Ardını oxu...
Türkiyənin Karaman şəhərində əxlaq polisi fahişələrə qarşı əməliyyat keçirib.
Mediatv.az xəbər verir ki, əməliyyat zamanı aralarında Natavan adlı azərbaycanlı qadının da olduğu beş nəfər saxlanılıb.
Sənədləşdirmə və tibbi müayinə başa çatdıqdan sonra Natavan Türkiyədən deportasiya edilib.
Tibbi müayinənin nəticəsi isə şəhəri bir-birinə qatıb. Belə ki, nəticəyə əsasən, Natavanda QİÇS virusu aşkarlanıb.
Nəticələr açıqlandıqdan sonra şəhərdəki bir çox kişilər müayinə üçün poliklinikalara müraciət edərək, yoxlanışdan keçmək istədiklərini bildiriblər.
Ardını oxu...
"Gələn il icbari tibbi sığorta sistemi işə düşəcək. Vətəndaş səhiyyə sistemində özü ilə bağlı olan məlumatları onlayn formada əldə edə bilirmi? SMS məlumatlandırma varmı? Hansı xidmətləri elektron fromada əldə edə bilir? Həkim qəbuluna yazılma üzrə e-növbə sistemi varmı?”
“Yeni Sabah” xəbər verir ki, bu barədə tanınmış ekspert, Azərbaycan İnternet Forumunun (AİF) prezidenti Osman Gündüz açıqlama verib. Səhiyyə sisteminin nə dərəcədə rəqəmsallaşmasını şərh edən O.Gündüz tənqidi fikirlər səsləndirib:

"MyGov-a daxil olarkən ümumiyyətlə burada Səhiyyə Nazirliyinin adına rast gəlmək mümkün deyil.

Normalda gərək vətəndaş myGov-a daxil olanda özünün təhkim olunduğu pöliklinika, indiyədək işlətdiyi reseptlər, müraciət etdiyi həkimlər və s. digər zəruri məlumatları əldə edə bilməliydi. Heç olmasa ASAN imza və ya e-imzaya malik olan vətəndaşlar üçün gərək indiyədək bu tip məlumatlar əlçatan olaydı.

Qısa bir monitoriq aparmaqla müəyyən etmək olur ki səhiyyə sistemində vətəndaşların məlumatlandırılması sistemi təkmil qurulmayıb.

Özüm şahidiyəm ki hətta güzəştli dərman almaq hüququna malik olan məhdud bir təbəqə üçün adi SMS məlumatlandırma sistemi qurulmayıb. Bu tip dərmanlar adi, xaotik qaydada xəstələrə verilir. Xidmət heç olmasa qismən elektronlaşmayıb.

Dövlət xəstəxanalarında həkim qəbuluna yazılmaqla bağlı e-növbə sistemi də qurulmayıb.

İcbari tibbi sığortaya keçməzədn öncə səhiyyə sisteminin rəqəmsallaşması gücləndirilməlidir. Səhiyyə sisteminin İKT hazırlığının, tib müəssisələrinin İKT təminatının monitorinq olunması və gücləndirilməsi vacibdir...

Düşünürəm ki rayon mərkəzləri və kəndlərdə dövlət xəstəxanalarının İKT təminatı və personalın İKT bacarıqlarının artlrılması üçün əlavə tədbirlər görülməlidir.

Səhiyyənin rəqəmsallaşması icbari sığorta prosesinin daha effektiv həyata keçirilməsinə, daha təkmil nəzarət mexaniizmləri qurmağa kömək edə bilərdi".

Ekspert qeyd edib ki, VXSİ Dövlət Agentliyinin dövlət xidmətlərinin ASAN Xidmət İndeksi ilə qiymətləndirilməsi üzrə Reytinq Cədvəlində Səhiyyə Nazirliyi ən aşağı göstəricilər əldə edən dövlət qurumlarından olub.
Ardını oxu...
İspaniyada qar fırtınasına düşən Audrey Maş adlı qadının yaşadıqları ölkədə gündəm olub.
Teref.az xəbər verir ki, əri ilə dağda gəzintiyə çıxan qadın geri qayıda bilməyib. 6 saatlıq axtarışdan sonra tapılan Maşın öldüyü zənn edilib. Bədən temperaturu 20 dərəcəyə düşən və ürəyi 6,5 saat dayanan qadın həkimlərin səyi nəticəsində həyata qayatılıb.

O, 11 gün sonra xəstəxanadan çıxıb. Audreyin tamamilə sağlam olduğu bildirilir. Lakin o, baş verənlərlə bağlı heç nəyi xatırlamır. /axsam.az

Ardını oxu...
Dişlər bədənimizdə ən çox qulluq tələb edən orqandır. Baxımsızlıq, diqqətsizlik vacib bədən üzvümüzlə erkən vidalaşmağımıza səbəb ola bilər.

Ardını oxu...

Ardını oxu...Bəzi qidalar ürək-damar sisteminin qorunması baxımından çox faydalıdır.

Axşam.az Türkiyə mətbuatına istinadən bu ərzaqların adlarını təqdim edir.

Ardını oxu...

Ardını oxu...

Ta qədim zamanlardan bəri cücərdilmiş buğda bədəni qüvvətləndirən, cavanlaşdıran və xəstəliklərlə mübarizə aparan vasitə kimi istifadə edilib.

Ardını oxu...

Ardını oxu...

"Ölkədə 2 mindən artıq səhmlərində dövlətin payı olan kommersiya müəssisələri mövcuddur ki, onların heç biri dividentdən büdcəyə bir manat da vəsait ödəmirlər. Dividentlərini gizlədirlər və illərdir kimsə onlara bir söz də söyləmir. Büdcəni doldurmaq istəyiriksə, ilk öncə bunlardan başlamalıyıq. Necə olur ki, sadə insan gəlirinin bir manatını belə vergidən gizlədə bilmir, bu iki min müəssisə rahatlıqla bəyan edir ki, heç bir gəliri olmayıb? Araşdırın baxın, əksəriyyətinin komfortu da, maaşı da yerində. Sadəcə imtiyazları olduğu üçün arxayındırlar ki, dəyib toxunan olmayacaq. Bu fakt barədə Hesablama Palatasının rəyində də qeyd olunub".

Modern.az-ın məlumatına görə, bu barədə deputat Fazil Mustafa bu gün Milli Məclisdə komitələrin birgə iclasında keçirilən büdcə müzakirəsində çıxışı zamanı bildirib.

O, həmçinin qida təhlükəsizliyi ilə bağlı da məsələ qaldırıb.

"Son vaxtlar Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin səmərəli fəaliyyəti nəticəsində reydlərin sayı çoxalsa və nəzarət gücləndirilsə də, ölkəyə gətirilən ərzaq məhsullarının bir qisminin tərkibi hələ də əsil xəstəlik mənbəyidir. Burada söhbət əsasən süd məhsullarından, kərə yağından, şəkər tozundan gedir. Ölkədə onkoloji xəstəliklərin sürətlə artmasının səbəbini burada axtarmaq lazımdır. Tərkibinə palma yağı qatılmış kərə yağlarının təhlükəsi barədə tibbdən anlayışı olanlar məlumatlıdırlar. Südün tərkibi də çox vaxt təmiz olmur. İllər keçib, inhisarçılığın yaratdığı maneələrə görə daxili bazarda bu məhsulların istehsalını gerçəkləşdirə bilməmişik. Daxildə istehsal olunanların da bir qismi bərbad vəziyyətdədir. Əvəzində valyuta ilə bunları xaricdən almağa məhkum olmuşuq", - deyə deputat bildirib.

F.Mustafa istehsalın təşviqi ilə bağlı məsələyə də toxunub.
Ardını oxu...
Rusiya prezidentinin şef-aşpazı Anatoliy Qalkin Vladimir Putinin sevimli yeməkləri, gündəlik rasionu və qida seçimi barədə məlumatları açıqlayıb.

Teref.az Medicina.az-a istinadən xəbər verir ki, 67 yaşlı Putin səhərlər düyü sıyığı, arada buğda sıyığı yeyir. Eləcə də bəzən səhərlər çiy bildirçin yumurtası içir. Meyvələrdən az yesə də, quru meyvələr həmişə masada olmalıdır.

Putin qara kürüdənsə, qırmızı kürüyə üstünlük verir. Onun yemək masası arxasında fotolarının çoxunda qırmızı kürü masada görünür.
Prezident sadə insanlarla və xüsusi görüşlərdə nahar edərkən mütləq borş, salo və pomidor, balıq uxası sifariş edir. Bununla o, rus mətbəxini təbliğ edir.
Qırmızı ətdənsə, Putin balıq və quzu ətinə üstünlük verir.

Şirniyyatı sevmir, konfet, tort, şokolad demək olar yemir, bircə dondurmadan başqa.

Dietoloqlar səhərlər liderin düyü sıyığı yeməsini ona səhər tezdən daha çox enerjili olub, iş mühitinə atılması üçün lazım olduğunu vurğulayıb.

Çiy yumurta içməyi isə sıravi vətəndaşlar sınamasın. Ola bilər prezident içdiyi yumurtanın təhlükəsiz və təzəliyinə əmindir.

Ümumiyyətlə, Putin mədəyə ağırlıq etməyən, tez həzm olunan, lakin uzun müddət toxluq verən menyu seçib.

Quzu əti mal ətindən daha faydalıdır, sinir sistemi və beynin işini gücləndirir.

Şəkərdən uzaq olması isə Putinin ürək-damar sistemi, hormonal tarazlığı üçün müsbətdir.

Çörək az yeyir, çörək yalnız tam taxıldan olmalıdır, kompot, kisel, təmiz meyvə, giləmeyvə likörü, bitki çayı, yalnız yaşıl çay içir.
Prezident ümumiyyətlə, təzə, sağlam nə yemək oldu yeyir, xüsusi qadağası yoxdur, yeməyə çox vaxt sərf etmir.
Ardını oxu...
Ardını oxu...
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, yaxşı işləyən bir səhiyyə sistemi davamlı maliyyələşdirmə mexanizmi, düzgün təlim görmüş və adekvat maaşlı işçi qüvvəsi və yaxşı vəziyyətdə olan müəssisələr tələb edir.

Bunlar səhiyyə sisteminin yaxşı işləməsi üçün vacib şərtlərdir. Səhiyyə xidmətindən istifadə təməl haqlardan biridir. Keyfiyyətli tibbi xidmətin olmaması aşağı keyfiyyətli həyat səviyyəsinə və ömrün azalmasına gətirib çıxara bilər.

Bəs səhiyyə xidmətinin keyfiyyəti necə müəyyənləşdirilir?

Məlumdur ki, hər ölkədə səhiyyənin səviyyəsi bir neçə faktorla müəyyənləşir. Bunlara qayğı prosesi (profilaktik qayğı tədbirləri, etibarlı qulluq, əlaqələndirilmiş qayğı və xəstə seçimləri), giriş (əlverişli və vaxtında olmalıdır), inzibati səmərəlilik, nəticələr və s. daxildir.

Cebhe.info xəbər verir ki, Birlik Fondu bu göstəricilərdən istifadə edərək səhiyyə keyfiyyətlərinə görə ölkələrin sıralamasını araşdırıb. Ən ön sırada dayanan ölkələr İngiltərə, Avstraliya və Hollandiyadır. Tibbi xidmətlərə çıxış və keyfiyyət (HAQ) indeksi səhiyyə sisteminin səviyyəsini 0- 100 bal arası şkala ilə qiymətləndirir. Dünyanın ən yaxşı səhiyyə sisteminə sahib olan ölkələrdə bu göstərici 90-96.1 bal arasında dəyişir. Hollandiya burada ilk sırada dayanır. Legatum İnstitutunun Rifah İndeksi səhiyyə də daxil olmaqla bir neçə fərqli kateqoriyada 149 ölkəni sıralayıb. Bu hesabatda sağlamlıq infrastrukturu, əsas əqli və fiziki sağlamlıq, profilaktik müalicənin mövcudluğu nəzərdən keçirilib.

Ən son hesabata əsasən, bu ölkələrdə ən yaxşı səhiyyə xidmətinin olduğu təsbit edilib:

Kanada, Qətər, Fransa, Norveç, Yeni Zelandiya, Almaniya, Honq-Konq, Hollandiya, İsveçrə, Sinqapur, Lüksemburq, Yaponiya, İsveç. Məsələn, İsveçrənin səhiyyə sistemi olduqca universaldır və bildirək ki, İsveçrədə yaşayan bütün insanlar üçün tibbi sığorta tələb olunur. Digər Avropa ölkələrindən fərqli olaraq, İsveçrədə səhiyyə xidmətləri vergi əsaslı deyil və ya işəgötürənlər tərəfindən maliyyələşdirilmir,bu şəxslərin İsveçrə səhiyyə proqramına verdikləri töhfələr əsasında ödənilir. Dövlət tərəfindən pulsuz tibbi xidmətlər mövcud deyil, lakin əsas tibbi sığorta təminatı ambulator müayinə, təcili müayinə, reseptlər, peyvəndlər, əməliyyatdan sonrakı rehabilitasiya və sair də daxil olmaqla səhiyyə xərclərinin 80-90% -ni əhatə edir. Həmçinin Finlandiyanın səhiyyə sisteminin də dünyanın ən yaxşı sistemlərindən biri olduğuna inanılır. O, dövlət tərəfindən maliyyələşdirilir. Bələdiyyələr sakinlərinə tibbi xidmət təklif edir. Maliyyələşdirmə iki mənbəyə əsaslanır: ilkin tibbi xidmətlərin göstərilməsi üçün istifadə olunan vergiyə əsaslanan bələdiyyə vəsaiti və məcburi ödənişlər ilə maliyyələşdirilən Milli Tibbi Sığortaya (NHI). Avropa Komissiyasının sorğusunda finlandiyalı respondentlərin 88% -i sağlamlıqlarından məmnun olduqlarını bildirdi. Səhiyyə sisteminin yüksək səviyyədə olduğunu göstərmək üçün araşdırma bir neçə istiqamətdə aparılmalıdır. Burada təbii olaraq əhalinin sayı da mühüm rol oynayır.

Cebhe.info əhalisinə görə dünyanın ən yaxşı səhiyyə sistemi olan ölkələrin siyahısını təqdim edir.

Qeyd edək ki, bunlar 2019-cu ilin göstəriciləridir. Qrafikdən də göründüyü kimi, İran səhiyyə sistemi inkişaf səviyyəsinə görə 93-cü yerdə dayanır. Əgər Azərbaycan vətəndaşları inkişaf etmiş tibb xidməti kimi İrana üz tutursa, o halda Azərbaycan səhiyyəsinin yüksək göstəriciləri barədə danışmaq ümumiyyətlə, mümkün deyil. Çünki Azərbaycan səhiyyə sisteminin səviyyəsi heç qrafikə daxil edilməyib.

Country Healthcare Rank Population 2019
France 1 65,129,728
Italy 2 60,550,075
San Marino 3 33,860
Andorra 4 77,142
Malta 5 440,372
Singapore 6 5,804,337
Spain 7 46,736,776
Oman 8 4,974,986
Austria 9 8,955,102
Japan 10 126,860,301
Norway 11 5,378,857
Portugal 12 10,226,187
Monaco 13 38,964
Greece 14 10,473,455
Iceland 15 339,031
Luxembourg 16 615,729
Netherlands 17 17,097,130
United Kingdom 18 67,530,172
Ireland 19 4,882,495
Switzerland 20 8,591,365
Belgium 21 11,539,328
Colombia 22 50,339,443
Sweden 23 10,036,379
Cyprus 24 1,198,575
Germany 25 83,517,045
Saudi Arabia 26 34,268,528
United Arab Emirates 27 9,770,529
Israel 28 8,519,377
Morocco 29 36,471,769
Canada 30 37,411,047
Finland 31 5,532,156
Australia 32 25,203,198
Chile 33 18,952,038
Denmark 34 5,771,876
Dominica 35 71,808
Costa Rica 36 5,047,561
United States 37 329,064,917
Slovenia 38 2,078,654
Cuba 39 11,333,483
Brunei 40 433,285
New Zealand 41 4,783,063
Bahrain 42 1,641,172
Croatia 43 4,130,304
Qatar 44 2,832,067
Kuwait 45 4,207,083
Barbados 46 287,025
Thailand 47 69,625,582
Czech Republic 48 10,689,209
Malaysia 49 31,949,777
Poland 50 37,887,768
Dominican Republic 51 10,738,958
Tunisia 52 11,694,719
Jamaica 53 2,948,279
Venezuela 54 28,515,829
Albania 55 2,880,917
Seychelles 56 97,739
Paraguay 57 7,044,636
South Korea 58 51,225,308
Senegal 59 16,296,364
Philippines 60 108,116,615
Mexico 61 127,575,529
Slovakia 62 5,457,013
Egypt 63 100,388,073
Kazakhstan 64 18,551,427
Uruguay 65 3,461,734
Hungary 66 9,684,679
Trinidad And Tobago 67 1,394,973
Saint Lucia 68 182,790
Belize 69 390,353
Turkey 70 83,429,615
Nicaragua 71 6,545,502
Belarus 72 9,452,411
Lithuania 73 2,759,627
Saint Vincent And The Grenadines 74 110,589
Argentina 75 44,780,677
Sri Lanka 76 21,323,733
Estonia 77 1,325,648
Guatemala 78 17,581,472
Ukraine 79 43,993,638
Solomon Islands 80 669,823
Algeria 81 43,053,054
Palau 82 18,008
Jordan 83 10,101,694
Mauritius 84 1,269,668
Grenada 85 112,003
Antigua And Barbuda 86 97,118
Libya 87 6,777,452
Bangladesh 88 163,046,161
Bosnia And Herzegovina 90 3,301,000
Lebanon 91 6,855,713
Indonesia 92 270,625,568
Iran 93 82,913,906
Bahamas 94 389,482
Panama 95 4,246,439
Fiji 96 889,953
Benin 97 11,801,151
Nauru 98 10,756
Romania 99 19,364,557
Saint Kitts And Nevis 100 52,823
Səyad Həsənli
Cebhe.info
Ardını oxu...

Sümük toxumasının regenerasiyası sürətli proses deyil. Proses nəinki insan orqanizmi, eyni zamanda həkimlər briqadası və pasiyentin özü üçün də mürəkkəbdir. Lakin yeni maddə bu işi asanlaşdıra bilər.

Belə ki, tədqiqatçılardan ibarət beynəlxalq qrup sümük toxumasının inkişafını stimullaşdıracaq hibrid aerogellərdən istifadə etməyin yolunu tapıb. Kobud şəkildə ifadə etsək, aerogel bərk maddə ilə qazın birləşməsidir.

Suyun yavaş-yavaş quruyub, tamamilə hava ilə əvəzləndiyi jele təsəvvür edib. Bərk cisim ilə qazın birləşməsi aerogeli son dərəcə yüngül və dayanıqlı edir. Bu xüsusiyyətlərinə görə ondan karkas kimi istifadə etmək mümkün olur. Həmin karkaslar inkişaf edən sümükdə fiziki “əvəzləyici” kimi istifadə edilə, sümük uzandıqca gel yeni toxumaya qarışa bilər. 

Müxtəlif karkas növü var: keramika, metal, sellüloz. Bəs hibrid aerogellərin başqalarından üstünlüyü nədir? Birincisi, onlar 50% zülaldan ibarətdir. Həmin zülal isə nəticədə orqanizmə qarışır. Digər 50% isə silisiumdur.

O da ortosilisium turşusu şəklində yavaş-yavaş “həll olur”, öz növbəsində yaranın sağalmasını tezləşdirir. İkincisi, aerogel məsamələrinin ölçüsünü istehsal zamanı nəzarətdə saxlamaq mümkündür. Çünki orqanizmin müxtəlif sümükləri müxtəlif sıxlığa və məsaməliliyə malik olur. İran, Almaiya və Avstriyada yerləşən tədqiqat laboratoriyaları bir araya gələrək, möhkəm zülalı yüngül, məsaməli aerogellə birləşdirmək qərarına gəliblər.

Zülal kimi ipək fibroini seçilib. Həmin maddəyə baramalarda rast gəlmək olar. Əlbəttə, alimlər bir sıra çətinliklə üzləşib. “Inverse” nəşri məlumat verir ki, birinci material hidrofob, ikincisi çox quru və sərt alınıb, üçüncü isə orqanizmdə həll olmayıb. Alimlər növbəti mərhələdə hidrid aerogelin insan hüceyrələrinə zərərli olub olmadığını yoxlayıb.

Tərkibində sümük hüceyrələri olan maddə fincanda həll edildikdə sonuncu sümüyün inkişafı üçün lazım olan zülal və mineralları özünü götürərək onun səthində asanlıqla böyüyüb və inkişaf tamamilə normal gedib. Növbəti mərhələdə hibrid aerogellər siçanlar üzərində testdən keçirilib. Birinci qrupdan olan gəmiricilər əlavə fiksasiya olmadan periferiya orqanlarından rahat şəkildə “istifadə edə biliblər”, bu da onların funksionallığını məhdudlaşdırmayıb. Bəzi heyvanlarda isə sağalma prosesi cəmi bir neçə gün çəkib. Əlbəttə, maddə hələ insanların üzərində sınaqdan keçirilməlidir. Ancaq müalicə müddətinin tezləşməsi belə söyləməyə imkan verir ki, sınaq uğurlu olsa, sümük toxumlarının regenerasiyasına əvvəl olduğu kimi həftələr deyil, bir neçə gün lazım olacaq. (Tərcümə: xarici pressa)

Dünyapress TV

Xəbər lenti