Ardını oxu...

Xalq artisti Afaq Bəşirqızı teatrın ümumi problemləri və aktyorlar məsələsini yenidən gündəmə gətirib. Sənətkar Azərbaycanın əsas teatrı hesab edilən Akademik Milli Dram Teatrının və Teatrlar İttifaqının rəhbəri Azərpaşa Nemətov barədə ciddi ittihamlar səsləndirib.
Mətbuatın mədəniyyət yazarları qalmaqala səbəb olan bu açıqlama ilə bağlı BakuPost-a öz fikirlərini bölüşüblər:

Lent.az-ın əməkdaşı Ramilə Qurbanlı hesab edir ki, prezidentə müraciət edən Xalq artistinin tarixi faktlarda diqqətli olması vacib idi: “Afaq xanım digər ittihamlarında haqlıdır, ya yox, onu deməyəcəm. Amma bir halda ki, xalq artisti ölkə başçısına müraciət edirdi, gərəkdi tarixi faktlarda bir az daha diqqətli olaydı. Professor İlham Rəhimlinin Akademik teatrın tarixi ilə bağlı üç cildlik kitabının 1-ci cildində 1919-cu il teatr tarixi ilə bağlı bölümdə faktlar açıq-aydın verilib. “Azərbaycan teatrının 147 yaşı var. Ona dövlət statusu isə 1919-cu il oktyabrın 24-də verilib”. Yəni Azərbaycan teatrının 147 yaşı var. Akademik Milli Dram Teatrına dövlət statusu verilməsinin 100 illiyidir bu il. Mədəniyyət naziri Əbülfəs Qarayev də çıxışında aydın deyir: “Bu il Cəfər Cabbarlının 120, Cəlil Məmmədquluzadənin 150, Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrının dövlət teatrı kimi fəaliyyətinin 100, Yuğ teatrının 30 illik yubileylərini qeyd edəcəyik”.


Ardını oxu...
“Sputnik”in müxbiri Kamal Almuradlı hesab edir ki, Azərpaşa Nemətovun teatr sahəsində təsadüfi adam kimi qiymətləndirilməsi doğru deyil: “Məsələyə iki cür yanaşmaq lazımdır. Azərpaşa Nemətov həm yaradıcı insandır, həm də idarə edən şəxsdir. Çox vaxt bu iki funksiyanı yerinə yetirmək hər adamda alınmır. Azərpaşa müəllim rejissor kimi öz dəsti-xətti olan şəxsdir. Onun Azərbaycan teatr səhnəsində maraqlı və fərqli tamaşaları olub. Bu baxımdan onu təsadüfi adlandırmaq məncə, yumşaq desək, günah olar. İdarəedən şəxs kimi isə subyektiv fikir kimi bildirim ki, müəyyən nöqsanları var. Amma bu da onu təsadüfi adam kimi qiymətləndirməyə haqq vermir. Adam uzun illərdir Teatr Xadimlər İttifaqına rəhbərlik edir. Təbii ki, dəyişiklik lazımdır. Ölkə rəhbəri bu günlərdə çıxışında da bildirdi ki, savadlı gənc kadrların qarşısını almaq olmaz. Onlara meydan verilməlidir. Məncə, A. Nemətov rejissor kimi fəaliyyət göstərsə, mədəniyyətə daha çox xeyiri dəyər”.

Ardını oxu...

“Kaspi” qəzetinin mədəniyyət müxbiri Xəyalə Rəis bildirib ki, Afaq Bəşirqızının bu çıxışı alqışlanılası deyil: “Afaq Bəşirqızının çıxışını izlədim. Onu deyim ki, mart ayında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Birinci xanım Mehriban Əliyevanın bir qrup mədəniyyət xadimi ilə görüşündə Afaq Bəşirqızının aktyorların maaş məsələsini qabartması və həmkarlarının sosial vəziyyəti ilə bağlı toxunduğu məsələdə hər kəs onu dəstəklədi və hətta onu dəstəkləyənlərdən biri də mən idim. Çünki bu məsələ uzun müddət idi ki, öz həllini gözləyirdi və Afaq xanımın çıxışından sonra cənab Prezident məsələni diqqətində saxladı. O ki qaldı Afaq Bəşriqızının xalq artisti Azərpaşa Nemətov haqqında səsləndirdiyi fikirlərə, məni bir sual maraqlandırır: görəsən, nə üçün Afaq Bəşirqızı bu qədər müddət susdu və Akademik Milli Dram Teatrının 100 illiyinin keçirildiyi ayda danışdı? Bu bir təsadüfdürmü? Afaq xanımın bundan əvvəlki etirazında hər kəs ona dəstək çıxdı, çünki bu məsələdə sonacan haqlı idi. Ancaq yeni səsləndirdiyi ittihamında nə qədər haqlı olub-olmadığı haqqında ortaya kifayət qədər dəlil qoymadığı üçün onun bu etirazı birmənalı qarşılanmır. Dəlili olarsa və fikirlərini əsaslandırmağı bacararsa, əlbət ki, hər kəs də ona dəstək çıxar. Əks təqdirdə, bu, heç də alqışlanası hal deyil. Çünki Azərpaşa Nemətov da bu sənətə təsadüfən gəlməyib”.
Ardını oxu...

Jurnalist Zülfiyyə Qurbanova isə həmkarlarının fikrinin əksi olaraq Afaq Bəşirqızının haqlı olduğunu, onun çağırışına qoşulduğunu bildirib: "Mən Afaq Bəşirqızının haqlı olduğuna şübhə etmirəm. Afaq xanım həmişə doğrunu söyləyib və özündən əvvəl aktyorların mənafeyini düşünüb. Bu göz qabağındadır. Onun Azərpaşa Nemətov barəsində söylədiklərinin həqiqət olduğunu düşünürəm. Çünki A.Nemətovdan narazı olan aktyorlar az deyil. Sadəcə danışmağa ehtiyat edirlər. Teatrın yaşını təhrif etməsinə söz tapa bilmirəm".

Ardını oxu...
Xatırladaq ki, bu günlərdə “Qafqazinfo” saytı vasitəsi ilə prezidentə müraciət edən Xalq artisti Azərpaşa Nemətov haqqında sərt fikirlər səsləndirib. Onu teatr tarixini təhrif etməkdə, 15 ildir Teatrlar İttifaqı üçün heç bir iş görmədiyini iddia edib.

Ardını oxu...

Balaxanı Bərk Məişət Tullantılarının Çeşidlənməsi Zavodunda çeşidləmə prosesi zamanı XIX əsrdə dərc edilmiş nadir kitab tapılıb.

“APA-Economics”in İqtisadiyyat Nazirliyinə istinadən verdiyi məlumata görə, şair, filosof və alim Abdurrəhman Caminin XII əsrdə yaşamış Misir alimi İbn Hacibin “El-Kafiye” əsərinə şərhi barədə olan kitab 1892-ci ildə ərəb dilində İstanbulda nəşr olunub.

Kitab hazırda Bərk Məişət Tullantılarının Çeşidlənməsi Zavodunun “Qeyri-adi tapıntılar” guşəsində saxlanılır.

Qeyd edək ki, çeşidləmə zamanı aşkar olunan maraqlı əşyalar “Qeyri-adi tapıntılar” guşəsində yerləşdirilməklə “Təmiz Şəhər” ASC-yə təşkil olunan məlumat turlarının iştirakçılarına nümayiş edilir.
Ardını oxu...
Teref.az yazır ki, Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin "Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi haqqında" Konstitusiya Aktını qəbul etməsindən 28 il ötür.
XX yüzilliyin sonlarında SSRİ-nin süquta uğraması ilə yaranan əlverişli tarixi şərait və taleyin bəxş etdiyi imkan nəticəsində Azərbaycan xalqı XX yüzillikdə ikinci dəfə müstəqillik bayrağını qaldırıb. Bu, xalqımızın siyasi tarixində XX əsrdəki ikinci parlaq qələbəsi idi.
Rusiyadakı demokratik qüvvələrin fəaliyyəti nəticəsində SSRİ respublikalarında da mərkəzdənqaçma, öz suverenliyinə qovuşmaq istəkləri qarşısıalınmaz həddə çatmışdı. Belə şəraitdə Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin xalqın tələbi ilə çağırılmış növbədənkənar sessiyasında 1991-ci il avqustun 30-da "Azərbaycan Respublikasının Dövlət müstəqilliyini bərpa etmək haqqında" bəyannamə qəbul edilib.
Azərbaycan Respublikasının Ali Sovetinin həmin ilin 18 oktyabr tarixli sessiyasında "Azərbaycan Respublikasının Dövlət müstəqilliyi haqqında" Konstitusiya Aktı qəbul edilib.
Azərbaycan Respublikasında dekabrın 29-da ümumxalq səsverməsi keçirilib. Referendum bülleteninə bir sual yazılmışdı: "Siz "Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi haqqında" Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin qəbul etdiyi Konstitusiya Aktına tərəfdarsınızmı?"
Azərbaycan xalqı yekdilliklə respublikanın dövlət müstəqilliyinə tərəfdar çıxıb.
1992-ci ilin mayında Milli Məclis tərəfindən Azərbaycan Respublikasının Dövlət himni (musiqisi Üzeyir Hacıbəyovun, sözləri Əhməd Cavadın), az sonra üçrəngli bayraq, içində alov olan səkkizguşəli ulduz təsvirli dövlət gerbi təsdiq olunub.
1991-ci il oktyabrın 18-dən Azərbaycan müstəqil, suveren bir ölkədir və xalq bu tarixi bayram kimi qeyd edir.
Ardını oxu...
İngilis yazıçısı Çarlz Dikkens 7 fevral 1812-ci ildə İngilitərədə doğulub. Onun çağdaşı və rəqibləri Edqar Allan Po və Uilyam Tekkereydir. Onun özüməxsus üslubu olub.

Uşaqlığı səfil, yoxsul və kədərli keçən Dikkens fabrikdə fəhlə işləyirdi.

Sonralar “Oliver Tvist” əsərində elə Dikkensvari bir həyatı qələmə alacaqdı. Onu gənc ikən ayaqqabı boyama fabrikinə göndərirlər, çünki atası Con 1824-cü ildə borca görə həbsə düşür. Gənc Çarlzın fabrikdəki işi ayaqqabı qablarının üzərinə etiket yapışdırmaq idi. Bu iş əziyyətsiz görünsə də, əslində gündə 10-12 saat çalışmağına rəğmən həftəyə 6 şillinq əmək haqqı alırdı.

Belə bir cəhənnəm həyatı keçirməsi, insan qürurunun tapdalayan mühitdə çalışması, fabrikdə işləyən köməksiz uşaqların durumu Dikkensi yazmağa sövq etdi.

Çarlz Dikkens qısa zaman kəsiyində məşhurluq qazandı. 24 yaşında çap olunun “Pikvikin sərgüzəştləri” əsəri bir gecədə ona şöhrət gətirərək ən çox satılan kitaba çevrildi. 1841-ci ildə Nyu-Yorkda antik əşyalar satılan mağazada 6 mindən çox oxucu onun kitabın almaq üçün sıraya düzülmüşdü.

Dikkens öz dövrünün Stiven Kinqi idi.

1858-ci ildə dərgilərdən biri Dikkens haqqında belə yazırdı: “Şöhrətinin daimi olacağını düşünmürük, uşaqlarımız onu və onun timsalında günümüzün romancılarını dağın təpəsinə qoyanda ciddi ədəbiyyatçıların, atalarımızın nə deməyə çalışdığını anlamayacaqlar”.

Buna baxmayaraq, Tolstoy, Dostoyevski, Henri Ceyms Dikkensi Şekspirdən bu yana ən böyük ingilis yazıçısı hesab ediblər.

Çarlz Dikkens 1836-cı ildə bir qəzet redaktorunun qızı Katerin Hoqartla evləndi. Ancaq onun kiçik bacısına gözü düşdü. Hoqartın 17 yaşında Meri adlı bacısının saçından bir tutam kəsib götürdü, saçı balaca bir qutunun içində saxlamağa başladı. Qızın barmağındakı üzüklərdən birini çıxarıb öz barmağına taxdı və ömrünün sonuna kimi o üzüyü barmağından çıxarmadı.

Meri öldükdən sonra yazıçı onun bütün paltarlarını özündə saxladı. Arada bir o paltarları çıxarıb seyr edirdi. Hətta bir dəfə baldızı ilə eyni məzarda gömülmək istədiyini də dilə gətirmişdi. Merinin xəyalı uzun illər Dikkensin yaxasından əl çəkmədi. Onların arasında münasibətin olub-olmaması haqda məlumat yoxdur, gümanlara görə, bu duyğular platonik sevgidən o yana getməyib.

Çarlz Dikkens 1858-ci ildə evliliyə son qoydu. Özündən 27 yaş kiçik, 18 yaşlı aktrisa Ellen Ternan ilə vaxt keçirməyə başladı. Onların hətta bir övladları da dünyaya gəldi.

1865-ci ildə cütlük Fransadan Londona qayıdanda qatarda qəza baş verdi və Ellen Ternan suya düşdü. Ellen qəzada görünməsin deyə gizlicə oradan uzaqlaşdı.

Amma Çarlz Dikkensin aldığı yaralar uzun müddət sağalmadı. Yazıçı qəzadan 5 il sonra dünyasını dəyişdi. Onun qəbrini Vesminster kilsəsində “Şairlər bölməsində” dəfn etdilər.

Yazıçının nizamam qarşı aşırı həssaslığı vardı. Vəsvəsə halını alan bu fobiya yazmağına da mane olurdu. Masa və stulları, evi istədiyi formaya salmamış oturub rahat yazmazdı. Hətta getdiyi otelin otağını da öz zövqünə uyğun formada əşyalar yerləşdirirdi. Saçları tökülməsinə baxmayaraq hər gün yüz dəfə darayardı. Telinin biri yerindən tərpənsə, yemək masasında darağını cibindən çıxarıb saçını düzəldərdi.

Yerə bir şey düşsə əlcəklə yerdən götürərdi. Onun nizam xəstəliyindən də betər batil inancları vardı. Uğur gətirsin deyə hər şeyə üç dəfə toxunardı. Yatanda belə bu vərdişlərindən əl çəkmirdi. Hökmən üzü şimala tərəf yatmalıydı. Bu barədə ona sual veriləndə Yer kürəsinin maqnitizmindən, pozitiv-neqatif enerjidən, elektrik axımlarından başa düşülməz izahlar verərdi.

Dikkensin 800 səhifəlik romanları oxucunu sıxdığı vaxtlarda insanları “Mesmerizm”lə hipnoz edirdi. Bu elm xəstəlikləri sağaldan, canlı maqnit işıqları verə bilən şəfalı bir üsul sayılırdı. 19-cu yüzilliyin ikinci yarısında Avropa qitəsini bürümüş bu batil inanc İngiltərədən də yan keçməmişdi. Dikkens bunu ingilis həkimi Con Elliotsondan öyrənmişdi.

O sonralar hipnoza keçdikdən sonra peşəsindən uzaqlaşdırıldı. Əyləncə olsun deyə Dikkens dostlarıarasında insanlara hipnoz edirdi. Hətta möcüzələr göstərdiyi də deyilir. O, 1844-cü ildə akutpanik atak nəticəsində üzündə səyrimələr əmələ gələn Madam de la Rueni sağaltdı.

Məşhur nağıl yazarı, şair Hans Xristians Andersan 1857-ci ildə Çarlz Dikkensin evinə ziyarətə gəlir. Onlar bu ziyarətdən on il qabaq tanış olmuşdular. Dikens Danimarkalı nağıl yazarını Londondakı imza gününə gələrək “Andersan mütləq görməliyəm” deyərək qışqırır. Dikkens Andersana ölkəsinə gedərkən öz kitablarını imzalayıb hədiyyə olaraq təqdim edir.

Andersan dostu Dikkenslə birgə qalmaq arzusu ilə Londona gələndə gözləmədiyi mənzərə ilə qarşılaşır. Həmin ərəfədə Dikkens həyat yoldaşı ilə ayrılıb Ellenlə yaşamaqdaydı. Andersan gəlməyinə peşman olmuşdu. Dikkens ortalıqda görünmürdü. Sanki ondan qaçırdı. Uşaqları da Andersanla pis rəftar edir, əsərlərinin maraqsız olduğunu deyirdilər. Hətta Andersan bir dəfə həyətdə oturub hönkür-hönkür ağlamışdı.

Dikkens Paris morquna tez-tez baş çəkərdi. “Görünməz maqnetik bir güc məni morqa çəkir” deyirdi. O, bura gəlməyi də vərdiş halına çevirmişdi. Qoxudan boğulsa da tez-tez morq sərgisinə gələrdi. Bunu “iyrəncliyin çəkiciliyi” deyə izah edirdi.
Ardını oxu...
İki gün öncə işğal altındakı Şuşa şəhərində Azərbaycan memarlıq sənətinin incilərindən sayılan Gövhərağa məscidinin tarixinin saxtalaşdırılması işinə yekun vuruldu.

Strateq.az-ın erməni mətbuatına istinadən verdiyi məlumata görə, məscidin “bərpa” işlərindən sonra açılışı olub.

Açılışa qondarma DQR-nın “prezidenti” Bako Sahakyan və digər “rəsmi”lər qatılıblar. Erməni Apostolik kilsəsinin Qarabağ (Artsakh) Piskoposluğunun Baş keşişi Pargev Martirosyan da tədbir iştirakçıları arasında olub. “DQR” rəsmən tanımayan Ermənistanın İdman və Mədəniyyət Nazirliyinin aparıcı rəsmiləri də həmçinin tədbirdə iştirak ediblər. Məlumata görə, açılışa digər ölkələrin rəsmiləri də gəliblər.

Açılışda çıxış edən B.Sahakyan məscidin bərpasını ermənilərin fars mədəniyyətinə verdiyi töhfə adlandırıb və bununla da erməni-fars mədəni inteqrasiyasının daha da möhkəmlənəcəyinə inandığını bildirib.

Qeyd edək ki, Qarabağ ermənilərinin fars məscidi adiyla bərpa edib mədəniyyət tariximizi saxtalaşdırmağa çalışdıqları Yuхarı Gövhərağa məscidi və ya başqa adiyla Şuşa cümə məscidi Qarabağ xanlığı dövründə inşa edilib. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən ölkə əhəmiyyətli tarixi-mədəni abidəsi kimi qeydiyyata alınan məscidinin inşası bir neçə mərhələdə həyata keçirilib. Məscidin ilk varianti Qarabağ xanlığının və Şuşa qalasının banisi Pənahəli xanın göstərişi ilə təxminən 1750-ci illərdə qamışdan tikilmişdir. İbrahimxəlil xan hakimiyyətə gəldikdən sonra 1768-1769-cu illərdə qamış tikili sökülmüş, onun yerində daşdan məscid ucaldılmışdır. XIX əsrin I yarısında İbrahimxəlil xanın qızı Gövhər ağanın maddi dəstəyi ilə yararsız hala düşmüş məscid yenidən bərpa edilmiş və ona qoşa minarə əlavə olunmuşdur.

Göründüyü kimi, tamamilə Qarabağ xanlarına aid olan bu məscidin fars mədəniyyətilə yaxından-uzaqdan heç bir əlaqəsi yoxdur. Ümumiyyətlə məscidin inşa olunduğu tarixdə hətta İranın özündə belə, fars hakimiyyəti mövcud deyildi. Məscidin istər qamışdan tikildiyi 1750-ci illərdə, istərsə də daşdan insa olunduğu 1768-69-cu illərdə Azərbaycandan tutmuş Hindistana qədər geniş ərazilərdə Nadir şahın qurduğu türk soylu Əfşar imperiyası hökm sürürdü. Sözügedən memarlıq abidəsinin son şəkilini aldığı 19-cu əsrin I yarısında isə həmin ərazilər Qacariyyə dövlətindən qoparılıb Rusiyaya bağlanmışdı. Buna baxmayaraq, mədəniyyət sahəsinə görə Azərbaycan yenə Qacar dövlətinin ənənələrini davam etdirirdi. Deməli, yüzillərlə Şuşanın simvolu sayılan Gövhərağa məscidini nə siyasi, nə mədəniyyət tarixi baxımdan qətiyyən farslara aid etmək mümkün deyil.

Ermənilər isə bir tərəfdən Qarabağdan Azərbaycan xalqının izlərini silmək üçün onu farslaşdırmağa, digər tərəfdən isə guya müsəlman məscidini bərpa etməklə özlərini dünyaya multikulturalist millət kimi göstərməyə çalışırlar. Onların yürütdüyü bu siyasətin adı isə mədəni genosiddir.

“DQR”-nın mədəni genosid siyasətinin təzahürləri yalnız Gövhərağa məscidi ilə də tamamlanmır. İşğal olunmuş ərazilərdə, o cümlədən Ermənistanda Azərbaycan xalqına aid, demək olar ki, bütün mədəniyyət nümunələri məhv edilib, müsəlman qəbiristanlığına qədər hər şey dağıdılıb. Tarixə öz möhürünü vurmuş, inkarı mümkün olmayan Gövhərağa məscidi kimi əsərlərimiz isə fars mədəni irsi kimi dünyaya tanıdılır.

Nə yazıq ki, onlar bu genosid siyasətlərində yalnız da deyillər. Hər şeyə farsların milli mənfəətləri baxımından yanaşan İran İslam Respublikası da ermənilərin bu siyasətinə əlindən gələn köməyi edir. Təsadüfi deyil ki, “DQR” “prezidenti də Şuşadakı cümə məscidinin “açılışında” bunu dolayısıyla etiraf edərək “təşəbbüslərinin erməni-fars dostluğunu məhkəmləndirəcəyinə” inandığını dilə gətirir. Rəsmi Tehrandan isə bu cür təqdimata heç bir təpki göstərilmir.

Halbuki, İran ən azından adındakı İslam sözündən utanıb buna sərt reaksiya verməli, müsəlman Azərbaycan xalqının mədəni genosidinə “dur” deməlidir. Zira Şuşanın cümə məscidinin farslaşdırılması Dağlıq Qarabağın erməniləşdirilməsilə eyni anlama gəlir, bir-birini tamamlayır. Kifayət qədər mədəni irsi olan farsların isə kiminsə saqqalından çəkilmiş tüklə özünə saqqal düzəltməyə ehtiyacı yoxdur. Deməli, bu durumda Şuşa məscidinin farslaşdırılmasının yalnız bir tərəfə xeyri var – Azərbaycanın 20% torpağını özününküləşdirməyə çalışan ermənilərə.

İran bu mədəni genosidə seyrçi qalmaqla ermənilərin həm də Azərbaycan xalqını vəhşi millət kimi göstərmək siyasətinə qulluq edir. Belə ki, Şuşada müsəlman mədəniyyətinə “sahib çıxan” ermənilər Azərbaycan xalqını isə onların mədəniyyətini yox etməkdə günahlandırır. Əllərindəki bəhanələri isə Naxçıvanda, guya, erməni abidələrinin yox edilməsi “faktıdır”.

Erməni araşdırmaçı yazarlardan olan Harri Xaçaturyanın bu yaxınlarda ABŞ-da yayımlanan dailywire.com saytında dərc etdiyi “Azərbaycanın Ermənistana qarşı gizli mədəni təmizlik kampaniyasının təzahürləri” adlı məqaləsi də bu qəbildəndir. İŞİD-in Suriya və İraqdakı mədəni genosid siyasətlərinə qısa ekskurs edən müəllif daha sonra Naxçıvanda “törədilmiş” bənzər hadisələrdən danışır və azərbaycanlıları “xilafət” terrorçularından daha əvvəl eyni cinayətlə məşğul olduğunu iddia edir. Müəllif bildirir ki, bu ilin əvvəlində “Hyperallergic” qəzetində yayımlanan bir hesabatda Azərbaycan hökuməti tərəfindən 1997-2006-ci illər arasında erməni izlərinin silinməsi barədə danışılmış və 10 il ərzində ölkəmizdə orta əsrlərə aid 89 kilsənin, 5.840 daş abidənin, 22.000 qəbir daşının yıxıldığı qeyd olunmuşdur. Guya, bu abidələrin böyük əksəriyyətinin yox edildiyi yer isə Naxçıvan imiş və Muxtar Respublika 1921-ci ildə Türkiyə-Sovet İttifaqı arasında bağlanmış müqavilələrin (Qars və Moskva müqavilələrini nəzərdə tutur) sayəsində Azərbaycanlaşdırılmışdır. Xaçaturyanın iddialarına görə, 1914-cü ilə qədər Naxçıvanın əhalisinin guya 40%-ni ermənilər təşkil edirmiş. SSRİ qurulduqdan sonra isə Azərbaycanın yürütdüyü şovinist siyasətlər nəticəsində bu say 1.4%-ə düşmüşdür. Müəllif Dağlıq Qarabağ “xalqının” müstəqilliyə can atmasının səbəbini "Azərbaycanın erməni mədəniyyətinə və varlığına susamış bu vəhşiliyi"ndə görür:

“Naxçıvanın erməni sakinlərinin taleyindən qorxan Dağlıq Qarabağ 1988-ci ildə Sovet Ermənistanla konfederasiya qurmaq haqqında qərar qəbul etdi. Ancaq Sovet prezidenti Mixail Qorbaçovun mürtəce siyasətləri altında Ermənistan və Azərbaycan arasında baş verən müharibə regional xaosa çevrildi”.

Bu yerdə haşiyəyə çıxmamaq mümkün deyil:

Adama deyərlər ki, ay filanşudə, azərbaycanlılar elə əzazil idilərsə, niyə ermənilərin kökünü rus işğalına məruz qalmamışdan əvvəl kəsməmişdilər? Axı 1813-28-ci ilə qədər bütün Qafqaz regionu türk əsilli Qacarların əlində olub. Bir cüt, iki tək ermənini yer üzündən silmək nəmənə şey idi ki, min il boyu sözügedən coğrafiyanın hakimi olan türklər bunu bacarmadı da, işğal olunmağı gözlədi?

Məqalənin davamında Naxçıvanda “dağıdılan memarlıq əsərləri” barədə uzun-uzadı məlumat verən müəllif “mədəni soyqırımın” əsl səbəbini isə bu cür izah edir:

“1991-ci ildə Sovet İttifaqı, nəhayət, öz ağırlığı altında əzildi, Ermənistan və Azərbaycan yeni müstəqil dövlətlər olaraq ortaya çıxdılar, savaşçılar arasındakı gərginliklər artdı. Ermənistan dəstəkli Dağlıq Qarabağ (yerli erməni sakinlərinin Artsakh dediyi yer) döyüşçüləri müsəlman Əfqanıstan və Çeçenistandan gələn muzdlu əsgərlər və könüllülər, həmçinin 1993-cü ildə Ermənistana hücum planlaşdırdığı güman olunan Türkiyə tərəfindən böyük ölçüdə dəstəklənən Azərbaycana qarşı çıxdılar.

Hər iki tərəf onminlərlə can itkisindən sonra Rusiyanın vasitəçiliyi ilə 1994-cü ildə atəşkəs elan etdi. Ermənilər möcüzəvi bir şəkildə müharibəni qazandılar ki; bu da başlarının üzərində asılı olan bir başqa erməni soyqırımının kabusuna bağlıydı. Artsakh yalnız faktiki bir respublika kimi qalmadı, sovet dövründəki sərhədlərinin bir hissəsi olmayan böyük bir "tampon bölgə" bölgəsi də qazandı.

Azərbaycanın alçaldıcı məğlubiyyəti liderlərinin Naxçıvandakı mədəni soyqırımı həyata keçirməyə qərar verməsinin səbəblərindən biri ola bilər”.

Göründüyü kimi, Ermənistan bir tərəfdən bizi başqa mədəniyyətlərə qənim kəsilmiş barbar xalq kimi göstərir, digər tərəfdən isə milli mədəniyyət nümunələrimizi farslaşdıraraq Qarabağdan türk kimliyini silməyə çalışır. İran isə bu mədəniyyət nümunəsinin farslarla əlaqəsi olmadığını etiraf etmir. Bəs Azərbaycan? Qarabağın erməniləşdirilməsinə hesablanmış bu yalanı nə dərəcədə faş edə bilir?

İnternet üzərində apardığımız araşdırmalar nəticəsində bu yalana yalnız XİN tərəfindən cavab verildiyi aydınlaşdırdıq. Özü də təkcə iki dildə - Azərbaycanca və rusca. Həm də kim səviyyəsində, bilirsinizmi - XİN Mətbuat xidməti idarəsinin rəisi L.Abdullayeva səviyyəsində. Halbuki, ermənilər bu yalanı öz nazirliklərinin saytında deyil, dünya ictimaiyyətinə daha çox açıq olan ingilis dilli mətbuat orqanlarında işıqlandırırlar. Bizim XİN isə özü yazır, özü oxuyur. Həm də erməni himayədarlarının adını çəkmədən, kifayət qədər “diplomatik” bir tərzdə. Bəs Azərbaycanın Tarix İnstitutu, yüzlərlə tarix professoru, Mədəniyyət naziri hara baxır?

Üstəlik, ermənilərə verdiyimiz cavab da onların Naxçıvan barədə uydurduğu yalanları əks etdirmir, sadəcə Şuşa məscidi barəsindədir. Yəni erməni yalanının yalnız quyruğundan yapışıb sürünürük.

İddialarımızın nə dərəcədə haqlı olduğunu göstərmək üçün Leyla xanım Abdullayevanın məlum açıqlamasından bir hissəsini təqdim edirik:

“Azərbaycanın Ermənistan tərəfindən işğal olunmuş Dağlıq Qarabağ və ətraf bölgələrində ölkəmizin tarixi və mədəni irsinin işğalçı Ermənistan tərəfindən məhv edilməsi ilə bağlı konkret faktlara əsaslanan hesabatlar bu günədək UNESCO başda olmaqla, əsas beynəlxalq təşkilatlara, həmçinin BMT, ATƏT, Avropa Şurası, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı, ISESCO-ya təqdim edilib. Məlum olduğu kimi, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı tərəfindən Ermənistanın təcavüzü nəticəsində işğal olunmuş Azərbaycan ərazilərində İslam dininə aid tarixi və mədəni irsin və məbədlərin dağıdılması və təhqir edilməsi barəsində mütəmadi əsasda qətnamələr qəbul edilir. Sonuncu belə bir qətnamə 2019-cu ildə İƏT Xarici İşlər nazirlərinin Abu-Dabi şəhərində keçirilən 46-cı iclası nəticəsində qəbul olunub.

Azərbaycanın Şuşa şəhərində Qarabağ hökmdarı İbrahim xanın qızı Gövhərağanın sifarişi ilə 19-cu əsrdə tikilmiş Yuxarı Gövhərağa (Cümə) məscidinin Ermənistan tərəfindən "təmir olunması" bu işğalçı ölkənin Azərbaycan ərazilərindəki maddi-mədəniyyət və dini abidələrin mənimsənilməsi və onların mənşəyinin dəyişdirilməsi siyasətinin bir hissəsidir. Belə ki, Gövhərağa məscidini "bərpa" edərək, fars məscidi kimi qələmə verməyə çalışan işğalçı tərəfin əsas məqsədi Şuşanın əzəli Azərbaycan şəhəri olması faktının üzərinə kölgə salmaq niyyətidir.

Azərbaycanın işğal olunmuş torpaqlarında tam etnik təmizləməni həyata keçirərək yerli müsəlman azərbaycanlıları öz doğma evlərindən, mülklərindən didərgin salan təcavüzkar Ermənistanın bu gün Şuşada məscid "təmir" edərək guya ki, dini dəyərlərə verdiyi hörməti nümayiş etdirmək cəhdi riyakarlıqdan başqa bir şey deyildir. Dini və dünyəvi dəyərlərə, hörmət edən tərəf özünün viran etdiyi dini yerləri sonradan bərpa edirmiş kimi tarixi saxtalaşdırmaqla məşğul olmaz”.

Heydər Oğuz

Strateq.az

Ardını oxu...
Oktyabrın 9-da Beynəlxalq Muğam Mərkəzində ölkəmiz də daxil olmaqla 9 ölkə (Türkiyə, İran, İraq, Misir, Özbəkistan, Qazaxıstan, Türkmənistan, Qırğızıstan) təmsilçisinin iştirakı ilə 11-ci Beynəlxalq Uşaq Muğam Festivalı finalçılarının çıxışları və qaliblərin mükafatlandırma mərasimi keçirilib.

Ardını oxu...

Ardını oxu...
Rusiyanın “Zvezda” telekanalı Azərbaycan xalqının qəhrəman oğlu, əfsanəvi general, İki dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Həzi Aslanov haqqında sənədli film çəkib.

Azpost.info bildirir ki, “Ordunun əfsanəvi şəxsiyyətləri: Həzi Aslanov” adlı filmin dünən premyerası olub. Filmdə qəhrəmanın keçdiyi döyüş yoluna nəzər salınıb, nadir kadrlardan istifadə olunub.

Ekran işində Böyük Vətən Müharibəsi dövründə keçirilmiş müxtəlif hərbi əməliyyatlarda general Həzi Aslanovun iştirakı və döyüşün taleyini həll edən qərarları açıqlanıb.

Qeyd olunub ki, Həzi Aslanov qəhrəmanlığına görə ikinci dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına təqdim olunsa da bu adı sağ ikən almaq ona nəsib olmayıb. Yüksək ad ona 47 il sonra -1991-ci ildə təqdim olunub. Filmdə həmçinin vurğulanır ki, ən gənc sovet generalının ölümündə bu günə qədər çoxlu “ağ ləkələr” qalmaqdadır.

Sənədli ekran işində hərbi tarixçilər, yazıçılar, qəhrəmanın nəvəsi, onun adını daşıyan Həzi Aslanov danışıb.

Ardını oxu...
Fransanın məşhur “Anjelika mələklər makizasıdır” filmində baş qəhrəmanı oynamış Mişel Mersyenin 80 yaşı tamam olub.

Azpost.info bildirir ki, əsl adı Joslin İvon Rene Mersye olan aktrisa 55 filmdə çəkilib. Onun ən məşhur və uğurlu rolu rejissor Bernar Borderin Anjelika haqqında çəkdiyi çoxseriyalı filmlər olub. Film 1964-cü ildə ekranlara çıxıb və Mersyeyə dünya şöhrəti gətirib.
Ardını oxu...
Ardını oxu...
Türkiyədə yaşayan ailəsinin bu evlilikdən xəbərdar olmadığı deyilir

Türkiyəli tanınmış aktrisa Məltəm Miraloğlu ikinci dəfə ailə həyatı qurub.

AzNews.az xəbər verir ki, 32 yaşlı aktrisa 80 yaşlı ABŞ vətəndaşı ilə gizlin evlənib.
Ardını oxu...
Patrickle adlı zəngin iş adamı ilə evlənən aktrisanın ingilis dili təhsilini davam etdirdiyi və həyat yoldaşının onu hər gün son model maşını ilə apardığı bildirilir.

Xatırladaq ki, Məltəm Miraloğlu 2016-cı ildə həmkarı ilə evlənib, 2017-ci ildə boşanmışdı.

Ardını oxu...

Türkiyədə yaşayan ailəsinin və yaxınlarının bu evlilikdən xəbərdar olmadığı deyilir.

Qeyd edək ki, "Həyat davam edir" (Hayat Devam Ediyor) serialında 15 yaşlı Həyatı canlandıran aktrisa elə həmin ekran işində də 70 yaşlı adamla zorla evləndirilir. Aktrisanın yaxınları onun 8 il əvvəl oynadığı rolu real həyatda yaşadığını deyib.

Ardını oxu...

YUNESKO-nun baş direktoru Odri Azule Gürcüstanın paytaxtı Tbilisi şəhərini 2021-ci ilin Dünya Kitab Paytaxtı elan edib.“Report”un Gürcüstan bürosu xəbər verir ki, qərar Dünya Kitab Paytaxtı Məsləhət Komitəsinin tövsiyəsi əsasında qəbul olunub.

Dünya Kitab Paytaxtı elan olunan şəhərlərdə il ərzində kitab və mütaliənin təbliğ olunması istiqamətində tədbirlər həyata keçirilir. 2019-cu ildə bu titulu Kuala Lumpur şəhəri daşıyır. 2020-ci ildə isə Dünya Kitab Paytaxtı Şarjah şəhəri olacaq.
Qeyd edək ki, YUNESKO Dünya Kitab Paytaxtı nominasiyasını 2001-ci ildən etibarən elan edir.

Dünyapress TV

Xəbər lenti