Ardını oxu...
Albaniya prezidenti İlir Meta xalqı ölkədə hakim olan sol hökuməti devirməyə çağırıb.

Dövlət başçısı Sosialist partiyasının deputatlarını konstitusiyanı pozmaqda, habelə mütəşəkkil cinayətkarlıqla əlbir olmaqda ittiham edib.

Prezident İlir Meta keçirdiyi mətbuat konfransında insanların bu il mart ayının 2-də paytaxt Tiranaya axın edəcəyinə ümid bəslədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, həmin gün hökumət tərəfindən həyata keçirilmək istənilən hüquq islahatına qarşı ilk fərmanını imzalayacaq.

İlir Metanın bu çağırışı Albaniyanın Avropa Birliyinə üzv olmaq üçün cəhdlərin fonunda etməsi qəribə görünüb. Lakin prezidentin fikrincə, məhkəmə hakimlərinin və prokurorların müstəqilliyini təmin etməsi üçün həyata keçirilən, habelə rüşvətin kökünü kəsmək üçün 3 il öncə başladılan islahat siyasəti tam iflasa uğrayıb.

İlir Metanın hökumətlə münaşqişəsi ötən ildən bu yana qızışıb. 2019-cu ildə prezident bələdiyyə seçkilərinin sağ partiyalar tərəfindən boykot edilməsini əsas gətirərək onun qeyri-legitim olduğunu bildirmiş və nəticələrin ləğv olunmasını tələb etmişdi.

Albaniya hökuməti və baş nazir Edi Rama da əks-həmlə edərək prezident haqqında impiçment proseduruna başlayıb. Bununla bağlı qərarın mart ayında verilməsi gözlənilir.//musavat.com
Ardını oxu...
Orhan Kemal Çengiz

“Əl-Monitor”, 18.02. 2020

Yalnız Ankaranın dövlət olaraq tanıdığı Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətini (ŞKTC) ziyarət edən Türkiyə rəsmiləri və siyasətçiləri oktyabr ayından bəri prezident Mustafa Akıncı ilə görüşməkdən imtina ediblər. Akıncının Ankaranın siyasətini tənqid etməsi soyuqluğun açıq bir səbəbidir, ancaq digər səbəb Aralıq dənizinin şərqində enerji rəqabəti kontekstində axtarılmalıdır.

Oktyabrın 9-da Türkiyə Suriyanın şimal-şərqində hərbi əməliyyat keçirdikdə, Akıncı Türkiyədəki Ədalət və İnkişaf Partiyası (AKP) hökumətindən və koalisiya ortağı olan sağçı Milliyyətçi Hərəkat Partiyasından (MHP) tamamilə fərqli bir mövqe tutub.

“Sülh çeşməsi” hərbi kampaniyasına Akıncının rəyi buynuz çıxarma kimi yozulub. Türkiyənin 1974-cü ildə Kiprə hərbi müdaxiləsinə toxunan Akıncı deyib: “Əməliyyatı “Sülh” adlandırsaq da, bu müharibədir və 1974-cü ildəki kimi, su yox, qan tökülür. Buna görə də, dialoq və diplomatiyanın ən qısa müddətdə fəaliyyətə başlaması mənim ən böyük arzumdur”.

Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin prezidenti iki müdaxiləni müqayisə edərək, açıq-aşkar xarici ölkələrdə hərbi əməliyyatların davamlı problemlər yaratdığını söyləməyə çalışıb və Türkiyəni Suriyada digər variantları nəzərdən keçirməyə dəvət edib.

Akıncının şərhlərini veteran siyasətçinin sərhədyanı hərbi əməliyyatların nəticələrini izah etmə kimi yozmaq olardı, lakin Ankara onları Türkiyəyə qarşı, bir növ, düşmənçilik kimi qəbul edib. Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan, Akıncının “həddini aşdığını” deyib və vitse-prezident Fuat Oktay Kiprin türk liderini açıq şəkildə qınayıb. Şimali Kiprin özündə Akıncı ölüm təhdidləri alıb və məhkəmə istintaqı tələb edib.

Akıncı hansı hədləri aşıb? Niyə onun Suriyadakı digər variantları nəzərdən keçirmə təklifi həddi aşma kimi qəbul edilib?

ŞKTC və xalqının Türkiyəni necə qavradığını bilən hər kəs qəzəbin səbəbini asanlıqla anlaya bilər. Şimali Kiprin Türkiyə ilə münasibətləri rəsmi və geniş şəkildə bu cür qavranmalıdır: 1974-cü ildə Türkiyənin hərbi müdaxiləsi Kipr türklərini adanın Yunanıstana ilhaq edilməsini istəyən Kipr yunanlarının qətliamından xilas edib. Şimali Kipri birbaşa və dolayı yolla maliyyələşdirən Türkiyədir. Buna görə də, Kipr türkləri hər zaman Ankaraya minnətdar olmalıdırlar. Türkiyə “ana”, Şimali Kipr Türk Respublikası isə onun “körpəsi”dir. Bu tabeçilik anlayışından kənara çıxan hər şey status-kvonu təhdid edir.

Akıncınin fevralın 6-da “The Guardian”-a verdiyi müsahibəsində tənqid etdiyi məhz bu anlayış idi. O, Ərdoğanın Türkiyə ilə Şimali Kipr arasındakı əlaqəni “ana və körpə münasibəti” olaraq görmək istədiyini, “müstəqil, qardaşlıq münasibətləri” çağırışına razı olmadığını söyləyib.

Akıncı Kiprin 46 illik parçalanmasına son qoymağa çalışanların tələsməli, yeganə məqbul həll yolunun federal quruluşda yenidən birləşmə olduğunu vurğulayıb. O, Şimali Kiprin Krıma oxşar ilhaqının “dəhşətli” və Türkiyənin öz maraqlarına zidd sayıb. Prezident Avropa İttifaqı daxilində birləşmiş Kipr arzusunu dilə gətirib.

Bir çox Kipr türkünün paylaşdığı fikirləri Akıncınin dilə gətirməsi, “The Guardian”-a söylədiyi kimi, siyasi iki icmalı Kiprə çağırışdır. Bu, türk və ya yunan olmaqdan daha çox ortaq Kipr sakini olma kimliyinə əsaslanır.

Akıncının qeydlərini 2004-cü ildə adanın yenidən birləşməsi üçün qondarma Annan Planını rədd edən yunan Kipri, eyni zamanda, uğursuz referendumun ardından bölünmüş Kipri üzv qəbul edən Aİ-nin tənqidləri kimi də yozmaq olar. Hazırda Aİ qanunu adanın beynəlxalq səviyyədə tanınan hökumətini təmsil edən yunan Kiprinə tətbiq olunur.

Prezidentin söylədikləri Türkiyədə misli görünməmiş təpki dalğasına səbəb olub. MHP lideri Dövlət Baxçalı Akıncını dərhal istefa verməyə çağırıb. “Akıncı və tərəfdarları Kiprin türklərə məxsus olduğunu unutmamalıdır və o, türklərin olaraq qalacaq”.

AKP sözçüsü Ömər Çelik isə Akıncını üzr istəməyə çağırıb, xarici işlər naziri Mevlut Çavuşoğlu isə Şimali Kipr liderinin “Türkiyəyə düşmənçilik etdiyini” və həyatında “bu qədər şərəfsiz siyasətçi” görmədiyini söyləyib.

Hökumətyönlü qəzetlər daha sərt ifadələr işlədib. “Səlibçilərin Akıncısı dərhal istefa verməlidir”; digəri bir qəzet isə Akıncını “düşmən” adlandırıb.

2015-ci ildə Şimali Kiprdə 60.4% səslə prezident seçilən Akıncı əleyhinə çıxış mövcud amillər olmadan tam başa düşülə bilməz.

Keçən il Şərqi Aralıq dənizində enerji qaynaqlarına görə qızışan rəqabət şəraitində, Türkiyə istisna olmaqla, Şərqi Aralıq dənizi Qaz Forumunu quran Kipr, Misir, İsrail və bir sıra digər ölkələrin birgə səyləri ilə, Türkiyənin ciddi bir problemi var. Təşəbbüsün qarşılanması üçün Türkiyə ötən ilin noyabr ayında Liviyanın Tripolidə yerləşən Milli Birlik Hökuməti ilə dəniz zonalarının delimitasiyası haqqında saziş imzalayıb.

Kiprdə baş verən son hadisələr də bu kontekstdə yozula bilər. Türkiyə Şimali Kiprdə hərbi dəniz bazası qurmağı planlaşdırır və türk hərbi dronları artıq Famaqusta hava limanından istifadə etməyə başlayıb.

Bu arada, Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətində aprelin 26-da prezident seçkilərinin keçirilməsi planlaşdırılır. Akıncı da namizədliyini irəli sürüb. Onun rəqibi Şimali Kiprin hazırkı baş naziri, Türkiyənin dəstəklədiyi Ersin Tatardır.

Bütün bu inkişafları nəzərə alsaq, prezident seçkisində Kipr türklərinin iki fərqli baxışdan birini seçmək üçün səs verəcəyi, seçkinin, bir növ, referenduma çevrildiyini söyləmək ədalətli görünür. Onlar ya AKP-nin yüksək vəzifəli bir rəsmisinin təsvir etdiyi “Şimali Kıbrıs Türkiyənin bir uzantısı və bir parçasıdır” anlayışını dəstəkləyəcək, ya da, Akıncınin qeyd etdiyi vizyonu dəstəkləyəcəklər.

Başqa sözlə, Kipr türkləri 26 apreldə Şimali Kiprin Türkiyənin “körpəsi” olaraq qalacağına və ya öz taleyini dəyişərək Türkiyə ilə qardaşlıq əlaqəsi qurmasına qərar verəcəklər.

Tərcümə: Strateq.az
Ardını oxu...
Son 5 ayda 250-dən çox kitab oxuduğunu bildirən 10 yaşlı uşaq Türkiyədə gündəm olub.

Teleqraf.com Türkiyə mediasına istinadən xəbər verir ki, Türkiyə 10 yaşındakı Atakan Kayalar fikirləri ilə sosial mediada ən çox izlənilən şəxslərdən olub.

"Məktəbdən əvvəl əxlaq tərbiyəsi, əxlaq, nizam-intizam və hörmət təhsili verilməlidir. Bundan sonra fəlsəfə təhsili verilməlidir",- deyə Atakan Kayalar bildirib.

Ardını oxu...
 

İsveçrənin Şərqi Avropa, Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya üzrə Ticarət Palatasının internet səhifəsində "Azərbaycandakı islahatlar İsveçrə şirkətlərinə nə vəd edir?" başlıqlı məqalə dərc edilib. https://www.jointchambers.ch/jcc-news/what-reforms-in-azerbaijan-promise-for-swiss-companies.html .

Publika.az-ın məlumatına görə, məqalədə qeyd edilib ki, Azərbaycanda geniş vüsət alan struktur və iqtisadi islahatlar 2019-cu ildə pik həddə çatıb, dövlət idarəçiliyində gəncləşmə siyasəti aparılıb, hakimiyyət qurumları yenidən formalaşdırılıb. Ölkə Parlamenti də bu islahatlardan kənarda qalmayıb və qanunverici orqanın islahatların artan sürətinə uyğunlaşması üçün ölkədə növbədənkənar parlament seçkiləri elan olunub.

Vurğulanıb ki, 2020-ci il fevralın 9-da keçirilən Parlament seçkilərində 125 mandat uğrunda 1300 namizəd mübarizə aparıb ki, bu da seçkilərin yüksək rəqabət şəraitində keçdiyinə dəlalət edir. Seçkilərin xalqın iradəsini əks etdirdiyi və yeni Parlamentdən ölkədə islahatlar prosesini daha da sürətləndirəcəyinin gözlənildiyi qeyd edilib.

Məqalədə daha sonra qeyd olunur ki, aparılan islahatlar nəticəsində Azərbaycanın ÜDM-i 2019-cu ildə 2.2% artıb, qeyri-neft sektorunda artım isə 3.5% olub. İnflyasiyanın 2.6% səviyyəsində qalması, strateji valyuta ehtiyatlarının isə 6.4 milyard artaraq 51 milyard ABŞ dollarına çatdığı bildirilib. Vergi və gömrük sektorlarında aparılan islahatlar sayəsində 2019-cu ildə büdcəyə vergi gəlirlərinin 3.5% artdığı vurğulanib.

Azərbaycanda aparılan islahatların beynəlxalq təşkilatların da diqqətindən qaçmadığı qeyd edilib. Dünya Bankının "Doing Business 2019" hesabatının Azərbaycanı dünyanın 20 aparıcı islahatçısı siyahısına daxil etdiyi, Ümumdünya İqtisadi Forumunun Qlobal Rəqabətlilik hesabatında isə Azərbaycan 11 pillə irəliləyərək 58-ci pilləyə yüksəldiyi bildirilib.

Sonda Azərbaycanda aparılan islahatların İsveçrə şirkətləri üçün də böyük imkanlar açdığı qeyd edilərək, "Stadler Rail" və "Holcim" kimi şirkətlərin uğur hekayələrinin digər İsveçrə şirkətlərini də siyasi cəhətdən sabit və iqtisadi cəhətdən imkanlarla zəngin olan Azərbaycana diqqət yetirməyə həvəsləndirməli olduğu vurğulanıb.


Ardını oxu...
 

Aralıq dənizindən Suriya ərazisinə hava hücumu təşkil edilib.

Publika.az xəbər verir ki, bu barədə Suriyanın dövlət televiziyası məlumat yayıb. Məlumata görə, hava hücumundan müdafiə sistemləri hücumun qarşısını alıb. Hücumların hədəfində Rusiyanın Hmeymim bazasının yerləşdiyi bölgə olub.

Hücumun hansı qüvvələr tərəfindən təşkil edildiyi məlum deyil.


Ardını oxu...
 

BMT-nin Təhlükəsizlik Şurasında Suriyanın İdlib bölgəsindəki vəziyyətlə bağlı müzakirələr aparılıb.

Publika.az xəbər verir ki, ABŞ, Böyük Britaniya, Almaniya, Suriya ordusundan İdlibdəki Türkiyə müşahidə məntəqələrinə hücumları dayandırmağı tələb edib. Bildirilib ki, İdlibdə irimiqyaslı toqquşma humanitar fəlakətə yol açacaq. Toplantıda İdlibdəki son vəziyyət barədə məlumat verilib.

İnsanların olduqca çətin günlər yaşadığı qeyd olub. Türkiyə sərhədlərinə qaçqın axınına diqqət çəkilib.

Ardını oxu...
Yəmənin Müdafiə naziri Məhəmməd Əli əl-Məktaşiyə sui-qəsd təşkil olunub.

Publika.az xəbər verir ki, nazirin olduğu avtomobil korteji partladılıb.

Hadisə nəticəsində 4 nəfər həlak olub. Nazir isə heç bir zərər görmədən olay yerindən uzaqlaşdırılıb.
Ardını oxu...
İranın müdafiə naziri, briqada generalı Əmir Hatəmi yanvarın 8-də Tehran səmasında vurulan “Ukrayna Beynəlxalq Hava Yolları” şirkətinə məxsus “Boeing” sərnişin təyyarəsinin “qara qutusu”nun oxunması ilə bağlı məsələyə aydınlıq gətirib.

“Report” İRNA-ya istinadən xəbər verir ki, nazir hazırda “qara qutu”nun təmir olunduğunu bildirib.
“İranın müdafiə sənayesindən Ukrayna avialaynerinin “qara qutusu”nun təmir edilməsinə kömək etməsini istəmişik. Təmirdən sonra “qara qutu” oxunacaq”, - nazir deyib.

Xatırladaq ki, Ukraynaya məxsus “Boeing” 737-800 təyyarəsi yanvarın 8-i Tehran hava limanı üzərində İran Silahlı Qüvvələri tərəfindən səhvən vurulub. Hadisə nəticəsində 167-si sərnişin, 9-u ekipaj üzvü olmaqla 176 nəfər ölüb. Ölənlər arasında 11-i Ukrayna, 82-si İran, 63-ü Kanada, 10-u İsveç, 4-ü Əfqanıstan, 3-ü Almaniya, 3-ü isə Böyük Britaniya vətəndaşı olub. İran rəhbərliyi yanvarın 11-i təyyarənin səhvən vurulmasını boynuna alıb.
Ardını oxu...
Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanla Avropa İttifaqının Cənubi Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndəsi Toivo Klaar Yerevanda Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə dair müzakirə aparıblar.

Teref.az xəbər verir ki, görüş zamanı həmçinin Ermənistanla Aİ arasındakı münasibətlərdən də bəhs edilib.

Eyni zamanda Aİ nümayəndəsi Ermənistanın müdafiə naziri David Tonoyanla da görüşüb. T.Klaar görüşdə bildirib ki, Avropa İttifaqı Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə dair ATƏT-in Minsk qrupu həmsədrlərinin səylərini tam şəkildə dəstəkləyir və bu formatdakı danışıqların fəallaşmasına töhfə verməyə hazırdır.//Report.az
Ardını oxu...
İsrailin Baş naziri Binyamin Netanyahu barədə məhkəmə prosesi mart ayında başlayacaq.

Publika.az “Trthaber”ə istinadən xəbər verir ki, bu barədə Ədliyyə Nazirliyi məlumat yayıb. Bildirilib ki, prosesin parlament seçkilərindən iki həftə sonra başlanılması nəzərdə tutulub. Məhkəməyə Netanyahunun şəxsən qatılması tələb olunur. Qeyd edək ki, hökumət başçısı korrupsiya və səlahiyyətlərini aşmaq iddiaları ilə ittiham edilir.

İsrail tarixində ilk dəfə hakimiyyətdə olan Baş nazir məhkəməyə cəlb olunur.

Dünyapress TV

Xəbər lenti