Ardını oxu...
Əlavə ödənişli xidmətlərlə yanaşı, bir çox otellərdə müsafirlərin bilmədiyi pulsuz xidmətlər də mövcuddur.
Teref.az YandexDzen saytına istinadla mehmanxanaların əksəriyyətində təqdim olunan pulsuz xidmətlərin siyahısını sizə təqdim edir.
1.Xidmət səviyyəsinin artırılması
Otelə daxil olduğunuzda sizə yüksək kateqoriyalı otaq verilməsi üçün əməkdaşlara müraciət etməkdən çəkinməyin. Bu cür xahişin sizə heç bir zərəri olmayacaq və müəyyən şəraitlərdə daha geniş otaq əldə edə bilər və əlavə güzəştlər, hətta hədiyyələr də qazana bilərsiniz. Yeri gəlmişkən, küncdə yerləşən otaqlar adətən sahəsinə görə daha böyük olur. Siz təəccüblənəksiniz ki, otel personalı xidmət səviyyəsinin yüksəldilməsi ilə bağlı xahişinizə müsbət cavab verir.
Başlıca nəticə isə bundan ibarətdir ki, siz oteldə özünüzü daha rahat hiss edəcək və müəyyən bonuslar, habelə hədiyyələr əldə etməklə evdə unutduğunuz əşyalarla bağlı stress də keçirməyəcəksiniz.
2.Tikiş üçün əşyalar
Turistlər səyahət üçün özləri ilə məhdud sayda paltar götürürlər. Bu səbəbdən sizin geyiminizlə bağlı hər hansı problem, xüsusən onların korlanması əlavə problemlər yarada və istirahətinizi korlaya bilər. Əgər düyməniz qopubsa, sadəcə qeydiyyat otağına müraciət etməyiniz kifayətdir. Orada sizə pulsuz olaraq iynə və sap verəcəklər. Artıq bir neçə dəqiqdən sonra sizi narahat edən problemdən qurtulacaqsınız. Bundan başqa, paltar təmiri üçün iynə-sap bir çox mehmanxanaların otaqlarında rəflərə qoyulur
3.Baqajın saxlanması xidmətləri
Turistlər çox vaxt otel nömrəsini günortaya qədər boşaldır, lakin aeroporta axşama yaxın yollanırlar. Bir çoxları bu müddət ərzində şəhəri gəzir, nahar edir, boş vaxtını dəniz kənarında və ya görməli məkanlarda keçirirlər. Amma çamadanlar və digər əl yükləri onların vaxtını və fiziki gücünü alır. Otellərin bir çoxu öz müştərilərinə öz baqajlarını xüsusi saxlama otaqlarında yerləşdirməyə şərait yaradır. Əgər sizin aeroporta transferə qədər kifayət qədər vaxtınız varsa, o zaman bu xidmətlərdən istifadə etməlisiniz.
4.Xəritə
Tanımadığınız şəhərdə istədiyiniz yerləri tapmaq sizin üçün çətin olacaq. Bir çox mobil cihazlar bunun öhdəsindən yaxşı gəlir. Lakin bəzən internet olmur və bu səbəbdən istiqaməti müəyyən etmək çətinləşir. Bu səbəbdən turistlər klassik kağız xəritədən istifadə etməli olurlar. Onları otellərin resepsionunda əldə etmək olar. Bundan başqa, otel əməkdaşları da xəritəyə baxaraq sizə görməli məkanların yerlərini göstərə bilərlər.
5.Otelə transfer
Oteldə otaq sifariş etdiyinizdə sizə pulsuz transfer imkanlarını da öyrənmək məsləhət görülür. Sizin mehmanxananın ulduzları nə qədər çox olarsa, sifariş vaxtı bu xidmətdən istifadə etmək ehtimalı da daha yüksək olacaq. Pulsuz transfer vaxtınıza qənaət etmək və tanış olmayan şəhərdə mehmanxanaya necə getmək barədə sizin narahatlığınıza və əsəb gərginliyinə son qoyacaq.
6.Çətir
Turistlər çox nadir hallarda özləri ilə səyahətə çətir götürürlər. Amma turizm məkanlarının çoxunda tez-tez yağışlar yağır. Bu məsələdə heç də otellərin hamısı sizə kömək etməyəcək, amma resepsiona yaxınlaşaraq xahiş etmənizdə fayda var.
7.Şarj aləti
Bu gün hər bir turistin üzərində mobil telefon olduğunu nəzərə aldıqda, onun üçün şarj alətini unutmamaq da çox mühümdür. Təəssüf ki, səyahətdən əvvəl öz əşyalarını toplayanlar bəzən bunu unudurlar. Otellərdə, hətta üçulduzlu mehmanxanalarda resepsionlardan bu aləti xahiş edə bilərsiniz. Telefonunuzun işlək vəziyyətdə olması sizə internetə çıxış üçün də faydalı olacaq.
8.Elektrik cihazları üçün keçiricilər
Uzun məsafəyə səyahət zamanı turistlər özlərinin elektrik cihazlarının yerli rozetkalara uyğun gəlmədiyi və elektrik şəbəkəsində gərginliyin 220 Volt deyil, 110 Volt olması halları ilə rastlaşırlar. Təəssüf ki, bu cür hallarda xüsusi keçiricilər və adapterlər lazım olur. Bir sıra otellər bu cür cihazlara malikdir və onları başqa ölkələrdən gəlmiş səyahətçilərə məmnuniyyətlə təqdim edirlər.
9.Əlavə sabun və digər gigiyena vasitələri
Əlbəttə, otellərin hamısında sabun mövcuddur. Həmçinin, sizin üçün duş geli və ya saç üçün kondisioner çatışmadıqda belə, cəsarətlə resepsiona müraciət edə bilərsiniz. Yeri gəlmişkən, kiçik qablarda olan sabunlar sizə gələcək səyahətinizdə, xüsusən təyyarədə əl baqajı ilə uçduğunuz vaxt lazım ola bilər. Otellərdə digər gigiyena vasitələrini də - diş pastası, dezodorant, üz qırxan, hətta kosmetikanı da pulsuz əldə etmək olar. Bu əşyaları turistlər çox vaxt evdə unudurlar, ona görə də hər ehtimala qarşı otellər onları müsafirlərinə təklif edirlər.
10.Avtomobili otelin yaxınlığında park etmək
Bir çox səyahətçilər kirayə avtomobil götürür, yaxud otelə şəxsi nəqliyyat vasitəsi ilə gəlirlər. Bu, sərfəlidir. Çünki şəxsi avtomobilinizlə siz ətrafı daha yaxşı öyrənə, habelə turistlərin kütləvi ekskursiya etmədiyi guşələrə yollana bilərsiniz. Tez-tez avtomobili harada park etməklə bağlı problem yaranır. Adətən, otellərin yaxınlığındakı park yerləri ödənişli olur. Lakin mehmanxananın ərazisində bu xidmətdən pulsuz istifadə etmək olar. Hərçənd, bir sıra xarici ölkələrdə bu praktikadan az istifadə olunur. Amma otellərə müraciət etməklə bu problemi həll edə bilərsiniz. / Fed.Az

Ardını oxu...

"WhatsApp" messenceri fəaliyyət göstərdiyi 10 ildən çox müddət ərzində son dərəcə təkmilləşib.

Proqramın ilkin versiyasında yalnız yazılı mesajlar göndərmək mümkün idisə, hazırda onun vasitəsilə hətta qrup şəklində audio və video-zənglər etmək mümkündür. 

Avqustun 18-də isə messencerin xidmətləri siyahısına çoxdan gözlənilən daha bir funksiya əlavə olunub.

Rəsmi mənbələrdən alınan məlumata əsasən, artıq "WhatsApp"ın "Android" üçün nəzərdə tutulan yeni 2.19.221 versiyası istifadəçilərin ixtiyarına verilib. Hazırda proqram sınaq versiyasındadır. Yekun versiyası çox güman ki, ən tezi sentyabrda işə salınacaq.

Söhbət xüsusi yeni "barmaq izi" funksiyasından gedir. Belə ki, bundan sonra bütün şəxsi məlumatlar yalnız adi parolla deyil, barmaq izləri ilə də qorunacaq. Bu funksiyanı aktivləşdirdikdə hər dəfə messenceri işə salmaq üçün barmaq izini skan etmək lazım olacaq. Beləliklə, yazışmaları kənar şəxslərin əlinə düşməkdən qorumaq daha rahat olacaq.

Bunun üçün sazlamalara daxil olaraq "Məxfilik" bölməsində "Barmaq izi"ni seçmək lazımdır.
 
Ardını oxu...
Dünyada intihar hadisələrinin sayında artım və intihar yaşının cavanlaşması tendensiyası müşahidə olunmaqdadır. Dünyada hər 40 saniyədə bir insan intihar edir, hər il bu rəqəmdən 13 dəfə çox isə intihara cəhd olur. Hər 13 intihar cəhdindən 12-si uğursuz, biri isə ölümlə nəticələnir. İntihara cəhd edənlərin əksəriyyəti isə 15-34 yaş arasında olan gənclərdir. Təəssüflə qeyd etmək lazımdır ki, son statistikaya görə, hər il 1 milyon insan həyatına qəsd edir, 2020-ci ilədək bu rəqəmin 1,5 dəfə artacağı da proqnozlaşdırılır.

Bəs Azərbaycanda bu sahədə real durum necədir?

Həyat səviyyəsi yüksək olan ölkələrin bəlası

Dünya ölkələri ilə müqayisə Azərbaycanda bu sahədə durumu daha real qiymətləndirməyə imkan verir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının 2018-ci il üzrə açıqladığı statistikasına baxsaq, Avropa ölkələrində intihar hallarının sayı yüksəkdir. Məsələn, Belçikada əhalinin hər 100 min nəfərinə düşən intiharların sayı 20,7, Macarıstanda 19,1, Sloveniyada 18,6, Estoniyada 17,8, Fransada 17,7 İsveçrədə 17,2, Xorvatiyada 16,5, Polşada 16,2, Finlandiyada 15,9, Avstriyada 15,6, İsveçdə 14,8 Almaniyada 13,6 Danimarkada 12,8, Niderlandda 12,6 Norveçdə 12,2, İspaniyada 8,7, İtaliyada 8,2, Albaniyada 6,3 faktdır. Qardaş Türkiyədə bu göstərici hər 100 min nəfərə 7,3 fakt təşkil edir.

MDB ölkələri arasında Rusiyada hər 100 min nəfərə düşən intiharların sayı 31, Belarusda 26,2, Qazaxıstanda 22,5, Qırğızıstanda 8,3, Özbəkistanda 7,4, Türkmənistanda 6,7, Moldovada 4,7, Tacikistanda 2,5 fakt təşkil edir. Analoji müqayisədə həmin faktların sayı Ukraynada 22,43, Gürcüstanda 8,2 təşkil edir.

Azərbaycana gəlincə, 2014-2018-ci illərdə və cari ilin 7 ayında Azərbaycanda 2 min 831 intihar faktı qeydə alınıb. 2014-cü ildə 490, 2015-ci illərdə 499, 2016-cı ildə 507, 2017-ci ildə 498, 2018-ci ildə 521, 2019-cu ilin 7 ayında isə 316 intihar hadisəsi olub. 2014-2018-ci illərdə və cari ilin 7 ayı ərzində intihar edən 2 min 831 nəfərdən 66,4 faizi (1879) kişilər, 27,7 faizi (785) qadınlar, o cümlədən 5,9 faizi (167) yetkinlik yaşına çatmayanlardır. Bütövlükdə son 5 ildə Azərbaycanda əhalinin hər 100 min nəfərinə düşən intiharların sayı orta hesabla 5 fakt təşkil edib.

Dünyada və Azərbaycanda intiharın səbəbləri

Statistika göstərir ki, Azərbaycan da dünyada artan intihar hallarından kənarda qalmayıb. 2014-cü ildən sonrakı dövrdə cüzi də olsa, intiharların sayında artım qeydə alınıb. Ancaq ümumilikdə hər 100 min nəfərə düşən intiharların sayı baxımından Azərbaycan həm dünyada, həm də MDB-də sonuncu yerlərdə qərarlaşıb.

Dünyada və Azərbaycanda intiharların səbəblərinə gəlincə, sosial problemlərin bu səbəblər sırasında ilk sırada durmadığını elə statistik mənzərə ortaya qoyur. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının 2018-ci il üzrə statistikasından da aydın görünür ki, intihar hallarının ən geniş yayıldığı ölkələr Avropa ölkələridir. Üstəlik, Avropa ölkələrinin siyahısında ilk pillələrdə qərarlaşan ölkələrin həyat səviyyəsi daha yüksək olanlardır. Həmin ölkələrlə müqayisədə həyat səviyyəsinin nisbətən aşağı olduğu, sosial problemlərin daha çox olduğu Albaniyada isə intihar halları daha azdır. MDB ölkələri arasında Tacikistanın son pillədə olması da diqqət çəkir. Bunun özü dünyada intiharların əsas səbəbinin sosial problemlər olduğunu istisna edir.

Araşdırmalar göstərir ki, Azərbaycanda, əsasən, sağalmaz xəstəliyi olan, o cümlədən ruhi xəstələr, ailə üzvlərinin vəfatından depressiya keçirən, narkomaniyaya düçar olmuş, ali məktəbə daxil ola bilməyən şəxslər intihar yolunu semir. Eyni zamanda, bəzi hallarda məcburi evləndirmə, ailə münaqişəsi, maddi durumun ağır olması, internetdə asılılıq səbəbindən özünə qəsd faktları da qeydə alınıb. Cari ildə qeydə alınmış intiharların yalnız 10 faizi maddi durumla bağlı olub.

Statistik mənzərənin ortaya qoyduğu reallıq bəzi qeyri-hökumət təşkilatı və media qurumlarının Azərbaycanda sosial durumun ağır olması və insanların bu səbəbdən intihar etməsi ilə bağlı iddialarının əsassız olduğunu ortaya qoyur. Son 6 ayın iqtisadi, sosial göstəriciləri əhalinin sosial rifahının yaxşılaşdığını bir daha təsdiqləyir. İqtisadi inkişafın nəticəsidir ki, bu il sosial sahədə inqilabi dəyişikliklər həyata keçirildi, pensiya, sosial müavinətlər və dövlət büdcəsindən maliyyələşən təşkilatlarda çalışanların əmək haqları 50 faiz və daha çox artırıldı.

Əsas vəzifələr… 

Bütün dünya intiharların qarşısının alınması istiqamətində tədbirlər üzərində düşünür. Əsas tədbirlər sırasında yenə də maarifləndirmə dayanır. Bu işdə, ilk növbədə, vətəndaş cəmiyyəti institutlarının, o cümlədən hər bir fərdin üzərinə mühüm vəzifələr düşür. İntiharların çox yüksək faizlə olduğu ölkələrdə ayrı-ayrı QHT-nin depressiyada olanlara dəstək xətti fəaliyyət göstərir. Əlbəttə, hazırda Azərbaycandakı statistika buna ehtiyac yaratmır.

KİV necə davranmalıdır?

Qərbi Avropa ölkələrində isə intihar hadisələrinin media işıqlandırılmasına müəyyən məhdudiyyətlər var. Məsələn, İngiltərədə intihar hadisələri zamanı intihar edənin şəklinin, intihar formasının əks olunduğu görüntülərin yayılması qadağandır. Bu görüntülərin KİV-də işıqlandırılması təşviqetmə xarakteri daşıyır. Eyni zamanda intiharın stimullaşdırılması, intihara haqq qazandırılması, intihar edən şəxsin qəhrəmanlaşdırılması da yolverilməzdir.

Çox təəssüf ki, ölkəmizdəki bəzi media qurumlarında intihar hadisələrinin və ya bu hadisəni törədənlərin təşviq edilməsi ilə bağlı məlumatlar yer alır. İntiharla bağlı xəbərlərin yayılması və ya intiharı yaradan problemin müzakirə olunması isə normaldır.

Məsələn, bu yaxınlarda Zaqatala rayonunda 17 yaşlı bir qızın ailəsi tərəfindən zorla sevmədiyi şəxslə evləndirilməsi ilə bağlı intihar etməsi barədə məlumat yayıldı. Burda medianın, ictimai şəxslərin diqqət çəkməli olduğu məsələ ailə fərdinə təzyiq, onun istəyinin nəzərə alınmaması və bununla mübarizə tədbirləri olduğu halda, bəzi media qurumları intihar etmiş şəxsin ölümündən öncəki videolarını yaymaqla məşğul oldular. Eyni yaşda olan və eyni problemlə üzləşən şəxslərə mübarizə metodlarını təbliğ etməkdənsə, bu cür "dramatik videolar"ın seçilməsi yanlışdır və təşviqetmə mahiyyəti daşıyır.

QHT-lərin də bu sahədə fəallığı intihara yol açan səbəblərin aradan qaldırılması istiqamətində maarifçilik tədbirlərinin ardıcıl və davamlı təşkili formasında özünü büruzə verməlidir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dəstək Şurası, Azərbaycan Gənclər Fondu bu sahədə QHT-ləri istiqamətləndirən qurumlar kimi çıxış etməli, qrant müsabiqələrində bu istiqamətlərə üstünlük verilməlidir.

Bu gün sosial şəbəkələrin özünüifadə məkanı kimi geniş imkanlar yaratması fonunda hər bir fərdin də üzərinə mühüm vəzifə düşür. Sosial şəbəkənin yaratdığı imkanlardan istifadə edərkən intiharın təşviqi deyil, yolverilməzliyi təlqin edilməlidir. İntiharı dinimiz də günah sayır. Digər tərəfdən, siyasi iddialar, hakimiyyət uğrunda mübarizə fonunda intiharların səbəblərinin cəmiyyətə yanlış çatdırılması, bundan siyasi məqsədlərə nail olmaq üçün bir vasitə kimi istifadə edilməyə çalışılması isə nə siyasi, nə də mənəvi dəyərlərə uyğundur.

//APA//
Ardını oxu...
"Instagram" sosial şəbəkəsi istifadəçilərə şübhəli məzmun haqqında xəbərdarlıq bildirməyə icazə verən yeni funksiyanı işə salacaq.

Bu barədə "Report" "İzvestiya.ru"ya istinadən xəbər verir,

Qeyd edilir ki, istifadəçilərin xəbərdarlığından sonra mütəxəssislər göstərilən məlumatların etibarlılığını təhlil edəcəklər.

Funksiya hər postun sağ yuxarı küncündə "üç nöqtə" düyməsinə basılma vaxtı açılan menyuya salınacaq. Orada "uyğun olmayan məlumatlar" düymələri və "yanlış informasiya" olacaq. Ekspertlər saxta xəbər haqqında mesajdan sonra materialı yoxlayacaqlar.

Mötəbər olmayan informasiyanı özündə saxlayan tanınmış postlar silinməyəcək. Ancaq onların yayılması imkanı məhdudlaşdırılacaq.

Ardını oxu...
 
 
Son zamanlar uşaqlar üçün nəzərdə tutulmuş sosial müavinətlərin ("uşaq pulu") bərpa edilməsi ilə bağlı müxtəlif fikirlər səslənib.
Hətta Milli Məclisin üzvləri də çıxışlarında dəfələrlə uşaq pulunun bərpa edilməsini zəruri hesab ediblər. Qeyd edək ki, 2006-cı il 1 iyun tarixindən etibarən Azərbaycanda “uşaq pulu” verilmir.

Məlumdur ki, dünyanın inkişaf etmiş ölkələrində sosial müavinət hazırda da mövcuddur. 18 yaşına qədər uşaqların dövlət tərəfindən təminatı Avropada mühim əhəmiyyət kəsb edir.

Qurumlarımız əksər hallarda beynəlxalq təcrübəni silah kimi əllərində saxlayırlar, lakin bu məsələyə heç də beynəlxalq yanaşa bilmirik, bir sözlə beynəlxalq təcrübə maraq dairəmizə daxil ola bilmir. Rusiyada “uşaq pulu” birdən-birə 50 rubldan 10 min rubla qədər artırıldı. 18 yaşına qədər də "uşaq pulu" verilir. İtaliya, Ukrayna, Belarus, Qazaxıstan, Avstraliya, Almaniya, Fransa, ABŞ, İsveç, Polşa, Yeni Zellandiya, Cənubi Koreya, əksər Mərkəzi və Şərqi Avropa ölkələrində və daha bir çox ölkələrdə "uşaq pulu" verilir...

Bu bir növ insan həyatına verilən dəyərin göstəricisidir. Əslində, uşaqlar müəyyən yaş həddinə çatana qədər "uşaq pulu"nun verilməsi bir baxımdan da zəruri haldır. Bunu zəruri edən səbəblərdən başlıcası isə bir sıra ailələrin aztəminatlı olmasıdır və aztəminatlı olan ailələrin onlar üçün nəzərdə tutulan sosial müavinəti ala bilməməsidir. Sosial müavinətlər aztəminatlı ailələr üçün nəzərdə tutulur, lakin buna baxmayaraq, bu gün yüzlərlə ailə haqqı olanı ala bilmir. Nəticədə maddi sıxıntılara görə ailədaxili problemlər yaranır. Uşaqlar üçün lazım olan qida, geyim və digər şeyləri valideynlər məhz maddi sıxıntıya görə ala bilmirlər. Yəqin ki, uşaq qidalarının digərləri ilə müqayisədə daha baha başa gəldiyi də məlumdur. Həmçinin onların sağlamlığına da qayğı göstərmək lazımdır ki, bunu da maliyyə hesabına etmək mümkündür. Buna görə də, ən azından uşaqların xərclərinin ödənməsi üçün "uşaq pulu"nun bərpa edilməsi vacibdir. 

Bəs görəsən, Azərbaycanda "uşaq pulu" nə vaxt bərpa olunacaq? 

“Cümhuriyət”ə açıqlama verən iqtisadçı Vüqar Bayramov təklif irəli sürüldükdən sonra beyin mərkəzi olaraq parlament üzvləri və bir sıra hökumət qurumları ilə məsələni müzakirə etdiklərini bildirib:"Uşaq pulunun bərpası ilə bağlı təkliflər paketi İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzi (CESD) tərəfindən hazırlanıb və Azərbaycan hökumətinə təqdim olunub. Biz bir neçə ay öncə "uşaq pulu"nun bərpası ilə bağlı mexanizmi hökumətə təqdim etdikdə həm parlament üzvləri, həm digər dövlət qurumları ilə məsələ müzakirə edildi. Məsələ parlament üzvləri arasında da müzakirə olunub. Parlamentdə ilkin olaraq 3 yaşına qədər “uşaq pulu”nun verilməsi müzakirə edilib. Lakin nə parlamentdə, nə də hökumət qurumları tərəfindən uşaq pulunun bərpası ilə bağlı vaxt göstərilmədi". 

Ekspert 3 yaş qrupuna aid olan uşaqlar üçün 2.6 milyard manat vəsait lazım olduğunu qeyd edib. Bununla yanaşı büdcədən həmin vəsaitə qənaət etmə yollarını da göstərdiklərini diqqətə çatdırıb: "Biz isə “uşaq pulu”nun bərpası ilə bağlı üç yaş qrupu müəyyənləşdirmişik. Birinci yaş qrupu 3 yaşına qədər olan uşaqlardır. Bu yaş qrupunda olan uşaqlara daha çox “uşaq pulu”nun verilməsinin tərəfdarıyıq. Bunun səbəbi də onunla bağlıdır ki, 3 yaşına qədər olan uşaqların xərcləri daha çoxdur. Uşaq qidaları bahadır, səhiyyə xərcləri var. 

İkinci qrupa 3-6 yaş arası uşaqlar daxildir. Üçüncü mərhələyə 7-17 yaş arası olan uşaqlar daxildir. Bizim hesablamalarımız göstərir ki, bütün 17 yaşına qədər uşaqlara “uşaq pulu”nu vermək üçün 2.6 milyard manat vəsait tələb olunur. Biz eyni zamanda büdcədə həmin vəsaitə necə qənaət edilməsinə və həmin vəsaitin maliyyələşdirilməsi yollarını da göstərmişik. Ona görə də düşünürəm ki, uşaq pulu bərpa oluna bilər. 

Demək olar ki, inkişaf etmiş ölkələrin hamısında uşaq pulu verilir. Fərqli mexanizmlər var. Məsələn, İtaliyada “uşaq pulu” ailənin gəlir səviyyəsinə uyğun verilir, daha çox gəliri olan ailələrə “uşaq pulu” verilmir. Bəzi ölkələrdə uşaqların sayına görə verilir. Birinci uşağa vəsait verilmir, ikincidən başlayaraq uşaqların sayı artdıqca “uşaq pulu”nun da məbləği artır. Əksər ölkələrdə əhalinin gəlirlərindən və uşaqların sayından asılı olmayaraq “uşaq pulu” verilir. Azərbaycanda da bunun üçün kifayət qədər maliyyə var”.

Vüqar Bayramov deyib ki, “uşaq pulu”nun bərpası üçün imkanlar var, son qərarı hökumət verməlidir: “Sosial paketin də təqdim olunduğunu nəzərə alsaq, “uşaq pulu”nun bərpasını mümkün hesab edirik. Amma bütün hallarda qərarı hökumət verir. Nəticəni bilmək üçün hökumətin rəsmi qərarı olmalıdır. Ümid edirik ki, yaxın vaxtlarda “uşaq pulu”nun bərpasını görə biləcəyik”. 

Ekspert deyib ki, parlament üzvləri arasında məsələ ilə bağlı fərqli mövqelər var: “Bəziləri 3 yaşadək uşaqlara “uşaq pulu”nun verilməsinin tərəfdarıdır, bəziləri 17 yaşadək verilməsini müdafiə edir. Parlamentdə Fazil Mustafa tərəfindən bir neçə dəfə bu məsələ irəli sürülüb. 3 yaşınadək uşaqların sosial müavinətinin artırılması ilə bağlı açıqlamalar olub, amma bu parlamentin gündəliyinə daxil edilməyib. Bəzilərinin mövqeyi isə ondan ibarətdir ki, uşaqlar üçün nəzərdə tutulan sosial ödənişlərin mərhələli şəkildə verilməsinə ehtiyac var. Amma bu, onların hər birinin şəxsi mövqeyidir”. 

Deputat Fazil Mustafa da “Cümhuriyət”ə açıqlamasında deyib ki, məsələ növbəti sesiyada təkrar müzakirəyə çıxarılacaq: "Parlamentin yanaşmasını izah etmək mənim üçün çətindir. Çünki parlamentdə mənim özüm də daxil olmaqla ayrı-ayrı millət vəkilləri tərəfindən məsələ gündəmə gətirilib. Amma bütövlükdə parlamentin münasibəti qərar şəklində olur və hələki bu qərar yoxdur. Biz çalışırıq ki, belə bir qərar qəbul olunsun. Hətta mən təklif vermişdim ki, ən azı altı yaşa qədər uşaqlar üçün tətbiq olunsun. Çünki “uşaq pulu”nun olması ailələrin sıxıntılarının azalması deməkdir. 

Biz buna nail olsaq, ən azı bu uşaqların sağlam böyüməsi üçün ilkin addımı ata bilərik. Çünki çoxunun qida, müalicə, sağlamlıq problemi var. Ona görə də bu məsələlərdə problemə daha əhatəli yanaşmalıyıq. Bunu biz gündəmə vaxtaşırı gətiririk. Yəqin ki, növbəti sesiyada da məsələyə təkrar qayıdacağıq. Oktyabrda sesiya başlayacaq. Lakin qərarın nə vaxt qəbul olunacağını deyə bilmərəm”.
Ardını oxu...
Bir neçə gündür 2019/2020-ci tədris ili üçün Azərbaycan Respublikasının ali təhsil müəssisələrinə qəbul olunmuş abituriyentlərin nəticələri elan edilib.
Tələbə adı qazanan şəxslər 2019-cu il avqustun 15-dən 27-dək (şənbə, bazar günləri istisna olmaqla) sənədlərini daxil olduqları təhsil müəssisəsinə təqdim etməklə qeydiyyatdan keçməlidirlər.

Dövlət İmtahan Mərkəzindən Modern.az-a verilən məlumata görə, ali təhsil müəssisələrinin müsabiqəsində 58258 nəfər iştirak edib. Onlardan 42062 nəfəri (o cümlədən 3542 subbakalavr) ali təhsil müəssisələrinə qəbul olunub. 17820 nəfər (o cümlədən 586 subbakalavr) dövlət sifarişi əsasında, 24242 (o cümlədən 2956 subbakalavr) nəfər isə ödənişli əsaslarla təhsil almaq hüququ əldə edib.

Ali təhsil müəssisələrinin boş qalan (vakant) plan yerlərinin siyahısı “Abituriyent” jurnalının 8-ci sayında dərc olunacaq.

Həmin yerlərə ixtisas seçimi avqustun 15-dən 19-dək internet vasitəsilə aparılacaq. 

Bəs dövlət universitetlərinin ödənişli ixtisaslarına qəbul olunmuş hansı abituriyentlər ödənişdən azad ediləcək?

Onların siyahısını təqdim edirik.

1. Məcburi köçkün statusu olan tələbələr (tələbənin özünün vəsiqəsi olmalıdır)

2. Şəhid ailəsi statusunu almış ailənin üzvü.

3. Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün, müstəqilliyinin və Konstitusiya quruluşunun müdafiəsi zamanı həlak olan, hərbi əməliyyatla əlaqədar itkin düşən, məhkəmə tərəfindən ölmüş elan edilən və ya əlil olan vətəndaşların övladları. 

4. Hər iki valideynini itirmiş və yaxud bir valideyni vəfat etmiş, o biri valideyni I və II qrup əlil olan uşaqlar.

5. I və II dərəcə əlilliyi olan şəxslər, habelə sağlamlıq imkanları məhdud 18 yaşınadək uşaqlar.
Ardını oxu...
Baş nazir Novruz Məmmədov “Azərbaycan Respublikasında məktəbəqədər təhsilin dövlət standartı”nı təsdiq edib.
“Yeni Sabah” xəbər verir ki, qaydalarda bir sıra yeniliklər nəzərdə tutulur. Onların bəzilərini təqdim edirik:

Məktəbəqədər təhsil müəssisələrinə uşaqların qəbulu

Məktəbəqədər təhsil müəssisəsinə 1 yaşdan 6 yaşadək (6 yaş da daxil olmaqla) uşaqlar qəbul edilirlər. Məktəbəqədər təhsil müəssisəsində hər bir qrupda uşaqların sayı onların yaşından asılı olaraq aşağıdakı kimi müəyyənləşdirilir:

- 1 yaşdan 2 yaşadək - 15 uşaq;

- 2 yaşdan 3 yaşadək - 15 uşaq;

- 3 yaşdan 4 yaşadək - 20 uşaq;

- 4 yaşdan 5 yaşadək - 20 uşaq;

- 5 yaşdan 6 yaşadək - 20 uşaq;

müxtəlif yaşlı uşaqlar üçün qruplarda:

- 1 yaşdan 3 yaşadək - 10 uşaq;

- 3 yaşdan 6 yaşadək - 15 uşaq.

Məktəbəqədər təhsilin idarə olunması

- Məktəbəqədər təhsilin idarə olunmasında aşağıdakıları özündə əks etdirən inkişafın monitorinqi, hesabatlılıq, məsuliyyətin bölüşdürülməsi prinsipləri əsas götürülür:

inkişafın monitorinqi – nəticələrə əsaslanan göstərici-lərdən istifadə edilməklə müəssisənin perspektiv inkişaf istiqamət-lərinin müəyyənləşdirilməsi;

hesabatlılıq – nəticə etibarilə məktəbəqədər təhsilin həyata keçirildiyi müəssisədə kollektivin hər bir üzvünün tapşırılmış iş sahəsində cavabdehliyinin təmin edilməsi. Ümumi fəaliyyətin müntəzəm hazırlanan və müzakirə edilən hesabatlarda əks olunması müəssisədə hər bir fərdin vəzifə funksiyalarına məsuliyyətlə yanaşmasında mühüm rol oynayır;

məsuliyyətin bölüşdürülməsi – işçilərin hüquq və vəzifələrinin əmək qanunvericiliyinin və daxili intizam qaydalarının tələblərinə uyğun müəyyənləşdirilməsi.

Dövlət məktəbəqədər təhsil müəssisəsinin ali idarəetmə orqanı ictimai əsaslarla fəaliyyət göstərən pedaqoji şuradır.

Özəl və bələdiyyə məktəbəqədər təhsil müəssisələrində ali idarəetmə orqanı həmin təhsil müəssisələrinin nizamnaməsi ilə müəyyən olunur.

Məktəbəqədər təhsil müəssisəsinin idarə olunmasında demokratikliyi, kollegiallığı və şəffaflığı təmin etmək məqsədilə müəssisədə ictimai əsaslarla özünüidarə orqanları (ümumi yığıncaq, pedaqoji şura, himayəçilər və ya qəyyumlar şurası, valideyn şurası) yaradılır.

Məktəbəqədər təhsil pilləsində təhsilverənlərin peşəkarlıq keyfiyyətlərinə dair tələblər 

- Məktəbəqədər təhsil müəssisələrində pedaqoji işə mövcud qanunvericiliklə müəyyən edilmiş ixtisas tələblərinə uyğun ali və ya orta-ixtisas təhsilli kadrlar qəbul edilirlər.

- Məktəbəqədər təhsil sistemində çalışan təhsilverənlər, əsasən aşağıdakı keyfiyyətlərə malik olmalıdırlar:

metodiki ustalıq və səriştəlilik (uşaqların meyil və maraqlarını nəzərə alan səmərəli təlim strategiyalarını tətbiq etmək bacarığı);

- müəssisənin gün rejiminə (səhər fəaliyyəti, uşaqların qidalanması, məşğələ saatları, gündüz gəzintisi, yuxu, axşam fəaliyyəti) uyğun işini düzgün qurmaq;

- bu dövlət standartına əsasən uşaqların yaş səviyyəsinə uyğun inkişaf sahələri üzrə (fiziki inkişaf, sağlamlıq və təhlükəsizlik, idrakın inkişafı, estetik və yaradıcı inkişaf, sosial-emosional inkişaf) ümumi təlim nəticələrinə nail olmaq;

- məşğələ prosesində fəal təlim üsullarından (əqli hücum, tap-tapmaca, şaxələndirmə və s.) istifadə etmək;

- informasiya-kommunikasiya texnologiyalarından istifadə etmək (məşğələ prosesində elektron tədris resurslarından istifadə);

- sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlarla işləmək bacarığı (müvafiq mütəxəssislər – loqoped, surdoloq tərəfindən korreksiya-edici və psixoloji dəstək).

Məktəbəqədər təhsilin yaş səviyyələrinə uyğun inkişaf sahələri üzrə ümumi təlimin nəticələri

Erkən yaş dövrü və inkişaf sahələri üzrə təlimin nəticələri:

- körpələr qrupu (1-3 yaş) üzrə inkişaf sahələrinə aid təlimin nəticələri:

- fiziki inkişaf, sağlamlıq və təhlükəsizlik:

1. sadə fiziki hərəkətləri yerinə yetirir;

2. sadə gigiyena qaydalarına əməl edir;

3. masa arxasında davranışını ümumi qaydalara əsasən tənzimləyir;

4. həyatına və sağlamlığına təhlükə yarada biləcək əşyaları sadalayır;

idrakın inkişafı:

1. özünü, ailə üzvlərini və vətənini adlandırır;

2. sadə suallar əsasında danışır;

3. müşahidə etdiyi əşyaları adlandırır;

4. sadə riyazi təsəvvürlərə malik olduğunu nümayiş etdirir (az, çox, böyük, kiçik, uzun, qısa);

5. ölçü anlayışını başa düşdüyünü nümayiş etdirir;

6. dairəvi əşyaları adlandırır;

estetik və yaradıcı inkişaf:

1. təsvir vasitələrindən təyinatına görə istifadə edir;

2. rəngləri (qırmızı, sarı, yaşıl) adlandırır;

3. hərəkətlərini musiqinin melodiyasına uyğunlaşdırır;

sosial-emosional inkişaf:

1. ilkin ünsiyyət bacarıqları nümayiş etdirir;

2. hissləri başa düşür və adekvat cavab verir.

3-4 yaş dövrü və inkişaf sahələri üzrə təlimin nəticələri:

orta qrup (3-4 yaş) üzrə inkişaf sahələrinə aid təlimin nəticələri:

fiziki inkişaf, sağlamlıq və təhlükəsizlik:

1. fiziki hərəkətləri müvazinətini saxlayaraq yerinə yetirir;

2. ilkin gigiyena qaydalarını mənimsədiyini nümayiş etdirir;

3. masa arxasında yemək dəstindən istifadə bacarığını nümayiş etdirir;

4. həyatına və sağlamlığına təhlükə yarada biləcək əşyaları əlamətlərinə görə fərqləndirir;

idrakın inkişafı:

1. özü, ailəsi və vətəni haqqında suallara cavab verir;

2. əşyalar və sadə süjetli şəkillər üzrə danışır;

3. müşahidə etdiyi əşyaları fərqləndirir;

4. əşyalarla 3 dairəsində riyazi əməliyyatlar yerinə yetirir;

5. əşyaları forma və ölçüsünə görə fərqləndirir;

6. həndəsi fiqurları (dairə, üçbucaq, kvadrat) adlandırır;

estetik və yaradıcı inkişaf:

1. sadə təsvirlər çəkir;

2. təsvirlərində uyğun rənglərdən istifadə edir;

3. musiqini anladığını ifa bacarığı ilə nümayiş etdirir;

sosial-emosional inkişaf:

1. sadə ünsiyyət etiketlərinə əməl edir;

2. arzu, hiss və istəklərini ifadə edir.

4-5 yaş dövrü və inkişaf sahələri üzrə təlimin nəticələri:

böyük qrup (4-5 yaş) üzrə inkişaf sahələrinə aid təlimin nəticələri:

fiziki inkişaf, sağlamlıq və təhlükəsizlik:

1. fiziki hərəkətləri verilən komandaya uyğun yerinə yetirir;

2. müəyyən olunmuş gigiyena qaydalarına əməl edir;

3. masa arxasında mədəni-davranış qaydalarına əməl edir;

4. həyatına və sağlamlığına təhlükə yarada biləcək əşyalarla təhlükəsiz davranma bacarıqları nümayiş etdirir;

idrakın inkişafı:

1. özü, ailəsi və vətəni haqqında məlumat verir;

2. müşahidə etdikləri barədə danışır;

3. ətraf aləmdə baş verən hadisələri adlandırır;

4. əşyalarla 5 dairəsində riyazi əməliyyatlar yerinə yetirir;

5. əşyaları forma, ölçüsünə və sayına görə qruplaşdırır;

6. məkan və zamana görə hərəkətlərinin ardıcıllığını təyin edir;

7. həndəsi fiqurları (dairə, üçbucaq, kvadrat) fərqləndirir;

estetik və yaradıcı inkişaf:

1. verilmiş süjet əsasında təsvirlər çəkir;

2. rəng çalarlarını fərqləndirir;

3. musiqini xarakterinə görə fərqləndirir;

sosial-emosional inkişaf:

1. əməkdaşlıq bacarıqları nümayiş etdirir;

2. digərlərinin arzu və istəklərini dəyərləndirir.

5-6 yaş dövrü və inkişaf sahələri üzrə təlimin nəticələri:

məktəbəhazırlıq qrupu (5-6 yaş) üzrə inkişaf sahələrinə aid təlimin nəticələri:

fiziki inkişaf, sağlamlıq və təhlükəsizlik:

1. fiziki inkişafla bağlı müəyyən olunmuş müxtəlif hərəkətləri yerinə yetirir;

2. gigiyena qaydalarını özünənəzarət əsasında nümayiş etdirir;

3. masa arxasında süfrə mədəniyyətinə yiyələndiyini nümayiş etdirir;

4. həyatına və sağlamlığına təhlükə yarada biləcək hadisələrdən qorunma qaydalarını izah edir;

idrakın inkişafı:

1. özü, ailəsi və vətəni haqqında kiçik təqdimatlar edir;

2. verilmiş mövzu ətrafında danışır;

3. ətraf aləmdə baş verən hadisələrə münasibət bildirir;

4. hərfləri tanıyır, hərf və səsləri fərqləndirir;

5. hecalar, hecalardan sözlər, sözlərdən cümlələr, cümlələrdən şifahi mətnlər qurur;

6. kəsmə əlifba vasitəsilə sözlər düzür;

7. əşyalarla 10 dairəsində riyazi əməliyyatlar yerinə yetirir;

8. hadisələri məkan və zamana görə müqayisə edir;

9. həndəsi fiqurlardan (dairə, üçbucaq, kvadrat) aidiyyəti üzrə istifadə edir;

estetik və yaradıcı inkişaf:

1. sadə kompozisiyalar qurur;

2. təsvir prosesində rəng çalarlarından istifadə edir;

3. ifaçılıq bacarıqları nümayiş etdirir;

sosial-emosional inkişaf:

1. ünsiyyətini sosial normalara əsasən tənzimləyir;

2. birgəfəaliyyət bacarıqları nümayiş etdirir.
Ardını oxu...
Son zamanlar bölgələrdə şəxsin öz qohumu ilə cinsi münasibətdə olması, qohumu ilə xəyanət etməsi, ailəli qadınla münasibətə girən şəxslərin linç edilərək videoya çəkilməsi və sosial şəbəkələrdə yayılması halları artıb. Bu kimi halların artmasının səbəbləri nələrdir? Ölkədə fahişəliyi leqallaşdırmaqla bu cür halların sayını azaltmaq olarmı?
Mövzu ilə bağlı mütəxəssislərə müraciət etdik. Saytımıza danışan tanınmış psixoloq Gülnar Orucova bildirib ki, son vaxtlar regionlarda bu kimi halların sayı artıb və bunların sosiallaşması da cəmiyyət üçün problemdir:
“Əvvəllər rayonları, kəndləri misal çəkərdilər ki, orada saflıq, düzgünlük qalıb, oradakı insanlar safdır, qohumcanlıdılar. Amma bunu bu gün üçün deyə bilmərik. Çünki, bölgələrdə elə hadisələr baş verir ki, heç Bakıda elə hadisə yaşanmayıb. Bu məsələnin birinci tərəfi. Digər tərəfdən, bəzən insanlar düşünürlər ki, yaxın qohumdursa, aralarındakı intim münasibətin üstü açılmaz. Amma hər bir münasibətin üstü əvvəl-axır açılır və bu biabırçılıqlar üzə çıxır. Üstəlik biz bu xəbərləri sosiallaşdırdıqda başqa problem üzə çıxır. Nə baş verir? Digər insanlar görür ki, belə hadisələr olur, bunu etmək olar. Uşaqlarda sədaqətsizlik yaranır, düşünürlər ki, evlənib boşanmaq da olar, evli olub xəyanət etmək də”.
Psixoloq hesab edir ki, fahişəliyin leqallaşdırılmasının müxbət cəhətləri olsa da, bizim ölkədə bu mümkünsüzdür:
“Bəzi dünya ölkələrində fahişəlik leqaldır. Məsələn, Almaniyada analiz verib, ödəniş edib intim münasibətə girirlər. Amma bu gün üçün biz ölkə olaraq buna hazır deyilik. Cəmiyyət bunu qəbul edəcək durumda deyil. Bizi Almaniya, Hollandiya ilə müqayisə etmək olmaz. Bizdə din o qədər üstün mövqe tutur ki, fahişəliyin qanuniləşdirilməsi çox çətin məsələ olar. İnsanlara nəyi qadağan edirsənsə, ona meyl edirlər. Açıq-aşkar olanda çox da meyl etmirlər. Fahişəlik əgər leqallaşdırılsa, həm də SPİD xəstələrinin sayı azalar”.
Mövzu ilə bağlı seks terapevt, psixoloq Təhmasib Cavadzadəyə müraciət etdik. O bildirdi ki, fahişəliyin qanuni olmasının tərəfdarıdır:
“Mən fahişəliyin leqal olmasının əleyhinə deyiləm. Bir yer olmalıdır ki, insanlar gedib öz cinsi ehtiyaclarını ödəsinlər. Məsələn, əgər şəhərdə ictimai tualetlər olmasa, ehtiyacı olanlar kol, ağac dibinə, binaların bloklarına gedəcəklər. Leqal yerlər yoxdursa və camaat ora gedə bilmirsə, cəmiyyətdə pozğunluq artır. Başlayırlar təcavüz etmələ, ailə dağıtmağa. Əgər fahişəlik leqal olsa, belə hallar tam yox olmasa da, sayı azalacaq. Leqal yer olsa bilərlər ki, gedib orada ehtiyacımı ödəyə bilərəm. Daha küçədə kiməsə söz atmaq, tanış olmaq kimi halların qarşısı alınar. İnsanların seksual ehtiyaclarını ödəmələri üçün bir yer olmalıdır. Yer olmayanda insanlar bilmirlər ki, bunu harada axtarsınlar. Cinsi ehtiyac insanı sıxdığı zaman o qeyri-adi hərəkətlər edə bilər. Normal vaxtda kiminsə namusuna göz dikməyən adam, cinsi ehtiyacı olan zaman bunu edə bilər.
Bölgələrdə baş verən xəyanət hadisələri ilə bağlı danışan Təhmasib Cavadzadə deyib ki, bu cür insanlar anormal insanlardır və fahişəliyin leqallaşdırılması bunun qarşısını ala bilməz:
“Qaldı ki, qohumu ilə cinsi münasibət yaşayan insanlara. Bu hallar anormal hallardır, psixoloji cəhətdən problemləri olan insanlardır. Bu cinsi münasibətin asılılığı da ola bilir. Lakin, fahişəliyin leqallaşdırılması bu halların qarşısını ala bilməyəcək. Çünki, cəmiyyətdə cinsi pozuntulu insanlar, fetişizm pozuntulu, sadist, mozaxist insanlar var, pedofillər var. Bunlar hər cəmiyyətdə var və olub. Fahişəliyin leqal olduğu cəmiyyətlərdə də var belələri. Bunlar da uşaqlıqda keçirdikləri cinsi travmalardan yaranır”.
Xəyanət edən kişilərin döyülərək linç edilməsi, videolarının yayılması haqqında isə terapevt belə deyib:
“Bu videoları çəkib yayan insanlar psixoloji cəhətdən sağlam insanlar deyillər. Onların hər hansı bir natamamlığı var ki, onlar bu əməllə nəyisə sübut etməyə çalışırlar. Öz arvadını döyüb, başını qırxan və videoya çəkib paylaşan insan bununla kompensasiya etmək istəyir. Normal insan ya xəyanəti bağışlayar, ya ayrılar, ya da öldürə bilər. Öldürmək normal olmasa da, sağlam düşüncəli insan bunu əsəbi vaxtda edə bilir”./Metbuat.az
Ardını oxu...
Baş nazir Novruz Məmmədov “Dövlət qulluğu ilə bağlı bəzi məsələlərin tənzimlənməsi haqqında” Nazirlər Kabinetinin 2004-cü il 28 sentyabr tarixli qərarına dəyişiklik edib.
Teref.az xəbər verir ki, dəyişiklik “Minimum aylıq əməkhaqqının artırılması haqqında” Prezidentinin 2019-cu il 18 iyun tarixli sərəncamının 2.2-ci bəndinin icrasını təmin etmək məqsədilə olunub.

“Dövlət qulluğu ilə bağlı bəzi məsələlərin tənzimlənməsi haqqında” 2-ci hissəsi aşağıdakı redaksiyada verilib: 

- Dövlət orqanlarında çalışan dövlət qulluqçusu olmayan işçilərin (xadimə, dalandar, bağban, gözətçi, ocaqçı, ixtisas dərəcəsi olmayan fəhlə və s.) aylıq vəzifə maaşları 2019-cu il sentyabrın 1-dən aşağıdakı məbləğlərdə müəyyən edilsin: 

Ali kateqoriya dövlət orqanlarında – 310 manat

1-ci kateqoriya dövlət orqanlarında - 295 manat

2-ci və 3-cü kateqoriya dövlət orqanlarında - 280 manat

4-cü və 5-ci kateqoriya dövlət orqanlarında – 260 manat 

Qərar 2019-cu il sentyabrın 1-dən qüvvəyə minir.

Dünyapress TV

Xəbər lenti