Ardını oxu...

“Dini radikalizm və ekstremizmə qarşı mübarizədə təhsilin rolu mövzusunda tədbirlər Balakən rayonunda davam edib.

“Sağlam Yaşa” Gənclərin Maarifləndirilməsi İctimai Birliyi Gənclər Fondunun maliyyə dəstəyi ilə “Dini radikalizm və ekstremizmə qarşı mübarizədə təhsilin rolu” mövzusunda növbəti tədbirlərini Balakən rayonunda davam etdirib.

10 oktyabr 2019-cu il tarixində rayonun Gənclər evində keçirilən tədbirdə rayon gəncləri, ziyalılar və rayon texniki peşə kollecinin tələbələri iştirak etmişlər. Tədbiri Rayon İH-nümayəndəsi Fariz Nəcəfov acaraq mövzunun mahiyyəti haqqında qısa açıqlama verdi. Layihənin rəhbəri Səkinə Qəribova, Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin Balakən rayonu üzrə məsul işçisi Ruslan Əfəndiyev, Gənclər evinin əməkdaşı Hürü Salmanova, kollecin tələbəsi Hüseynova Aişə və başqaları dini radikalizmin cəmiyyətimizə xas olmayan, dini-əxlaqi cəhətdən zərərli birləşmələr olduğunu qeyd etdilər.

Novbəti tədbir 11 oktyabr 2019- cu il tarixində rayon Mərkəzi kitabxanasında davam etdirildi.
Tədbirdə təşkilatın eksperti Tələt Qəribov dini radikalizm və ektremizmin cəmiyyətlərə vurduğu ziyanlardan, dindən siyasi məqsədlər üçün bəzi gənclərimizin yoldan çıxarılmasından, Dövlətimizin bu sahədəki fəaliyyətindən geniş məruzə ilə çıxış etdi. İştirakçılar kitabxana əməkdaşları ilə gənclərin kitabxanalardan niyə az istifadə etməkləri, asudə vaxtlarının necə təşkil olunması haqqında fikir mübadiləsi apardılar. Həticə olaraq qeyd edildi ki, təhsilsiz, dini baxışları düzgün başa düşməyən gəncləri bu kimi zərərli qruplara cəlb etmək asan olur. Sevindirici haldır ki, məktəblərimizdə həyat bilgisi dərsliyində bu mövzularda məlumatlar veriləcək. Sonda tədbir iştirakşıları TV-də vətənpərvərlik, dini və mənəvi əxlaqi dəyərlərin geniş təbliğ olunmasını təklif etdilər.

Ardını oxu...

Ardını oxu...

Ardını oxu...

Ardını oxu...

Ardını oxu...

 

Ardını oxu...
Şəhərlərdə, eləcə də rayon və kənd yerlərində valideynlərin bəziləri oğlan uşaqlarının sünnəti üçün həkimə yox, dəlləyə müraciət edirlər. Hətta bəzən bu proses “tanışlıq” vasitəsilə də həyata keçirilir. Yəni, sünnət üçün mütəxəssisə yox, ailənin ağsaqqalına və ya tanışa müraciət edilir.
Teref.az xəbər verir ki, "Lent.az" bununla bağl uşaq cərrahı, uzman uroloq Allahverdi Musayevə bir neçə sual ünvanlayıb.

- Əvvəlcə sünnətin tibbi faydalarından danışın...

- Sünnətin oğlan uşaqları üçün faydaları çoxdur. Məsələn, sünnət edilən uşaqlarda sidik yolu infeksiyaları daha az olur və kişi cinsiyyət xərçəngi onlarda daha az müşahidə edilir. Yoluxucu xəstəliklərə də ünnət olmayan kişilərdə daha çox rast gəlinir.

- Tibbi, eləcə də sağlamlıqları cəhətdən oğlan uşaqları hansı yaş aralıqlarında sünnət edilməlidir?

- Oğlan uşaqlarında 2 ay-12 ay arası müddətdə sünnət prosesi həyata keçirilməlidir, optimal ideal variant isə 2-4 aydır. Valideynlərə, 1 yaşdan 4 yaşa qədər övladlarını sünnət etdirməklərini məsləhət bilmirəm. 4 yaşdan sonra isə sözügedən proses həyata keçirilə bilər.

Qeyd edim ki, bizə müraciət edən valideynlər arasında əgər 1-4 yaş arası uşaqları sünnət etdirmək istəyənlər olursa, əvvəlcə onlara məsləhət veririk, ancaq qərar ailənin öhdəsinə buraxılır. Əgər sözügedən yaş aralığında uşaqları sünnət ediriksə, onları yüngül formada yatırdaraq, xəbərləri olmadan, bir sözlə, onlara psixoloji təsir etmədən prosesi icra edirik.

- Son illər valideynlər övladlarını doğulduğu ilk günlərdə və ya 40-ı çıxmamış sünnət etdirirlər. Bunun zərərləri ola bilərmi?

- Bu, uşaqların sağlamlığı üçün çox zərərlidir. Düşünürəm ki, valideynlər bu cür təkliflə həkimlərə müraciət etdiklərində, onlar bunu qəbul etməməlidirlər. Valideynlər, eləcə də bəzi şəxslər elə bilirlər ki, uşaq bu müddət ərzində, yəni 40-a qədər ağrı çəkmir, çünki onların hissiyatı olmur. Bu, absurddur. Uşaqlar doğulduqları andan, bütün ağrıları hiss edirlər. Sadəcə, onların gücü olmur ki, ağrıları biruzə versinlər. Onlar ağrını psixoloji olaraq çəkirlər və ya ağrıdıqları müddət ərzində yemək yemir, su içmir və ya rahat yata bilmirlər.

Eyni zamanda, uşaqları sünnət edərkən istifadə olunan keyləşdirici dərmanlar da əksər vaxtlarda fəsadlara səbəb ola bilirlər. Buna görə də valideynlər həm həkim, həm də sünnətin həyata keçirilmə vaxtı seçimində çox diqqətli olmalıdırlar.

- Lazerlə edilən əməlliyyatların hər hansı təhlükəsi varmı?

- Lazer kaoqulyatorla edilən sünnət uşaqlar üçün olduqca zərərlidir. Əgər lazerlə sünnət edilərsə, əməliyatdan öncə uşaq iəvvəlcə tibbi və psixoloji olaraq hazırlanmalıdır. 1 yaşına qədər olan uşaqlarda yerli anesteziya, 1-4 yaşına qədər sedase anesteziya, 4 yaşından sonra isə yerli anesteziya ilə edilməlidir. 1-4 yaşında sedase anesteziya edilirsə, uşağın psixoloji inkişafı dövrü olduğu üçün və danışma dövrünə təsadüf edirsə, uşaqda kəkələmə, zehni inkişafa təsadüf edirsə isə uşaqda yaddaş zəifliyi yarana bilər.

- Bildiyiniz kimi, valideynlər arasında dəlləklərə müraciət edənlər hələ də qalmaqdadır. Bir vaxtlar demək olar ki, hamının müraciət etdiyi dəlləklərin cərrahlardan hansı fərqləri var?

- Dəlləklərin günümüzdə də sünnətə davam etmələri, uşaqlar üçün çox zərərlidir. Birincisi, vurğulayım ki, evdə sterilizə mühitini yaratmaq mümkün deyil. Eləcə də, dəlləklərin istifadə etdiyi alətləri spirtlə silməkləri ilə sterilizə prosesi baş tutmuş sayılmır. Çünki günümüzdəki mikrobların çoxu buna cavab vermir. Hətta onları spirtlə sildikdə mikroblar yoxa çıxmaq əvəzinə daha da qıcıqlanaraq, çoxalırlar. Bu zaman uşaqlarda hepatit, yaxud bir çox virus və xəstəliklərin yaranma ehtimalı yüksək olur.

- Maraqlıdır, sünnət etdiyiniz şəxslər arasında böyüklər də olubmu?

- Praktikamda 2 belə hadisə baş verib və mən 32, 36 yaşlı kişiləri sünnət etmişəm. Hər iki şəxs xristian dinindən olub və islam dinini qəbul etdikləri üçün mənə sünnətlə bağlı müraciət ediblər. Onların islam dinini qəbul etmələrinə səbəb isə islam dinindən olan qızla ailə həyatı qurmaq istəməkləri olub.
Ardını oxu...
Son vaxtlar bəzi insanlarda sanki süstlük müşahidə olunur. Bunun payız depresiyası olmasından xəbərsiz olan insanlar mübarizə aparmaq əvəzinə, daha da ruhdan düşürlər. Bəs payız depressiyasının əlamətləri nələrdir, onunla mübarizəni necə aparmalıyıq?

Ardını oxu...

Ardını oxu...
Elə bərbər var ki, illərlə eyni qayçı və aparatla işləyir. Bu cihazları dezinfeksiya etmirlər, spirtlə silib yola verirlər. Ona görə də kişilər follikulit, stafilokokk, qoltuqaltı hidradenit kimi şikayətlərlə həkimə müraciət edirlər.
Vaxtilə insanın üzündəki xallar gözəllik rəmzi hesab edilirdi. İndi isə əksər hallarda xalların bənizi korladığını düşünərək, onlardan qurtulmağa can atırlar. Lakin istənilən xalı yandırmaq, kəsib atmaq olmaz. Heç bir araşdırma aparmadan xalı kəsdirmək bəzən ciddi nəticələr doğura bilər. Respublikanın baş dermatoveneroloqu, Azərbaycan Tibb Universitetinin (ATU) Dermatovenerologiya kafedrasının müdiri, professor Fərid Mahmudovla söhbətimiz bu haqdadır.

- Üzdəki, ümumiyyətlə bədəndəki arzuolunmuz xalların kəsilməsi hansısa problem yarada bilərmi?

- Bu məsələyə qətiyyən birmənalı yanaşmaq olmaz. Bəzən həkimlər insanın istəyi ilə xalı yandırırlar. Amma elə xallar var ki, yandırıla bilməz. Həkim ilk olaraq, bu xalın etiopatogenezini dəqiqləşdirməlidir. Yalnız bundan sonra xalın yandırılıb-yandırılmamasına dair qərar verilə bilər.

Bəllidir ki, günün altında bütün xallar aktivləşir. Buna görə bütün dünyada dermatoskopiya aparılır, xalın damar qidalanması, sinir qidalanması yoxlanılır. Xalın ümumi şəklini çəkirlər. Bir il sonra təkrar şəkil çəkilir, xalın böyüyüb-böyümədiyi dəqiqləşdirilir. Əgər xal böyüyürsə və ya hansısa geyim elementi (məsələn, qadınlarda büsthalterin ipi) xala sürtülüb onu qıcıqlandırırsa, onda xal mütləq şişir. Bu halda xalın nəyəsə çevrilə biləcəyinə dair şübhələr yarandığından, bu tip xalları götürürlər. Təbii ki, kəsilən hər bir xalın biopsiyaya göndərilməsi məsləhətdir. Hansısa xoşagəlməz xal olarsa, onun ətrafı da səhmana salınmalıdır.

- Adətən yaşlı insanlarda qoltuqaltında, boyunda xırda ətli xallar olur. Bədəndə bu cür xalların qalması sağlamlığa hansısa təhlükə yaradırmı?

Bu gün əsas xallar "virus papilloması" adlandırdığımız xallardır. Boyunda, qoltuqaltındakı ətli xallar adətən təhlükəli olmur. Onlar elektrokoaqulyasiya, yaxud maye azotla götürülə bilər. Amma elə xallar da var ki, onları yandıranda daha da çoxalır. Ona görə zədələnən xalı ümumiyyətlə götürmək lazımdır. Ümumiyyətlə isə xallı insanlara gün altında uzun müddət gəzmək məsləhət deyil.

Bədəndə nə qədər çox xal olarsa, risk də çoxalır. Belə adamlar daim xallara nəzarət etməlidirlər. Nədənsə, insanlar düşünürlər ki, bədəndə artıq olan nələrsə var. Məsələn, amerikalılar uşaqlarda appendiksi kəsib atırdılar. 20 ildən sonra statistika göstərdi ki, bu uşaqlar digərlərinə nisbətən 10-15 dəfə çox infeksion xəstəliklərə yoluxurlar. İnsan orqanizmində artıq heç nə yoxdur.

- Üzdə ət xalı olan kişilərin üzünü qırxması üçün bərbərxanaya getməsi nə dərəcədə düzgündür?

- Bəzi bərbərxanalar infeksiya mənbəyidir. Elə bərbər var ki, illərlə eyni qayçı və aparatla işləyir. Bu cihazları dezinfeksiya etmirlər, spirtlə silib yola verirlər. Ona görə də bu gün kişilər bizə follikulit, stafilokokk, qoltuqaltı hidradenit kimi şikayətlərlə müraciət edirlər. Ailədə də bəzən diqqət edilmir, bir ülgücdən ailənin bir neçə üzvü istifadə edir.

- İndi solyariyə gedib dərini qaraltmaq da dəbdədir. Bu prosedurun dəriyə hansısa ziyanı varmı?

- Solyaridə dərini yandırıb qurudurlar. Bu, ən pis halda xərçəngə də gətirib çıxara bilər. Fikir verirsinizmi, hər tibb müəssisəsinin qarşısında çoxlu insanlar var. Niyə xəstəliklər belə çox yayılıb? İnsan özünü qorumalı, müalicə etməlidir. Normalda insan orqanizmində immunitet mövcud olur. Lakin müxtəlif ziyanlı prosedurlar bu immuniteti zəfilədir, ona görə də xəstəlikləri müalicə etmək, problemi həll etmək mümkün olmur.

Məsələn, müasir insanlar hər gün çimirlər. Bu qədər çox çimmək düzgün deyil. Çünki dəri piy qatı buraxır, sabun da dərini qurudur. Sonra da 40 yaşında qadının dərisi limon qabığına oxşayır. Dəridə su olmalıdır. Mən əhalini öz bədəninə, dərisinə diqqətlə yanaşmağa, anormal halla rastlaşdıqda isə yalnız mütəxəssislərə müraciət etməyə çağırıram.
Ardını oxu...
İnfarkt riskini artıran, provakator rolunu oynayan tərəvəz hamının çox sevdiyi, hər yeməkdə istifadə etdiyi soğandır.

Mütəxəssislər bildirir ki, əgər onu həddən çox yesəniz, infarktı tətikləyə bilərsiniz. Özü də elə cavan və ya orta yaşlarda.

Hər soğan belə təhlükəli deyil. Soğanı bölərkən içərisinin sanki boş, bozarmış və kəskin acı qoxusu, xoşagəlməz iyi onun zərərli maddə ilə bol və keyfiyyətsiz olmasından xəbər verir. Çox acı dad verən soğanda çox miqdar kükürd var ki, məhz bu ürək-damar tutmalarında tətikləyici rol oynayır.

Əgər soğanı özünüz yetişdirirsizsə, çalışın əlavə gübrə və ya maddələr qatmayasız.

Ürək xəstələri isə yaxşı olar ki, Hövsan soğanı, qırmızı soğan və ya yaşıl soğan yesin. Bunlarda kükürdlü birləşmələr azdır və ya yoxdur.

Ümumiyyətlə, çalışın çiy halda baş soğanı az yeyəsiz. \\Medicina.az
Uşaq soyuqdəymə xəstəliyinə tutulanda, valideynlər və xüsusilə də nənə-babalar müxtəlif xalq təbabəti vasitələrinə üz tutur. Lakin bəzi belə vasitələrdən kor-koranə istifadə edilməsi uşağa yalnız ziyan vurur.
Teref.az "Saglamolun.az"a istinadən xəbər verir ki, rusiyalı pediatr Yevgeniy Timakov valideynlərin bəzi belə səhvləri haqqında danışıb.

1. Qızdırması olan uşağı, xüsusilə kiçik yaşlı uşağı isti yorğana bürümək olmaz!

Pediatrın sözlərinə görə, bu hərarətin daha da artmasına səbəb olacaq. Əksinə hərarəti olan uşağı yüngül geyindirmək, corab, pampers çıxartmaq lazımdır.

1 yaşa qədər olan uşaqlarda termorequlyasiya prosesləri (orqanizmdə sabit hərarət saxlamaq qabiliyyəti) hələ ki tam formalaşmayıb ki, hərarət zamanı belə uşaqları bürüməklə onlara çox ciddi ziyan vurmaq mümkündür. Bu hətta uşağın ölümünə səbəb ola bilər.

2. Tonzillit zamanı süd olmaz!

Pediatrın sözlərinə görə, badamcıqların iltihabı zamanı uşağa süd vermək olmaz ki, bu boğazda iltihabın daha da artmasına səbəb olacaq. Həmçinin nəm öskürək zamanı da süd arzuolunmazdır ki, onun istehlakı nəfəs yollarında seliyin ifrazını artırır. Bu isə öskürəyin daha da artmasına səbəb olacaq.

Əksinə isə quru öskürək zamanı süd çox yaxşı kömək edir, öskürəyi yüngülləşdirir.

3. Boğaz iltihabı zamanı limon və zoğal mürəbbəsi olmaz!

Tonzillit zamanı uşağa turş içkiləri vermək olmaz (limonlu çay, zoğallı çay və s.). Bu boğazı daha da qıcıqlandıracaq.

Lakin boğazda iltihab yoxdursa, soyuqdəymə zamanı turş içkiləri vermək lazımdır.

Həkim soyuqdəymə zamanı ən yaxşı içkinin adını açıqlayıb. Bu moruq mürəbbəsi ilə çaydır. Moruq mürəbbəsi təbii aspirin sayılır - hərarəti və iltihabı azaldır.

4. Banka qoymaq olmaz!

Həkimin sözlərinə görə, 6-7 yaşa qədər olan uşaqlara banka qoymaq olmaz. Bu dərinin və damarların zədələnməsinə və hətta qanaxmayasəbəb ola bilər.
Ardını oxu...
Artıq çəki problemləri yaşayan qadınların pəhrizdə favoriti olan yulaf əzməsini zəifləmək üçün yeməsinin bir neçə incə məqamı var.

Publika.az xəbər verir ki, bədəninizi sağlam yollarla və ləzzətə həsrət qalmadan qorumaq istəyirsinizsə, 1 həftədə 4-5 kq çəki itirən yulaf əzməsi pəhrizinə üstünlük verin.

Tərkibində bol miqdarda lif olan yulaf qan şəkərini balanslaşdırır, aclıq hissini azaldır və uzunmüddətli toxluq hiss verir. Tərkibində oqranizmin gündəlik ehtiyacı olan mineral, vitamin və protein var. Dünya miqyasında ən faydalı taxıl bitkisi hesab olunan yulafın tərkibində qluten olmadığı üçün itirdiyiniz çəkinin geri qayıtması ehtimalı da olduqca azdır.

Yulaf əzməsi pəhrizinin ən incə məqamlarından biri gün ərzində bol maye qəbul edilməsidir. Əgər gün ərzində 12-14 fincan su içilməzsə, bu zaman qəbzlik yarana bilər. Uzun müddət tox saxlamasına görə üstünlük verilən bu pəhrizin ən uyğun zamanı səhər yeməyidir. Doğru saatlarda, doğru miqdarda qəbul edilən yulaf əzməsi ayda 3-4 kq çəki itirmənizə yardımçı olacaq.

1 yemək qaşığı yulaf əzməsi (10 qram): 37 kalori

1 dolu yemək qaşığı (15 qram) yulaf əzməsi: 56 kalori

1 fincan (60 qram): 222 kalori

1 orta bor kasa (100 qram): 370 kalori

1 çay qaşığı (5 qram): 11 kalori

1 su fincanı (200 ml): 259 kalori

100 qram yulaf əzməsi: 370 kalori

Faydaları:

Bel ətrafında toplanan yağları əridir. Aclıq hissinə qalib gəlir, liflər bağırsaqları fəallaşdırdığı üçün maye ilə birlikdə yeyiləndə qəbzliklə mübarizə aparır. Regional yağlanmanı aradan qaldırır. İdman edərkən qüvvə verir.

Ən uyğun yulaf əzməsi resepti:

2 yemək qaşığı yulaf

4 yemək qaşığı qatıq

4-5 çiyələk və ya 1 orta boy alma

Darçın

İstəyə görə badam və ya fıstıq

Məhsulları bir qaba töküb qarışdırın, üzərinə darçın əlavə edin. İstəyə görə bal da əlavə edə bilərsiniz. Səhər yeməyində isə süd ilə qarışdırıb yemək məsləhətdir.
Ardını oxu...
"Qurdun qanda təyini ancaq pul itkisidir" -

AFN pediatr Aytən İsmayılzadə ilə müsahibəni təqdim edir:


- Uşaqlarda daha çox hansı qurdlar aşkar edilir?

- Ən çox bizquyruq, tükbaş, askarida qurdlarına rast gəlinir. Az halda isə lentşəkilli qurdlara da yoluxanlar olur.

- Qurda yoluxma hansı yollarla baş verir?

- Meyvə, tərəvəz və göyərtinin təmiz yuyulmaması, ətin yaxşı bişməməsi ilə yoluxma baş verə bilər. Həmçinin qurdlu insanın nəcisi sağlam adamın ağzına təmas edərsə, xəstələnmək mümkündür. Məsələn, ana xəstə uşağı yuyan zaman nəcisi dırnağında qalar və natəmiz əli ilə sağlam uşağa yemək verərsə, digər övladını da istəmədən yoluxdurar.

- Qurdun dişləri qıcamaq, ağızdan su gəlmək kimi bir neçə əlaməti var. Sırf bu əlamətlərə əsaslanaraq, uşaqda qurdun varlığını təyin etmək olar?

-Yox, əlbəttə. Biz əlamətlərə əsaslanaraq, ancaq qurdun varlığından şübhələnə bilərik. Dəqiq diaqnoz isə yalnız nəcis analizi ilə mümkündür. Çünki sadaladığınız əlamətlər tamam başqa xəstəliklərin də simptomu ola bilər.

- Qurdlar yalnız ümumi nəcis analizi ilə dəqiq təyin edilir?

- Bəli, nəcisin ümumi analizi ilə təyin olunur. Onu da qeyd edək ki, hər qurda uyğun olan fərdi qaydalar var. Məsələn, bizqurdu təyin etmək üçün anal dəliyin ətrafından sıyrıntı götürülür. Bu qurd səhər saat 5-6-da yumurta qoymaq üçün bağırsaqdan bayıra çıxır. Yumurtaları xaricə qoyduğu üçün nəcis analizi zamanı aşkar etmək olmur. Bizqurdun təyini üçün anusun ətrafına yapışqanlı lent yapışdırılır və laboratoriya şəraitində mikroskopla izlənilir. Lakin askarida da isə fərqlidir. O, yumurtalarını elə nəcisə qoyduğu üçün analiz nəticəsində aşkara çıxır. Lentşəkillilərdə isə vəziyyət tamam fərqlidir. Bu qurd yumurtasını buğum şəklində tökür, başı isə bağırsağın selikli qişasına yapışıb qalır. Onun müalicəsi xəstəxana şəraitində aparılır. Çünki dərmanların təsiri ilə qurdun başı bağırsaqdan qopduğu zaman qanaxma baş verə bilər.

- Qurdları təyin etmək üçün biorezonans test metodundan da istifadə olunur. Bu aparatla diaqnoz qoymaq nə dərəcədə effektivdir?

- Biorezonans diaqnostika üsulundan istifadə olunur. Lakin mən pasientlərimə tövsiyyə etmirəm. Bu aparatın iş funksiyası qurdların malik olduğu biodalğaların tezliyinin aşkarlanmasına əsaslanır. Tezlik aşkar ediləndə qurd ehtimalını irəli sürürlər. Amma deyildiyi kimi bu bir ehtimaldır. Ola bilər ki, aparat tezlik göstərsin, amma bağırsaqda qurd olmasın. Dəqiq diaqnoz vermədiyi üçün mən biorezonansı məsləhət görmürəm.

- Bəs nəcisdə də qurd çıxmaya bilərmi?

- Bəli, mümkündür. Ola bilər ki, nəcisin bir porsiyasında qurd yumurtası çıxar, başqa bir porsiyasında isə yox. Ona görə qurdun təyini üçün nəcis analizi 3 gün fasilə ilə 3 dəfəyə verilir. Eləcə də nümunə nəcisin 4-5 müxtəlif hissəsindən götürülməlidir. Daha dəqiq cavab üçün biz pasientlərə analizdən 1 həftə qabaq qurdqovucu bitki çayları təyin edirik. Bu halda nəcisdə qurdun çıxma ehtimalı yüksək olur.

- Qurd xəstəlikləri tam müalicə olunur?

- Bəli. Qurd əleyhinə 1, 3, maksimum 5 gün müalicə təyin edirik. Cəmi 1 dərman bəs edir. Torba-torba kimyəvi maddəyə ehtiyac yoxdur. Önəmli məsələ budur ki, təyin edilən müalicə bir müddət sonra yenidən təkrarlansın. Məsələn, askarida qurduna qarşı 3 gün dərman veririk, 14 gün sonra eyni müalicəni yenidən təkrarlayırıq.

- Bu, nə üçün lazımdır?

- Dərman yalnız yetkin fərdləri məhv edə bilir. Yumurtada qalan sürfələrə təsir etmir. Odur ki, sürfələr sağ qalır və yumurtadan çıxaraq, yenidən inkişaf etməyə başlayırlar. Biz 14 gün sonra müalicəni təkrarlamaqla, böyümə mərhələsində olan sürfələri də öldürürük.

- Qeyd etdiniz ki, qurd xəstəliklərini müalicə etmək üçün yalnız bir dərman bəs edir. Biz isə uzun reseptlərə alışmışıq.

- Dediyim kimi, bir dərman bəs edir. Lakin əgər bağırsaq florasının pozulması, qəbizlik, qıcıqlanmış bağırsaq sindromu kimi yanaşı hallar varsa, bu zaman əlavə dərmanlar da təyin olunur.

- Təbii vasitələrlə də qurda qarşı mübarizə aparmaq mümkündür?

- Sarımsaq, tərxun, yovşan və balqabaq toxumunun qurdqovucu təsiri var. Amma bu təbii vasitələrdən də doğru şəkildə istifadə etmək önəmlidir. Məsələn, bəzən sarımsağı şam kimi uşağın bağırsağına daxil edir, yaxud da bötüv halda uddururlar. Bu sağlamlıq üçün çox təhlükəlidir. Sarımsaq bağırsağın selikli qişasında dərin yara əmələ gətirə bilər. Həmçinin unutmaq olmaz ki, sarımsaq həm də təbii antibyotikdir. Uzun müddət və çox miqdarda qəbulu bağırsağın florasını zəiflədə bilər. Odur ki, uşağa vaxtaşırı, yaxud da hər gün yalnız bir diş sarımsaq yedirtmək məsləhətdir. Onu da qeyd edim ki, sarımsağı əzərək, duru xörəyə, qatığa qataraq vermək lazımdır.

- Qurd xəstəlikləri müalicə olmadığı halda nə baş verir?

- Qurdların ömrü qısadır. Bizquyruq cəmi 1 ay yaşayır. Əgər təkrar yoluxma baş verməzsə, 1 ay sonra məhv olur, bağırsaq bu qurddan təmizlənir. Askaridanın yaşama müddəti isə 1.5 ildir. Bu müddət bitəndə özü ölür.

- Əgər dərmansız da məhv olursa, müalicə nə üçün lazımdır?

- Qurdların orqanizmdə yaratdığı fəsadlar olur. Məsələn, bizquyruq vaginada qızartı və qaşınma yaradır. Həmçinin axıntı əmələ gətirir. Tükbaşlar isə yuxarı şöbələrə qalxaraq, appendisitə səbəb ola bilər. Eləcə də qurdların bədəndə dövr edib, ağciyər və beynə çatmasının qarşısını alırıq. Biz qurdların əlavə fəsad yaratmamaqları üçün müalicə təyin edirik.

- Bu gün qurdu tək nəcisdə deyil, qanda da təyin edirlər.

- Qurdu qanda təyin etmək çox yanlış və faydasız işdir. Buna sadəcə pul itkisi deyə bilərik. Qanda qurda qarşı yaranan anticisimlər nə diaqnostikasında, nə də müalicədə heç bir rol oynamır. Əgər qanda askaridaya qarşı antitellər tapılıbsa, o deməkdir ki, uşaq nə vaxtsa, həmin xəstəliyi keçirib. Yəni nəticə qurdun varlığından xəbər vermir.

- Bəzi valideynlər nəcis analizi, həkim təyinatı olmadan uşağa özləri dərman alıb verirlər.

- Təhlükəli haldır. Doğru dozada verilməyən dərman uşaqda bağırsaqkeçməzliyi yarada bilər. Biz dozanı analizin cavabına əsasən təyin edirik. Əgər bağırsaqda qurd çoxdursa, dozanı azaldırıq ki, qurdlar kütləvi deyil, az-az tökülsün, bağırsaqkeçməzliyi yaratmasın. Odur ki, qurd dərmanını təyin etməkdən ötrü analizin nəticəsini bilmək olduqca vacibdir.

Dünyapress TV

Xəbər lenti