələnin birinci hissəsi budur. İkinci hissəsi, bu hərbi əməkdaşlığın ana motivi Azərbaycan və Türkiyə, müəyyən mənada Şimali Kipr Türk Cümhuriyyəti əleyhdarı olmağında kim maraqlıdır? Bu məsələdə əsas motivasiya bu ölkələrin özlərindən gəlsə də, düşünürəm ki, həm Avropada, həm də Amerikada dərinləşdirilməsini istəyən qüvvələr var. Məsələn; Avropa üçün çox maraqlı olar ki, Cənubi Qafqazda varlığını gücləndirsin. Bu çərçivədə Cənubi Kipr Rum Adminstrasiyasının Avropa İttifaqı üzvü olduğunu nəzərə alsaq, bu əməkdaşlıq Ermənistanda - Cənubi Qafqazda Avropa Birliyinin də gücünün artması deməkdir. Eyni zamanda Avropa Birliyinin lider ölkələrindən olan Fransanın da bökgədəki təsir dairəsinin və nüfuzunun artması deməkdir. Nəticədə Avropanın bu məsələdə maraqlı olduğunu düşünə bilərik. Avropa Birliyi monitorinq qrupu ilə bölgədə varlığını sürdürməyə çalışır və Ermənistanla get-gedə dərinləşən bir münasibətlər sistemi qurmağa çalışır. Bu kontekstdə Gürcüstanda AB-nin təsir imkanları qalır və bunu gücləndirmək üçün Rusiya ilə mübarizə davam edir”-deyə siyasi ekspert əlavə edib.

Nazim Cəfərsoyun sözlərinə görə, məsələnin Amerika tərəfinə baxdığımız zaman eyni fikri demək mümkündür.

“Amerika həm Rusiya kontekstində, həm İran kontekstində, həm də Türkiyənin artan nüfuzu kontekstində, xüsusilə Cənubi Qafqazda Ermənistan üzərindən nüfuzunu artırmağa çalışır. Yunanıstan və Cənubi Kipr Rum Adminstrasiyasının bu çərçivədə nüfuzunun artması, dolaylı olaraq ABŞ-da nüfuzunun artmasına xidmət edir. ABŞ-dakı həm erməni lobbisi, həm də yunan lobbisi bu cür əməkdaşlıqda maraqlı tərəflər olaraq görünürlər. Fransadakı erməni lobbisinin də bu cür əməkdaşlıqda maraqlı olacağını da demək olar.

Ümumiyyətlə, Qərbdə son dövrlər yunan və erməni lobbilərinin təsiri altında olan müxtəlif siyasətçilərin bu üçlü ittifaqa həm ideolojik, həm siyasi, həm yeri gəldiyi zaman qanunvericilik çərçivəsində müəyyən dəstək verdiyini, hətta bunu təşvik etdiyini görmək mümkündür”-deyə Nazim Cəfərsoy qeyd edib.
 
Ardını oxu...
Qəzadan dərhal sonra hadisə yerindən yayılan foto və videolarda təyyarəyə kənardan müdaxilə edilməsi versiyası dominantlıq təşkil edirdi.Təbii ki, istintaq orqanları bununla bağlı araşdırmalar aparırlar. İstənilən halda son qərarı gözləməliyik".

Bu sözləri Sitat.info-ya açıqlamasında təyyyarə qəza ilə bağlı açıqlama verən millət vəkili, AMİP sədri Arxuxan Əlizadə bildirib.
Deputat vurğulayıb ki, artıq “Caliber.az “ saytında və digər KİV-lərdə verilən məlumata əsasən, təyyarəyə hava hücumundan müdafiə sistemi vasitəsilə kənar müdaxilə edilib: "Bir məsələni də qeyd etmək lazımdır ki, təyyarənin istiqamət götürdüyü Çeçenistan Respublikasının Təhlükəsizlik Şurasının sədri Həmzət Kadırov da belə bir məlumat yayıb ki, dünən səhər saatlarında, təyyarənin Qroznu hava limanına enməsinə az qalmış, Ukrayna pilotsuz uçuş aparatları tərəfindən Çeçenistan ərazisinə hücumlar olunub. Həmin dronlar Çeçenistanın müdafiə qurğuları tərəfindən vurulub, heç bir tələfat yoxdur deyə informasiya yayılıb".

A. Əlizadə hesab edir ki, bu məlumatın özü də təyyarənin kənar hücumlara məruz qaldığını təsdiqləmiş oldu: "Təbii ki, istintaqın nəticələrini gözləyərək hadisənin təfərrüatlarını qabaqlamaq istəməzdim, amma hesab edirəm ki, təyyarənin vurulmasında qərəz olmaya bilər. Təyyarənin duman səbəbi ilə Çeçenistanın Qroznu şəhərinin hava limanına enməsinə icazə verilməyib, ardınca da yaxınlıqda olan Mahaçqala hava limanına da eniş üçün icazə verilməyib. Bütün bu yaşananlar ciddi sualların yaranmasına səbəb olur. Güman edilir ki, təyyarənin naviqasiya sisteminə də təsir edilib və təyyarə hansı istiqamətdə hərəkətdə olmalıdırsa, əks istiqamətə hərəkətə keçib. Belə bir versiya da mövcuddur ki, təyyarə həmin zədə səbəbi ilə Aktauya çatmaya da bilərdi, dənizə də düşə bilərdi. Bu zaman bütün izlər aradan qaldırıla bilərdi. Təyyarənin dənizin dibinən çıxarılması, qəzanın səbəblərinin araşdırılması olduqca çətin məsələyə çevriləcəkdi. Nə üçün təyyarəyə yaxın hava limanlarına enişə icazə verilməyib sualına yəqin ki, istintaqla cavab veriləcəkdir”.
Ekspert bildirir ki, istintaqın nəticələrindən sonra kənar müdaxilənin olması meydana çıxsa, günahı olan, buna səbəb olan və bu barədə qərar verən kimliyindən aslı olmayaraq ciddi surətdə cəzalandırılmalıdır:” Biz bunu gözləyək.
Həmçinin məlumdur ki, qəbul edilən qərara əsasən Qroznıya, Mahaçqalaya, Mineral Nvodu istiqamətində uçuşlar təxirə salınıb.

Deputat onu da əlavə edib ki, istintaq başa çatana qədər, eyni zamanda Rusiya-Ukrayna müharibəsi səbəbi ilə Rusiya şəhərlərinə uçuşların dayandırılması ilə bağlı qərar qəbul edilə bilər: "Ukrayna hava məkanı müharibə və təhlükəsizlik səbəbilə təyyarələr üçün bağlanıb. Hesab edirəm ki, Rusiya hava məkanı da eyni qərarla bağlanmalıdır. Rusiya tərəfi bu məsələ ilə bağlı qərar verməlidir. Rusiyanın tək, sərhəd və mərkəz şəhərləri yox, kənar şəhərləri də artıq Ukrayna tərəfinin pilotsuz uçuş aparatları tərəfindən zərbələrə məruz qalır. Belə bir təhlükəli zonaya təyyarələrin enməsi də dayandırılmalıdır. Bununla da bağlı müvafiq qərarın verilməsini gözləməliyik. İstintaqın nəticələrinə asılı olaraq Azərbaycan tərəfi yekun və doğru qərar verəcək. Təyyarə qəzasında rəhmətə gedənlərə Allahdan rəhmət, sağ qalanlara isə şəfa diləyirik".
 
 
 
Ardını oxu...
“Mənə pul xərcləyən adamı tapsanız, onu mənə də göstərin”.

Tanınmış şairə və aparıcı Nazilə Səfərli Yenicag.az-ın “Əcəbsəndəl” layihəsinin qonağı olub.

Uzun müddətdir ki, efirlərdə görünməyən sənətçi suallarımızı cavablandırıb, şok açıqlamaları ilə şou gündəmini silkələyib.

Videomüsahibəni təqdim edirik:

 

Ardını oxu...
 

Avtomobil alqı-satqısının etibarnamə əsasında həyata keçirilməsi geniş yayılıb. Bəzi hallarda daşınmaz əmlakın da satışı bu yollarla aparılır.

Musavat.com ATV-yə istinadən xəbər verir ki, mütəxəssislərin xəbərdarlıqlarına görə, bu, çox riskli haldır.

Vəkil Cabbar Bayramov bildirib ki, vətəndaşlar etibarnamə ilə əsasan sənədsiz evlərin satışını həyata keçirirlər.

Notarial alqı-satqı zamanı əmlakın mülkiyyət sənədi, çıxarışı tələb olunduğu üçün bir çoxları bu yolu seçirlər.

Etibarnamə ilə ev alan şəxs bir gün evsiz qala bilərmi?

Ətraflı süjetdə:

 
 
 
Ardını oxu...
Son günlər sosial şəbəkələrdə bir günlük kirayə evlərin, bəzi kafe və restoranların əxlaqsızlıq yuvasına çevrilməsi barədə xəbərlər yayılır.

Bəs görəsən dövlət bu halların qarşısını almaq üçün hansı addımları atmalıdır?

Mövzu ilə bağlı sosioloq Elçin Bayramlı Sonxeber.az – a açıqlama verib:

"Çox təəssüf ki, son dövrlərdə belə faktların sayı həddən artıq artıb. Müxtəlif forma və üsullarla ölkədə açıq şəkildə əxlaqsızlıq biznesi yayılır. Buna qarşı mübarizə aparmaqda isə nə dövlət maraqlıdır, nə də cəmiyyət. Birincisi bizim özümüzdə sosial məsuliyyət yoxdur. Bu kimi hallarda nə etiraz bildiririk, nə də müvafiq orqanlara xəbər veririk. İkincisi isə, dövlət tərəfindən belə məsələlərə nəzarət yoxdur. Halbuki, bu, cinayətdir. Ümumiyyətlə Azərbaycanda bu və ya digər formada açıq şəkildə əxlaqsızlıq yuvaları fəaliyyət göstərir. Bir çox-hallarda restoran, kafe, sauna, masaj mərkəzləri adı altında bəlkə də yüzlərlə, minlərlə obyekt fəaliyyət göstərir. Bunun qanun pozuntusu, faktiki insan alveri olmasına baxmayaraq heç bir ciddi tədbir görülmür. Xüsusilə də azyaşlı qızlarla bağlı belə hadisələr çox təəssüf ki, heç bir ciddi reaksiya ilə nəticələnmir. Bu hal artıq insanlar tərəfindən adi qəbul edilir. Cəmiyyətdə sosial məsuliyyət sıfır səviyyəsində olduğuna görə belə hallara qarşı etirazlar edilmir. Bunun da müəyyən obyektiv və subyektiv səbəbləri var. Bizdə hər hansı hadisə ilə bağlı hüquq-mühafizə orqanlarına məlumat vermək çox bürokratik problemlər yaradır. İnsanlar saat başı narahat olunur, ifadəyə çağırılır. Buna görə də vətəndaşlar da bezir, başlarının ağrımasını istəmirlər və cinayət halları baş verəndə məlumat vermək üçün maraqlı olmurlar. Halbuki, bəzi ölkələrdə anonimliyin qorunması və vətəndaşın narahat edilməməsi şərti ilə proseslər icra edilir, tədbirlər görülür.Əgər bu qayda Azərbaycanda da tətbiq edilsə, insanlar aidiyyəti qurumlara şahid olduqları qanunsuzluqlarla bağlı məlumat verməkdən çəkinməyəcəklər. Ümumiyyətlə çox biabırçı bir vəziyyət var. Azərbaycanda müasirlik, biznes adı altında bütün əxlaqi dəyərlər sistemimiz çökdürüb. Mənəvi deleqasiya gedir, açıq şəkildə əxlaqsızlıq kompaniyası gedir. Sosial şəbəkələrdə də dəhşətli bir vəziyyət var. Çox təəssüf ki, cəmiyyət və dövlət olaraq bu problemlər bizi qəti narahat etmir. Buna görə də acı nəticələri getdikcə daha çox görürük və görməkdə davam edəcəyik".

Çiçək Sadatova
 

Dünyapress TV

Xəbər lenti