Ardını oxu...
“Akvamen” filmində əsas rolun ifaçısı, məşhur amerikalı aktyor Ceyson Mamoa səhrada köməksiz vəziyyətdə qalıb.

REN TV xəbər verir ki, növbəti filmin çəkilişinə gedən aktyorun avtomobili yolda xarab olub.

Səhralıq ərazidə susuz və qidasız qalan aktyor internet vasitəsi ilə pərəstişkarlarına müraciət edib.

“Çoxlu su göndərin. Bura çox istidir”, - deyə aktyor canlı bağlantı zamanı söyləyib.

Pərəstişkarları dərhal aktyorun müraciətinə reaksiya veriblər.

Aktyor onlardan birinin avtomobilində çəkiliş meydançasına yollanıb.

Qeyd edək ki, 41 yaşlı aktyor 2020-ci ilin dekabr ayında ekranlara çıxacaq “Düna” filminin çəkilişlərində iştirak edir.oxu.az
 

 
Ardını oxu...
Amerikalı bəstəkar, saksafonçu Ronald Bell vəfat edib.

Axşam.az xəbər verir ki, bu barədə sənətçinin həyat yoldaşı sosial şəbəkədə məlumat verib.

O, Amerikanın Virgin adasındakı öz evində 68 yaşında dünyasını dəyişib. Ronaldın ölüm səbəbi ilə bağlı isə heç bir məlumat verilməyib.

Qeyd edək ki, ”Kool & the Gang” qrupunun üzvü olan mərhum sənətçinin bəstələri “Rokki” və digər məşhur filmlərdə səsləndirilib.
Ardını oxu...

Bu rayonda məktəb direktoru olan qadınların çantaları , kişilərin isə corabları yoxlanılır. Rüşvət, qanunsuzluq, özbaşınalıq, haqsızlıq hamısı bu rayondadır. Ölkənin ən biabırçı təhsil idarəçiliyi , məhz bu rayona məxsusdur. Söhbət Ağdam rayonunun təhsil sistemindən gedir. Baxça müdiri Mətanət Misirxanovanın Ağdam Rayon Təhsil Şöbəsinin rəhbəri vəzifəsinə təyin edilməsindən sonra vəziyyət rəzalətə çevrilib. Rüşvət əvvəl bir idisə , indi beşə qalxıb. Bu sahədə kifayət qədər səriştəsi olmayan xanım Misirxanova , Təhsil Şöbəsini bazar qaydaları ilə idarə edir. Ağdam rayon RTŞ- nin müdiri məktəb şəbəkəsinin yığılması və təsdiq edilməsi adı ilə məktəb direktorlarına müraciət edib. Bildirmək istəyirik ki, Təhsil Nazirliyi tərəfindən UTİS proqramı yaradıldıqdan sonra məktəb direktorlarının "şagird şəbəkəsinin verilməsi" adı ilə müdiriyyətlə alverinə son qoyulmuşdur. Ancaq Misirxanova yenə də pul yığmaq vərdişindən əl çəkməyib. Şəbəkənin təsdiq olunması adı ilə direktorları pul gətirməyə səsləyir. Eyni zamanda məktəblərdə dərnək saatlarının tədrisinə icazə vermək adı ilə də pul yığımına start verdi. Qeyd edək ki, Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarı ilə tədrisin təşkilində dərnək saatlarının tədrisinin dayandırılması ilə bağlı heç bir bənd, maddə yoxdur. Uyğunlaşdılrılmış tədris planında da belə bir qadağa, məhdudiyyət yoxdur. Məktəblərdə dərnək saatlarının dayandırılması ilə bağlı Təhsil Nazirliyinin də heç bir qərarı, əmri yoxdur. RTŞ-nin müdiri Pandemiya vəziyyətindən də əlverişli məqam kimi istifadə edib direktorları pul gətirməyə sövq edir. Səs yazısı deyilənlərin sübutudur.



Xeber-xetti.com
 
Ardını oxu...


Bakıda tarixi binaya balkon əlavə etmək istədilər… Əldə etdiyimiz məlumata görə, tanınmış aktrisa, Azərbaycan Respublikasının xalq artisti, Prezident təqaüdçüsü Zemfira Nərimanovanın qonşusu ilə mübahisəsi məhkəməlik olub. Məlumatda bildirilir ki, aktrisanın üst qonşusu Aərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin 132 saylı qərarı ilə 1889-cu ildə tikilmiş tarixi abidə kimi Mədəniyyət Nazirliyinin balansında olan binadakı mənzilinə eyvan əlavə etmək istəyib. Binanın əsas divarının xəsarət alması, həmiçinin kommunikasiya xətlərinin sıradan çıxması səbəbindən aktrisanın qonşusu ilə arlarında yaranan mübahisə Səbael rayon məhkəməsinə daşınıb. Bu barədə Z.Nərimanovadan münasibət öyrənməyə çalışdıq. Xəbəri təsdiq edən xalq artisti hazırda iş məhkəmdə olduğu üçün ətraflı məlumat vermək istəmədiyini bildirdi. Onun sözlərinə görə, məhkəmə təmir işlərinin dayandırlıması barədə ilkin qərar versə də, qonşusu təmir işlərini davam etdirir. "Mədəniyyət nazirliyinin keçmiş işçilərinin səhlənkarlığı ucbatından yaşadığım tarixi binaya böyük ziyan dəyib. Ümidvaram Mədəniyyət naziri cənab Anar Kərimov bu məsələyə həssaslıq göstərərək tarixi abidənin müdafiəsində dayanacaq.", – deyən Zemfira xanım bu məhkəmə ilə bağlı yaxın günlərdə mətbuata geniş məlumat verəcəyini qeyd etdi. (veten-tv.az)

P.S. Vəkil ilə əlaqə saxladıq, Zemfira Nərimanova dedi ki, açıqlama verəcəyik
 
Ardını oxu...
Ədalət Həsənov: “Təqdim olunan sümüklər içərisində hələ ki Mikayıl Müşfiqə aid hər hansı bir fraqment aşkar olunmayıb”
2 il əvvəl böyük Azərbaycan şairi Mikayıl Müşfiqin qalıqlarının aşkar olunması xəbəri bir anda bütün KİV-lərin manşetinə çevrildi. 2018-ci ilin oktyabrında həmin qalıqların Stalin illərində cəzalandırılanların bir çoxunun uyuduğu Qaradağ rayonunun Puta qəsəbəsində aşkarlandığı haqda xəbər yayılıb. Məşhur Rusiya milyarderi Fərhad Əhmədov Göyçayda kombinat direktoru olmuş və 1970-ci illərdə güllələnmiş atası Teymur Əhmədovun qalıqlarının axtarışını apararkən nakam şair Mikayıl Müşfiqin, Azərbaycanın rəhbəri olmuş Mircəfər Bağırovun gizli dəfn olunduğu məzarların yerini də öyrənib.

Onun bu haqda açıqlaması mətbuatda ildırım sürəti ilə yayıldı. Bu, Mikayıl Müşfiqin adının Azərbaycan üçün müqəddəsliyindən doğan bir yanaşma idi. Mikayıl Müşfiq Azərbaycan ədəbiyyatı tarixində böyük iz qoymuş şəxsiyyətdir. Bu xəbərlərdən sonra ölkə rəhbərliyi məsələyə reaksiya verdi. Mikayıl Müşfiqin qalıqlarının aşkar olunması ilə bağlı məsələnin araşdırılması Milli Elmlər Akademiyası, Səhiyyə, Mədəniyyət nazirlikləri və digər əlaqədar qurumların nümayəndələrindən ibarət işçi qrupun yaradılması barədə göstəriş verildi. Tapşırığa əsasən, Mikayıl Müşfiqə məxsus olduğu ehtimal edilən qalıqlar müvafiq qaydada DNT ekspertizasından keçirilməli, əgər qalıqların həqiqətən ona məxsus olduğu təsdiqini taparsa, şairin yenidən dəfn olunması ilə bağlı bütün zəruri tədbirlər görülməli idi.

“Konkret olaraq qalıqların kimə aid olduğunu demək mümkün deyil. Elə qalıqlar var, təqdim olunur, amma heç nəyə yaramır, çünki tərkibində zülal qalmayıb, tamamilə ovulub tökülür. İlkin olaraq mərhum şair Mikayıl Müşfiqə aid olduğu iddia edilən sümük qalıqları ona aid deyildi. Müayinələr davam edir. Aparılacaq müayinələrin və müayinə olunacaq obyektlərin miqyası genişlənib. Qalıqları aşkarladıqca göndərirlər, müayinələri davam etdiririk”.

Bu sözləri “Yeni Müsavat”a Səhiyyə Nazirliyinin Məhkəmə-Tibbi Ekspertiza və Patoloji Anatomiya Birliyinin direktoru Ədalət Həsənov deyib. Ekspertizaya şairin ata nəslindən olan kişi cinsli yaxın qohumlarından nümunələr götürülüb və ekspertizaya təqdim olunub. Ədalət Həsənov bildirib ki, təkcə Mikayıl Müşfiqlə bağlı deyil, digər ictimai-siyasi şəxslərə məxsusluğu iddia olunan sümüklər üzərində də iş aparılır.

“Söhbət DNT analizlərindən, genetik ekspertizadan gedir. Zülal molekulları ekspertiza olunur. Yəni kiçik bir fraqment, məsələn, diş də təqdim olunursa, zülal molekulları götürülür, yoxlanılır, eyniləşdirmə aparılır. Ekspertizaya bütöv skilet təqdim olunmayıb, oluna da bilməz, çünki çürümə prosesi gedir. Ona görə də ekspertizaya aşkar olunan fraqmentlər göndərilir. Əvvəl təkcə Mikayıl Müşfiqə aid olduğu iddia edilən sümüklərlə bağlı iş aparılırdı. Daha sonra bizə digər tanınmışların da sümükləri ilə bağlı araşdırma aparılması tapşırıldı. Əhməd Cavad və digər ictimai-siyasi xadimlər də var. Belə qərara alındı ki, həmin ərazidə digərlərinin də məsələsi həll olunsun. Bütün bu işlər Azərbaycanda aparılır. Bizə müayinələrin aparılması üçün çoxlu sayda sümük qalıqları təqdim edilib və bu proses davam edir”.

Ədalət Həsənov: Mikayıl Müşfiqin qohumlarıdan nümunələr götürülüb » Kaspi.azAzərbaycanda özəl xəbərlər, araşdırmalar, təhlillər və müsahibələrin tək ünvanı

Ədalət Həsənov müayinələrin nə zaman bitəcəyini dəqiq bilmir:

“Bu müayinələr uzun çəkən prosesdir. Dediyim kimi, materiallar təqdim olunduqca analizlər aparılır. Ona görə də dəqiq nə vaxt yekunlaşacağını söyləyə bilməyəcəm. Bizim borcumuz müayinəyə təqdim olunan sümükləri müayinədən keçirməkdir. Təqdim olunan sümüklər içərisində hələ ki Mikayıl Müşfiqə aid hər hansı bir fraqment aşkar olunmayıb”.

Prezident İlham Əliyev Stalin repressiyasının qurbanı olmuş və 1938-ci ildə güllələnmiş nakam şair Mikayıl Müşfiqin qalıqlarının tapılması haqqında kütləvi informasiya vasitələrində yayılan materialların araşdırılması ilə bağlı Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası, Səhiyyə, Mədəniyyət nazirlikləri və digər əlaqədar qurumların nümayəndələrindən ibarət işçi qrupun yaradılması barədə göstəriş verib.

Prezident İlham Əliyevin tapşırığına uyğun olaraq işçi qrupuna Mikayıl Müşfiqin qalıqlarının aşkar edilməsi ilə bağlı KİV-lərdə gedən məlumatların öyrənilməsi, müvafiq arxiv materiallarının araşdırılması, şairə məxsus olduğu ehtimal edilən qalıqların DNK analizinin keçirilməsi və digər zəruri tədbirlərin görülməsi ilə əlaqədar tapşırıqlar verilib. Mikayıl Müşfiqə aid olduğu iddia edilən qalıqların aşkarlandığı yer Qaradağ rayonu ərazisində vaxtilə “NKVD qəbiristanlığı” olub.

Azərbyacanlı milyarder Fərhad Əhmədova gəlincə, ona valideyninin qalıqlarının aşkar edilməsinə “NKVD” və Bayıl türməsinin keçmiş “ölüm korpusu”nun tibbi xidmətinin əməkdaşları kömək ediblər. Və axtarışlar zamanı hüquq-mühafizə orqanlarının məhkəmə hökmlərini və edam cəzalarını icra etmiş keçmiş əməkdaşları Fərhad Əhmədova Azərbaycanın rəhbəri olmuş və 26 may 1956-cı il güllələnmiş Mircəfər Bağırovun, eləcə də 1937-ci ildə cəzalandırılmış şair Mikayıl Muşfiqin basdırıldıqları yerləri də göstəriblər. Sonralar Fərhad Əhmədov Mircəfər Bağırovun qohumlarından biri - sabiq ekologiya və təbii sərvətlər naziri Hüseyn Bağırovla görüşmüş və ona Azərbaycanın keçmiş rəhbərinin gizli basdırıldığı yer haqda məlumat vermişdi. Mircəfər Bağırovla bağlı 2017-ci ildə Londonda genetik ekspertiza - DNK analizi həyata keçirilib. Nəticədə “NKVD”nin sabiq əməkdaşlarının informasiyası təsdiqini tapıb. Tapılmış qalıqların M.Bağırova məxsusluğu rəsmən isbatlanıb. Və Azərbaycanın keçmiş rəhbərinin qohumları həmin qalıqları köhnə Yasamal qəbiristanlığında dəfn ediblər.

Bu baxımdan Mikayıl Müşfiqlə bağlı da axtarışların nəticə verəcəyi ehtimalı qalır. Mikayıl Müşfiq ürəklərdə əbədi olaraq yaşayır. Özünün misralarında sanki bu gün üçün yazır:

Hər kəs bilir həyatın sonu ölümdür,

Ah bu qəmli dəyişmə yaman zülümdür.

Şeirim! Bu gülünc oyun bəllidir yarın,

bizi də bəklər,

Sən də öl mənim kimi, fəqət məzarın olsun ürəklər!

E.MƏMMƏDƏLİYEV,
“Yeni Müsavat”

Ardını oxu...

Xalq artisti Alim Qasımovun “Hədəfim Hüseyndir” adlı klipi ciddi qalmaqala səbəb olub.
Xanəndənin ilahiyyatçı Seyyid Taleh Boradigahi ilə birgə çəkdirdiyi klipində Azərbaycanın cənub bölgəsinin İran ərazisi kimi göstərildiyi xəritənin yer alması sosial şəbəkələrdə qızğın müzakirələrə yol açıb və xanəndə buna görə sərt tənqid atəşinə tutulub.
Azərbaycanın “doğranmış” xəritəsinin xanəndənin klipinə necə düşməsi barədə Yenicag.az-a açıqlama verən Xalq artistinin köməkçisi Səadət Möhübova o görüntünün klipə sonradan əlavə olunduğunu bildirib və bunu Alim Qasımova qarşı təxribat adlandırıb:
“Klipdə belə şey olmayıb, o xəritə sonradan əlavə olunub. Alim Qasımov özü də çaşıb qalıb. Hətta vaxtilə o klipə görə xanəndəyə irad tutublar ki, niyə oxumusan?”.
Mövzuya aid videomaterialı təqdim edirik:


 
Ardını oxu...
Belarusda cərəyan edən hadisələrin ən çox izlənildiyi ölkənin Rusiya olduğu şübhəsizdir. Rusiyada təkcə siyasi hakimiyyət deyil, sıravi vətəndaşlar, eləcə də siyasi və mədəni elita, həmçinin hakimiyyətə müxalif siyasi qüvvələr də Minskdə baş verənləri diqqətlə izləyir. Kremlin təbliğatçısı və həm də çox eybəcər təbliğatçısı olan bir sıra tok-şou və digər formatlı televiziya verilişlərinin aparıcıları isə Belarusda baş verənləri hər zamankı kimi siyasi hakimiyyətin maraqlarına uyğun şəkildə təqdim edirlər. Və yenə də bütün əndazələri aşırlar.

“AzPolitika.info” xəbər verir ki, Rusiyanın populyar “Novaya Qazeta” dərgisində Kremlin ən çirkin təbliğatçılarından olan telejurnalist Marqarita Simonyan və onun əri Tiqran Keosayanla bağlı çox kəskin tənqidi yazı dərc olunub.

Rusiya müxalifətinin ən tanınmış simalarından olan Aleksey Navalnın bu ailə barədə dediyi “Parazit cütlüyü” ifadəsini xatırladan məqalədə bildirilir ki, Simonyan ailəsi bütün mənəvi dəyərləri çoxdan tapdalayaraq, abırsızlığın, həyasızlığın ən yüksək nöqtəsinə qədər yüksəlib.

Ardını oxu...

Slava Taroşinanın qələmə aldığı yazıda ilk olaraq qeyd olunur ki, ötən həftənin ən səs-küylü hadisəsi Simonyan-Keosayan cütlüyünün efirə buraxdığı biabırçı verilişdə iştirak edən aktrisa Yekaterina Şmakovanın sonradan Belarus əhalisindən, xüsusilə qadınlardan ağlayaraq üzr istəməsi olub.

Məsələ ondadır ki, bu “Parazit cütlüyün” hazırladığı verilişdə rol alan aktrisa simonyanların verdikləri mətni oxuyaraq proqramda aldığı rolla Minskdə mitinqlərə çıxan qadınları aşağılayıb. Ağlayaraq üzürxahlıq edən aktrisa deyib ki, ona oynayacağı rolun mətni çəkilişdən cəmi 3 dəqiqəəvvəl verilib. Bunun çox utancverici hal olduğunu və oynadığı rola görə xəcalət çəkdiyini deyən aktrisa göz yaşlarını gizlətməyib.

Xəcalət çəkmək üçünsə tam əsas var. Belə ki, simonyanların təqdim etdikləri mətn əsasında rol alan aktrisa Belarus qadınlarını yüngül həyat tərzli, pozğun, savadsız, axmaq və təmbəl obrazında təqdim edib.

“Novaya Qazeta”nın təqdim etdiyi videoda Yekaterina Şmakovanın üzürxahlığından sonra sözügedən verilişin həmin hissəsi təqdim olunub.

“Ər ifaçı, arvad da bədii rəhbər və ssenarist” deyə qeyd olunan məqalədə bildirilir ki, simonyanların hazırladıqları “Siyasi pelerama” adlı bu veriliş Rusiyada hakim siyasi təbliğatın hansı eybəcər və rüsvayçı formaya düşməsindən xəbər verir: “Simonyan-Keosayan ailə tandeminin əmələ gəlməsindən sonra Rusiya təbliğatı özünün son cizgilərini cızmış oldu – “hər şey etmək olar, heç nə ayıb deyil””.

Məqalədə qeyd olunur ki, ümumilikdə Rusiya televiziyalarındakı “parazitlər” simonyanlarla bitmir və bu sıraya məşhur ermənipərəst Vladimir Solovyov, Pyotr Tolstoy və bir çox digər aparıcılar da daxildir:

“Simonyanlaşan bu televiziya sakinlərinə baxanda həmişə düşünürəm, görəsən bu insanlar nə vaxtsa günah və xəcalət hissi keçirirlərmi?... Artıq televiziyadakı həyasızlıq sərhədləri sonsuza çevrilib.”

Ardını oxu...

Müəllif daha sonra qeyd edir ki, “simonyanlaşan” televizyalarda müşahidə olunan vəziyyət abırsızlığın son hədlərini də aşıb.

Ümumiyyətlə, Rusiya elitasında Marqarita Simonyan və onun “həmfikirləri”nə qarşı böyük nifrət yaranıb. Və burada təkcə onların televiziyalardan səsləndirdikləri yalanlar yox, həm də özlərindən razılıqları və bunun nəticəsi olaraq, nəinki ayrı-ayrı insanları, xalqları, dövlətləri təhqir etmələridir.

“Novaya Qazeta”-nın təqdim etdiyi videodan da bir daha görünür ki, bu çirkin təbliğat bütün əndazələri aşır və hətta rusların qardaş hesab etdikləri Belarus xalqını belə aşağılamaqdan, təhqir etməkdən çəkinmir. Bu çirkin işin başında isə simonyanlar durur...
 
 
           
Ardını oxu...
Məşhur cütlük Fahriyə və Burak Özçivitdən yeni xəbər var.

BiG.AZ türk mediasına istinadən xəbər verir ki, dünən bir məkanın çıxışında görüntülənən cütlük müxbirlərin bəzi suallarını cavablandırıblar.

Fahriyə müxbirlərdən birinin Burakın yeni imici ilə bağlı sualını belə cavablandırıb:

"Mən Burakın hər halını sevirəm. Amma bu halını daha çox bəyənirəm".

Həmçinin aktrisa "Ekranlara nə zaman dönəcək?" sualını da cavabsız qoymayıb.

"Ekranlara qayıtmağı düşünürəm. Çox darıxdım. Nə zaman qayıdacağımı bilmirəm. Hələ ki, konkret bir şey yoxdur. Karan da böyüdü. Çox az vaxtımız var. Görüşdüyüm bəzi layihələr var, amma pul ilə bağlı xəbərlər doğru deyil. Karanın isə heç bir reklam filmində çəkilməsi ilə bağlı fikrimiz yoxdur".

Daha sonra Burak da həmin məsələ ilə bağlı danışıb.

"Əgər Fahriyə işləməyə başlayarsa, o zaman Karana anamız baxacaq".
Ardını oxu...
"Cavan” TV-nin rəhbəri Murad Ağabəyli tutduğu vəzifədən ayrılıb.

Pravda.az xəbər verir ki, o bu barədə sosial mediada məlumat verib. M.Ağabəyli telekanaldan öz xoşu ilə getdiyini vurğulayıb:

"Bütün forumlarda, tədbirlərdə çıxış edəndə deyirdim ki, bir QHT-yə iki ildən artıq rəhbərlik etmək düzgün deyil. "Cavan"a gələndə də, qarşıma iki illik bir müddət qoymuşdum. Pandemiyaya görə bu müddəti altı ay uzatmalı oldum. Amma artıq vaxtdır.

Təşkilata yeni beyinlər, yeni ideyalar, bir sözlə, yeniliklər lazımdır. Bununla da, "Cavan"da öz adıma olan sonuncu yeniliyi etmək istəyirəm. Ölkənin ən böyük təşkilatlarından birinin rəhbəri olaraq özüm öz istəyimlə missiyamın sonunu başa düşür və təşkilatdan ayrılıram”.
Ardını oxu...
Ardını oxu...
Bakının Qafqaz İslam Ordusu tərəfindən bolşevik-daşnak işğalçılarından azad olunmasından 102 il ötür

Bugünkü müstəqil Azərbaycan Respublikasının formalaşmasında xalqımızın tarixi keçmişində baş verən mühüm hadisələrin böyük rolu vardır. 1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin (AXC) elan olunması belə əlamətdar hadisələrdən biri idi. Lakin həmin dövrdə Bakı şəhəri və ətraf rayonlar bolşevik-daşnak işğalı altında idi. Bakı öz neftinə, sənaye inkişafına görə təkcə Azərbaycan üçün deyil, beynəlxalq miqyasda böyük strateji əhəmiyyət daşıyırdı. XX əsrin başlanğıcında dünyada çıxarılan neftin yarısı Bakının payına düşürdü. Təsadüfi deyil ki, I Dünya Müharibəsi illərində Almaniya Bakını ələ keçirmək üçün planlar hazırlamışdı. Məhz belə bir iqtisadi, hərbi, siyasi əhəmiyyətə malik olan şəhəri bolşevik-daşnak işğalçıları əldən vermək istəmirdilər.

Bakının azad edilməsi təkcə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin təmin olunması baxımından əhəmiyyət daşımırdı. Bu, həm də bölgədə yaşayan azərbaycanlı əhali üçün həyati bir məsələ idi. 1918-ci ilin mart qırğını zamanı bolşeviklərin və erməni millətçilərinin Bakını beynəlmiləl şəhərə çevirmək üçün yerli azərbaycanlı əhalinin sayını azaltmaq niyyətlərini ortaya qoymuşdu. Bununla yanaşı, bolşevik-daşnak işğalının genişlənməsi təhlükəsi də mövcud idi. 1918-ci il mart qırğınından sonra bolşeviklər və daşnaklar Bakını güzəştə getmək niyyətində deyildi. S.Şaumyanın Leninlə mütəmadi məktublaşması da göstərir ki, Bakı mübahisə predmeti ola bilməzdi. Belə bir vəziyyətdə yenicə yaranmış Cümhuriyyətin işğalçıları bölgədən çıxarmaq üçün köməyə ehtiyacı var idi. Belə bir dəstək qardaş Osmanlı dövlətindən gəldi...

Qeyd edək ki, Osmanlı dövləti AXC-ni yarandığı gündən dəstəkləyirdi. Müstəqilliyin ilk günlərindən Azərbaycanda ordu quruculuğunda 29 yaşlı general Nuru Paşa yaxından iştirak edirdi. İki dövlət arasında münasibətlər Dostluq və Əməkdaşlıq müqaviləsinin imzalanması ilə hərbi-strateji əməkdaşlıq xarakteri aldı. Belə ki, 1918-ci il 4 iyun tarixində imzalanan müqavilənin dördüncü bəndində Osmanlı dövləti zərurət yarandığı təqdirdə AXC-yə hərbi yardım göstərmək öhdəliyini üzərinə götürmüşdü. Məhz bu müqaviləyə əsaslanaraq AXC hökuməti adından Fətəli xan Xoyski Osmanlı dövlətindən hərbi yardım istədi. Sonralar parlamentin iclaslarının birində F.Xoyski bu məsələyə toxunaraq deyirdi: “Türkiyə ilə bağladığımız müqaviləyə əsasən, Azərbaycan Türkiyədən bir qədər əsgəri yardım ala bilərdi. Hökumət bu haqda Türkiyə hökumətinə müraciət etdi. Özünüz bilirsiniz ki, Türkiyə öz borcunu yerinə yetirdi”.

Həqiqətən də, qardaş ölkə Azərbaycana gecikmədən yardım əlini uzatdı. Osmanlı müdafiə naziri Ənvər Paşanın əmri ilə 1918-ci ilin iyun ayında qoşunlar Nuru Paşanın və Xəlil Paşanın komandanlığı altında Azərbaycana daxil oldu. İki qrupdan ibarət 5-ci Qafqaz diviziyası Gümrü-Dilican-Qazax istiqamətində hərəkət etdi. Sonra Karpat cəbhəsindən 15-ci Çanaqqala diviziyası Gəncəyə gəldi. Azərbaycanın hər yerində Osmanlı ordusunun gəlişi böyük coşqu və sevinclə qarşılandı. Nuru paşanın komandanlığı altındakı hissələr Azərbaycan korpusu ilə birləşərək Qafqaz İslam Ordusunu yaratdı. Nuru Paşa Qafqaz İslam Ordusuna komandan təyin olundu. Onun rəhbərliyi altında Qafqaz İslam Ordusu 1918-ci il iyunun 17-dən sentyabrın 14-dək bir-birinin ardınca uğurlu döyüş əməliyyatları keçirdi. İyul ayının əvvəllərində Qafqaz İslam Ordusu Göyçay ətrafında, əsasən, ermənilərdən ibarət Bakı Xalq Komissarları Sovetinin hərbi qüvvələrini məğlubiyyətə uğratdı və Bakı istiqamətində hərəkət etdi. 1918-ci ilin iyulun sonunda milli qüvvələr Bakı ətrafına çatdı.

Bu dövrdə Bakıda süquta uğrayan bolşevik-daşnak hakimiyyəti olan Xalq Komissarları Sovetini “Sentrokaspi” diktaturası əvəz etdi. İngilislərdən hərbi yardım alan oyuncaq diktatura Qafqaz İslam Ordusunun hücumu qarşısında aciz qaldı. Hücum hazırlıqlarının başa çatdığını görən Qafqaz İslam Ordusu komandanı Nuru Paşa, 13 sentyabr 1918-ci il tarixində diviziya komandanlıqlarına göndərdiyi əmrdə, sentyabrın 14-də gecə hücumun başlayacağını bildirdi. Qərargahdan “irəli” əmri verilincə, birliklər, gecənin qaranlığında Heybət-Biləcəri dəmir yolu xəttinə doğru irəliləməyə başladılar. Hədəfdə düşmənin birinci müdafiə xətti idi. 56-cı piyada alayı saat 01-00-da Şabanı-Bakı yolunun şimalından, 9-cu Qafqaz alayı isə bu yolun cənubundan hücuma başladı. Bu alaylar verilən tapşırığı uğurla yerinə yetirdi və erməni, rus və ingilislərin birinci müdafiə xəttini ələ keçirdi. Bundan sonra davam edən şiddətli döyüşlərin nəticəsində 1918-ci il sentyabrın 15-də Azərbaycan-Osmanlı ordu birləşmələri Bakını azad etdi. Bakının azad olunması zamanı Qafqaz İslam Ordusunun göstərdiyi şücaət general Denstervili heyrətə salmışdı. O, sonralar bu barədə xatirələrində yazırdı: “İnanmaq mümkün deyil. Cəbhəmizin ən güclü xətti türklər tərəfindən ələ keçirilmişdi. Həm də türklərin hücuma keçəcəyinin bütün birliklərə xəbər verilməsinə baxmayaraq, işğal edildi. İnanmaq çətin olsa da, mövcud vəziyyət belə idi. Cəbhədəki bütün üstünlüklərin bizim tərəfimizdə olmasına baxmayaraq, hücumun ilk anlarında darmadağın olan hərbi qüvvələrimizin artıq nəsə edə biləcəyinə ümid qalmamışdı”.

Bakının işğalçılardan azad edilməsindən sonra sentyabrın 16-da Qafqaz İslam Ordusu təntənəli şəkildə şəhərə daxil oldu. Bakının bolşevik-daşnak işğalından azad edilməsi şəhərdə əsl bayrama səbəb oldu.

Möhtəşəm və tarixi qələbədən sonra Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökumətinin paytaxtı sentyabrın 17-də Gəncə şəhərindən Bakıya köçürüldü. Beləliklə, Azərbaycanda dövlət quruculuğunun əsas mərhələsinin başlanğıcı qoyuldu, bir neçə ay sonra isə parlamentə demokratik qaydalar əsasında seçkilər keçirildi.

Bakının azad olunması ilə əlaqədar Ənvər Paşanın Xəlil Paşa və Nuru Paşaya göndərdiyi təbrik teleqramı da bu hadisənin əhəmiyyətinin miqyasından xəbər verirdi: “Türk və İslam tarixi bu xidmətləri unutmayacaqdır. Qazilərimizin gözündən öpür, şəhidlərimizə fatihələr ithaf edirəm”.

“Azərbaycan” qəzetinin 8 noyabr 1918-ci il tarixli sayında təhsil naziri Nəsib bəy Yusifbəyli hərbi məktəbin ilk buraxılışında Nuru Paşanın atası Hacı Əhməd Paşaya xitabən demişdi: “Zati-aliləri, sizin şanlı oğullarınız Ənvər Paşa və Nuru Paşanın adları nəinki təkcə Azərbaycanın, eyni zamanda, bütün türk xalqlarının yaddaşında həmişəlik qalacaqdır”.

Həqiqətən də, Qafqaz İslam Ordusunun şücaəti ən yüksək qiymətə layiqdir. Qeyd edək ki, Osmanlı dövlətinin Azərbaycan xalqına bu tarixi yardımı I Dünya Müharibəsində məğlub olan qardaş ölkənin ən çətin vaxtlarında gerçəkləşdi. Üstəlik, Avropa dövlətlərinin Osmanlı qoşunlarının Azərbaycana gəlməsinə etiraz etməsinə baxmayaraq, qardaş köməyini əsirgəməyən, ölkəmizi tək qoymayan Osmanlı Türkiyəsi öz tarixi vəzifəsini şərəflə yerinə yetirdi. Osmanlı qoşunları Bakının azad olunması üçün həyata keçirdikləri hərbi əməliyyatlarda 1130 şəhid versə də, qarşıya qoyduğu missiyanı uğurla başa çatdırmaqla, Bakını işğalçılardan təmizləməklə Azərbaycan dövlətçiliyinə qardaş töhfəsini verdi, Azərbaycan xalqını darda qoymadı.

Qəhrəman türk əsgərlərinin şücaəti və qanı bahasına Bakı və digər rayonların azad olunması ilə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökuməti öz hakimiyyətini ölkənin bütün hüdudlarında təmin etdi. Bununla da 1918-ci ilin martından başlayaraq erməni daşnaklarının və bolşeviklərin Bakıda və Azərbaycanın digər bölgələrində birgə həyata keçirdikləri qanlı qırğınlara və özbaşınalığa son qoyuldu. Məlum olduğu kimi, “Böyük Ermənistan” xülyasına qapılan daşnaklar Bakıya da göz dikmişdilər. Amma iki türk xalqının qardaşlığı bu mənfur planın reallaşmasına imkan vermədi.

1918-ci il sentyabrın 15-də Bakının azad olunması Azərbaycan-Türkiyə dostluğu və qardaşlığı zəmnində müstəsna əhəmiyyət daşıyan böyük hadisədir. 70 illik sovet hakimiyyəti illərində bu hadisənin məqsədyönlü olaraq yanlış kontekstdə izah olunmasına baxmayaraq, Azərbaycan xalqı türk əsgərinin qəhrəmanlığını heç vaxt unutmadı, onu qəlbində yaşatdı. 1991-ci ildə Azərbaycan növbəti dəfə müstəqillik qazandıqdan sonra hər il sentyabrın 15-də təkcə Bakıda deyil, Şamaxıda, Göyçayda və digər rayonlarda ölkəmizin ərazi bütövlüyü uğrunda şəhid olan türk əsgərlərinin məzarları dövlət səviyyəsində ziyarət olunur. Hər il Şəhidlər xiyabanında türk əsgərlərinin xatirəsinə ucaldılmış abidənin önündə anma mərasimi keçirilir. Aradan uzun illər keçməsinə baxmayaraq, Türkiyə Ordusu tərəfindən göstərilən qardaşlıq köməyi heç vaxt unudulmur, Azərbaycan xalqı tərəfindən daim minnətdarlıq hissi ilə xatırlanır.

Bu il Bakının Qafqaz İslam Ordusu tərəfindən bolşevik-daşnak işğalçılarından azad olunmasından 102 il ötür. Bu tarixi hadisə bu il daha böyük coşqu ilə bütün ölkə ərazisində qeyd olunur və xatırlanır. Azərbaycan gəncliyi, yeni nəsil qardaş ölkənin bu şücaəti barədə daha yaxşı məlumatlanır, geniş biliklər əldə edir. Bu əlamətdar gün xatırlandıqca Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığı da yaşayacaqdır. Çünki 15 sentyabr 1918-ci il tarixi qardaşlığın qələbə çaldığı gündür!



Hülya MƏMMƏDLİ
Teref.az

Dünyapress TV

Xəbər lenti