Ardını oxu...
BANK SEKTORUNA “SARI VƏRƏQƏ”
“Bank sektoru bizdə iqtisadiyyatın artımına, iqtisadiyyatın real sektorunun artımına o qədər də kömək göstərmir və son illərdə yenə də istehlak kreditlərinin həcmi artır. Mən əvvəlki illərdə bunu demişəm ki, bizim portfelimizdə istehlak kreditləri üstünlük təşkil edir və bank sektorunun böhranının səbəblərindən biri də məhz o idi. İndi də mənə məlumat verilir ki, yenə də bu meyllər artır, iqtisadiyyatın real sektoruna yox, yenə də istehlaka, yəni, istehlak mallarının alınmasına kreditlər verilir…”

Bunu Prezident İlham Əliyev oktyabrın 15-də keçirdiyi iqtisadi müşavirədə deyib.

Prezident qeyd edib ki, belə davam edərsə, yenə də bir neçə ildən sonra xoşagəlməz problemlərlə üzləşə bilərik. Təbii ki, söhbətin növbəti dəfə devalvasiyanın baş verməsi və bank sektorunun çökməsi təhlükəsindən getdiyi məlumdur.

Artıq uzun illərdir ki, müstəqil iqtisadçı ekspertlər, “AzPolitika.info” da daxil olmaqla, bir çox mətbu orqanlar və hətta deputatlar da bank sektorundakı vəziyyəti sərt tənqid edirlər, bu sektorun ölkə iqtisadiyyatının inkişafında öz üzərinə düşən missiyanı yerinə yetirmədiyini bildirirlər. Heç kimə də sirr deyil ki, ölkədə baş vermiş 2 ardıcıl devalvasiyada məhz bank sektorunun, burada baş verən talançılıq və qanunsuzluqların, bu sektorun iqtisadiyyatın inkişafına töhfə vermək əvəzinə onun əsaslarını bir çox hallarda baltalamasının böyük rolu olub.

Azərbaycanda böyük sayda bacarıqlı, zəhmətkeş iş adamları var ki, müxtəlif sahələrdə müəssisələr, istehsal obyektləri, dolayısı ilə də iş yerləri və əlavə dəyər yaratmaq imkanlarına malikdirlər. Lakin məhz maliyyə alətlərinin, xüsusilə də kreditlərin əlçatmazlığı onların əl-qolunu bağlayır. Adamların qarşısına elə şərtlər, elə girov və faiz tələbləri qoyulur ki, iş görmək istədiklərinə peşman olurlar. Əvəzində real sahibkardan fantastik girov və faiz dərəcələri tələb olunduğu halda, bank sahibinə yaxın olan, heç bir biznes-filan qurmayan, məqsədi sadəcə kredit adı altında götürülən vəsaitləri elə bank rəhbərlərilə şərik olaraq mənimsək olanlara girovsuz və faizsiz(!) pul dağıdılıb. Bunun istər Azərbaycan Beynəlxalq Bankının (ABB), istərsə də “Bank Standard”ın işində şahidi olmuşuq. Hələ bunlar, necə deyərlər, üstü açılan işlərdir.

Əslində isə bank sektorunda vəziyyət hətta üzdə görünəndən də qat-qat acınacaqlıdır. Ölkə başçısının problemli kreditlərlə bağlı verdiyi qərara və büdcədən külli miqdarda vəsait ayrılmasına baxmayaraq, hərəsi bir məmur-oliqarxın nəzarətində olan banklarda problemli kreditlərin həcmi günbəgün sürətlə artır.

Məsələn, bank məsələləri üzrə ekspert Əkrəm Həsənov bir müddət əvvəl bankların real vəziyyətinin gizlədildiyini bildirən açıqlama verib. Sitat: “Əgər banklar problemli kreditlərinin həcmini etiraf etsələr, bağlanmalıdırlar. Buna görə də banklar tədricən, kredit işləri üzrə məhkəməyə müraciət etdikcə problemli kreditlərini də etiraf edirlər. Hazırda Azərbaycanda fəaliyyət göstərən bank var ki, maliyyə hesabatlarında guya mənfəətlə işləməsi göstərilir. Guya 100 milyondan çox kredit verib. Halbuki, o bu krediti verməyib, sadəcə, kimlərəsə bu krediti verdiyinə dair sənəd imzaladıb. Əslində, problemli kreditlərin həcmi açıqlanan rəqəmlərdən də çoxdur”.

“Ata Bank” nümunəsi…
Belə görünür ki, bank sektorundakı ciddi problemlər hələ yavaş-yavaş üzə çıxmaqda davam edəcək. Məsələn, hazırda “Ata Bank” ətrafında baş verən hadisələr göstərir ki, bu bankın da tezliklə ABB, “Texnikabank” və “Bank Standard”-ın taleyini yaşaması mümkündür. Bu bankda da söhbət daha çox cinayət xarakterli əməllərdən gedə bilər. Burada milyonlarla manat dəyərində kreditlər verilib və geri qayıtmayıb, ancaq bu kreditlər də ABB və “Bank Standard”da olduğu kimi, adi vətəndaşlara verilməyib. Bu işlərdə də çox yüksək vəzifəli şəxslər iştirak edir.

Xatırladaq ki, bu bank sabiq vergilər naziri Fazil Məmmədovun bankı kimi tanınır. O, yüksək vəzifə tutduğu zaman banka heç kim yaxın düşə bilməsə də, postunu itirən kimi bankdakı problemlər bir-bir üzə çıxmağa başladı. Düzdür, bank hələ rəsmi olaraq bağlanmayıb, amma görünür həmin çox da uzaqda deyil. Bunun hansı fəsadlar törədəcəyinə gəldikdə isə, elə “Bank Standard” nümunəsinə baxmaq kifayətdir. Yəni ki, yenə əmanətçilər qalacaqlar küçələrdə, pullarını tələb edəcəklər. Yenə dövlət işə qarışmalı olacaq və on milyonlarla, bəlkə də yüz milyonlarla manat vəsait bankın “zibillərini” təmizləməyə xərclənəcək. Bu pullar isə yenə də büdcədən, yəni xalqın cibindən ödəniləcək.

Ən pisi isə odur ki, bütün bunlardan bizdən də daha yaxşı bank sektoruna görə cavabdeh olan, bankların pul-kredit siyasətinə, maliyyə göstəricilərinə nəzarət edən Mərkəzi Bank (MB) xəbərdardır. Lakin istər ABB-nin, istərsə də “Bank Standard”-ın işində olduğu kimi, MB vaxtında hər hansı müdaxilə etməyib və indi də susur.

Yeri gəlmişkən, son iqtisadi müşavirədə ölkə başçısının bank sektoru ilə bağlı səsləndirdiyi iradların sözsüz ki, həmin iclasda iştirak edən Elman Rüstəmova da birbaşa aidiyyatı vardı. Dövlətin hər cür dəstəyinə rəğmən bankların iqtisadiyyatın inkişafında öz üzərinə düşən vəzifəni yerinə yetirməməsinin bir səbəbi də MB-nin bank sektorunun requlyatoru kimi öz işinin öhdəsindən lazımınca gələ bilməməsi, banklardakı özbaşınalıqlara, talançılığa göz yummasıdır.

Hər necə olsa, son iqtisadi müşavirədə bank sektoru ilə bağlı səslənən tənqidi fikirlər bu sektorun başında duranlar üçün “sarı vərəqə” anlamını daşıya bilər. Ümid edək ki, bundan nəticə çıxarılmasa və banklar yenə də sadəcə öz sahiblərini nə yolla olursa-olsun varlandırmaqla məşğul olsalar, bu sektorda aparıcı söz sahibi olan məmur-oliqarxlar tezliklə “qırmızı vərəqə” də alacaqlar. Və nə zamansa Azərbaycanın bank sektoru müasir, dinamik və ən əsası da ölkə iqtisadiyyatının inkişafına sözdə deyil, əməldə dəstək verən sahəyə çevriləcək… //azpolitika.info//

 

Ardını oxu...




Ötən sayımızda Azerinfo.tv-yə şikayətlə müraciət edən Bakı şəhər, Neftçilər prospekti87,mənzil 30-da kirayədə qalan Cürcüstan vətəndaşı, sahibkar Leyla Janasiadan yazı vermişdik. Bildirmişdik ki, Bakıda onun düz bir milyonluq malını mənimsəyiblər. Başını itirən qadın intihar həddinə çatıb.
Leyla Janasia təxminən 2006-cı ildə Bakıda olarkən Gürcüstan Respublikasının vətəndaşı, milliyyətcə azərbaycanlı olan Nailə Saxtarova ilə tanış olur.Həmən vaxt Leyla antik əşyaların satışı ilə məşğul olurmuş.


Azərbaycan dilini pis bildiyindən müştərilərlə ünsiyyət üçün Naira ona kömək etməyə başlayıb. Əvəzində o da Nairaya maddi yardım edib.
Sonradan məlum olub ki, dili bilmədiyindən illər ərzində Naira dələduzluq edərək əmlakını mənimsəyib.
Qeyd edək ki, Nairanın əsil adı 2006-cı ilədək Rebeka olub. Həmin il adını dəyişərək Naira olub.
Bu cinayət barədə Leyla Janasia prezident İlham Əliyevə, virse-prezident Mehriban Əliyevaya, bütün güc strukturlarının rəhbərlərinə şikayət yazıb:


Dələduzlarin başında duran Tural adlı polis


“Yazıb Sizə bildirirəm ki, mən uzun müddətdir ki, Azərbaycana gəlib- gedirəm.Özüm Gürcüstan vətəndaşıyam.Təxminən 2006 –ci ildə Gürcüstan Respublikasının vətəndaşı ,milliyyətcə azərbaycanlı olan Rebeka (təxminən 2008- 2009 –illərdə o Naira adını dəyişərək Rebeka adını rəsmiləşdirmişdir)Saxtarova adlı şəxslə tanış oldum.(Ünvan:Bakı Şəhəri,Nərimanov r-nu.Təbriz küçəsi,770-ci məhəllə,ev 6 .mənziil 68 Tel:050 594 55 52)Həmin ərəfələrdə mən köhnə (antekvar ) əşyaların alqı -satqısı ilə məşğul olurdum.Bu baxımdan mən azərbaycan dilini bilmədiyim üçün Rebeka mənə köməklik edirdi.Sonradan mən BUM –da icarəyə götürdüyüm yerin icarə məsələlərində, vergi məsələlərində mənə köməklik edirdi. Belə ki, o Arif adında 70 yaşlı bir kişi ilə nigaha daxil olmuş, bununla da azərbaycanda yaşamaq hüququ olduğunu mənə bildirmişdir.Belə ki, o icarəyə götürdüyüm mağazanı o öz adına keçirtdi.Onu əsas gətirdi ki, sənin səlahiyyətin yoxdur, azərbaycan vətəndaşı deyilsən. Qoy mənim adımda olsun.Mən razılaşdım.O mağaza ilə müqaviləni, və vergisini öz adına rəsmiləşdirdi , lakin mağazanın icarəsini də , vergi pulunu da mən hər ay özüm ödəmişəm.Bunun müqabilində mən ona hər ay maddi yardım edirdim.
Lakin sonradan mənə məlum oldu ki,Rebeka mənim Azərbaycan dilini bilməməyimdən , sənədləşmə işlərimi onun adına olmağından məharətlə istifadə edərək,mənim etibarımdan sui- istifadə edərək mənə dələduzluq etmişdir.



İşin faciəvi cəhəti odur ki,bu işdə Rebekaya yaxın olan, mənə özünü Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdaşı kimi təqdim edən, Tural Etibar oğlu Əhmədov (tel: 055 382 00 82,055 446 57 49) ona havadarlıq etməyə başladı. O tutduğu vəzifədən, və tanışlardan sui—istifadə edərək , Rebeka ilə birləşib müəyyən oyunlar qurdu.Belə ki, guya polislərin məni axtardığını, vergiyə borclu olduğumu bildirərək , müxtəlif adamlara zəng elətdirərək Yasamal, Səbail, Nəsimi polis idarələrinə dəvət etdilər . Polis adı ilə ( 055 624 31 89, 050 404 35 54, 055 211 67 56) bu nömrələrdən mənə zəng edib məni hədələdilər. Tural 3 min dollar , guya polisə vermək adı ilə məndən alıb onları susduracağına söz verdi. Mən ona pul verəndən sonra mənə zəng gəlmədi.Sonra Tural guya vəkil tutmağa məndən 1000 dollar pul aldı. Rövşən adlı tanımadığım bir vəkili tutdu.Vəkil də onların öz adamları idi.Onlar onu öyrətdilər. Rövşən azərbaycanca danışırdı. Rebeka mənə guya gürcücə tərcümə edirdi.. Rövşən mənə dedi ki, mən guya vergiyə 28000 manat borcluyam. Bu borcu ödəməsəm onda məni həbs edəcəklər. Sonra Tural və Rebeka mənə dedi ki, heç yerə çıxma , mağazaya da getmə, səni görməsinlər.Bu problem həll etmək üçün Tural məndən 5000 ABŞ dolları istədi. O pulu mən ona 5gün müddətinə gətirməliydim. Mən o məbləği tapa bilmədiyim üçün Tural mənə dedi ki, mənim tanışım var , onun bankı var, ona 13000 dollar dəyərində gümüş qoyub 5000 dollar götürmək olarTural mənim mağazama gəlib 2 gümüş vaza, iki gümüş bardağı guya işi həll etmək üçün apardı. .( Həmin gümüş əşyaların şəkillərin təqdim edə bilərəm)Sonra mən öyrəndim ki, bunlar məni oyuna salıb aldadıblar . Mən Turala dedikdə ki, bu nə məsələdir, mənə dedi ki, mənə bir də müraciət etmə.Get məsələni Rebeka ilə həll et. Telefonun söndürdü, növbəti gün nömrəsin dəyişdi. Onda mən özümə vəkil tutmalı oldum. Namik adlı vəkillə müqavilə bağladım. O mənlə birlikdə işə gəldi,Rebeka və qızı Aylin mağazada idi.Vəkil bu məsələ ilə bağlı maraqlandıqda Rebeka vəkilə dedi ki, o məndən pul götürməyib. Mən yalan danışıram..Guya mənim ona borcum olub. Onlar vəkilin yanında hay- küy qaldırdılar və mağazanın açarın dəyişərək mənə vermədilər. Dedi ki, oradakı mallar artıq ona məxsusdur.Bu oyunların başında Tural dururdu.Bu yaxında o mağazaya gəldi. Maraqlıdır ki, o hansı haqq , hansı səlahiyyətlə mağazaya gələrək, oranın müdiri ilə danışıb , son 2018- ci il üçün mənim arendaya verdiyim 15 min dollar pulumu, mənə qaytarmağı təklif etdi. Dedi mağaza mənimdir, mallar da mənimdir. Əgər mallarını istəyirsənsə onda məhkəməyə get.


Miqrasiya Xidmətinin əməkdaşı qanunu necə pozur

Bildirirəm ki, mağazada olan əşyaların hamısı mənə məxsusdur.Onları mən Gürcüstandan mağazadan tanışlarımdan nisiyə notariusdan təsdiqlənmiş şəkildə almışam.
Bu yaxında eşitdim ki, mağazanın vergi və icarə müqaviləsi Turalın bacısı Əhmədova Ülkərin adına rəsmiləşdirilib . Bunu Tural bilərəkdən təşkil edib ki, sonradan mallarımın ona məxsus olduğunu qeyd etsin.





Bildirirəm ki,Rebekanın Türkiyənin İstanbul şəhərində ,yaxın əlaqəsi olan Erol Bilgen adlı bir tanışı vardı.O da antekvar malların satışı ilə məşğul olurdu.Rebeka məni onunla tanış etdi.İki dəfə 2013 və 2015 ci ildə mən Türkiyədə oldum. O mənə satdığı malari göstərdi .Mən ordan 27 min dollarlıq nəğd mal aldım.Sonradan etibarımı qazandıqdan sonra o bizə nisiyə mal verməyə başladı.Mən onun malların satdıqca pullarını hissə -hissə ona Rebeka vasitəsi ilə göndərirdim.2018 – il , dekabr ayında mən Rebekaya 95.min ABŞ dollar bir tanışımdan borc alıb verdim ki, Erola olan borcumu bağlayım. Belə ki, mən türk dilini bilmədiyim üçün türklər Rebeka ilə əlaqə yaradırdı.Malın pulunu da onun vasitəsi ilə məndən istəyirdilər. Son vaxtlar türklər tez –tez zəng etdikdə ,Rebeka mənə nömrəni göstərirdi ki, bax onlar zəng edir, onların pulunu təcili qaytarmaq lazımdır. Ona görə də mən məcbur olub, borc götürüb , Erolun borcunu Rebeka vasitəsi ilə qaytardım. Hələ mənə bu günə kimi qaranlıqdır ki, o pulu Rebeka Erola verdi , ya yox. Eroldan aldığım 95 min ABŞ dollarlıq mal da həmin mağazadadır.Erola ödədiyim 95 min ABŞ dollarlıq malları hələ də sata bilməmişəm.Bu gün Rebeka bütün mallarımın dalına keçmək istətir.Bu işdə Tural ona havadarlıq edir.

Bildirirəm ki,Tural ailəlidir. İki az yaşlı usagı var.Sual olunur ki, Rebeka ilə Turalı nə bağlayır? Qohumluqmu?Yox !!! Tural Rebekanınn qızı Aylini qeyri rəsmi saxlayır.Ondan iki yaşlı oğlu var. Rəsmi nigahdan iki azyaşlı usagı var. Rebeka ağızdolusu hamıya “kürəkənimdir” deyir. Onu da nəzərinizə çatdırmaq istəyirəm ki, Tural - Rebeka cütlüyü dələduzluq yolu ilə mənim küllü miqdarda pulumu və malımı mənimsəmişlər. Rebeka 70 yaşlı Arif adlı, bir qocanın evinə girmiş,evini mənimsəmiş, kişi ondan məhkəməyə şikayət etdikdə , qoca müammalı şəkildə ölmüşdür. Onlar, Tural və Rebeka onun mənzilini ələ keçirtdilər.
Belə ki, mən Turaldan şikayət etdiyimə görə , Tural – Rebeka cütlüyü , Bakı Miqrasiya İdarəsi ilə anlaşaraq , birinci dəfə 2019 –ci il , 25 fevralda Miqrasiyadan Rüfət İbrahimov mənə zəng edərək məni Miqrasiyaya dəvət edir.Guya ki, məndən şikayət var. Amma bundan kimin şikayətçi olduğunu soruşduqda , o dedi ki, sənin Dilarə adlı qadına borcun var, o sənin Respublikadan deport olmağını istəyir.( Halbuki, hansı axmaq borclu olanı deport olunmasın istəyər ,əgər ona borcu varsa)Mən ona dedim ki, mənim ona borcum yoxdur, heç bir qanun pozuntusu etməmişəm. Rüfət dedi ki, əgər sən Azərbaycan qanunu pozmusan. Bura mallar gətirmisən , satmısan. Vergiyə isə heç nə ödəmirsən. O məndən yazılı izahat götürdü, sual verdi. Mən yazılıcavab verdim. Bu vaxt Rebeka mənə zəng etdi.Dedi ki, heç nəyi boynuna götürmə. De ki, mallar mənim deyil. Hal –hazırda mağazada mənə aid heç nə yoxdur. Heç nəyi boynuna alma. Yaz ki, mağazadakı mallar hamısı, Rebekanındır.O mənə dedi ki, indi Turala zəng edəcəyəm, görüm sən kağıza qol çəkmək lazımdır ya yox. Tural dedi ki, sənə nə deyirlər onu yaz.Mən o dediyi kimi, yazdım. 4 saata yaxın məni orada saxladılar.Rüfət İbrahimov Protokol tərtib etdi.Sonra rəisi gözlədilər, rəis gəldi. O məndən üzr istədi ,pasportumu qaytardı, çıxanda Rüfət mənə dedi ki, bir neçə gündən sonra səni vergi çağıracaq. Onda mən başa düşmədim ki, bu onların qurduğu oyun imiş. Növbəti oyun quraraq onlar 2019- ci il , 15 iyul , məni 400 manat cərimə olunması və 3 illik deportasiya qərarı verilməsinə nail olmaq istədilər.Onların təqdim etdiyi sənədlərə imza atmağıma məcbur etdilər.Orada Rüfət mənə dedi ki, deportasiya olunmağın üçün qol çək.Sənədlərə imza etmədikdə onlar, məni həbs etdirdi. . Vəkilimin müdaxiləsindən sonra buraxıldım.Bildirirəm ki, bu oyundan 10 gün qabaq , həmin Rüfət İbrahimov mənim mağazama mülki geyimdə gəldi, bəzi əşyalara baxdı, bəzi gümüş əşyalarla maraqlandı.Rebekadan nömrə götürdü. Dedi ki, kollektivə ayın 20 –sinə hədiyyə lazımdır.Gəlib alacağam. Yəqin ki,sonradan vergi adı ilə məndən qopartdıqları gümüş əşyaları Tural Rüfətə “Zəhmət haqqı” kimi vermişdir.

Bu gün mən çox pis durumdayam.Pulsuz, çörəksiz.Gətirdiyim malları isə Gürcüstandan nisiyə alıb gətirmişdim. Bu gün o malları ya qaytarmalı ,ya da pulunu ödəməliyəm. Əgər mən Gürcüstanda desəm ki, Azərbaycanda gəlib polisin labirintinə düşmüşəm , Gürcüstanda mənə heç kəs inanmaz. Bizlərdə polislər belə şeylərlə məşğul olmur.Əksinə bizim hüquqlarımızı qoruyur!!!
Xahiş edirəm mənə kömək edəsiz!!!! Mənim əşyalarımın dələduz dəstəsindən alınıb mənə qaytarılmasına kömək edəsiniz. Turalı isə qanun çərçivəsində isə cəzalandırasınız.!!!”

P .S Həm yazılı şikayətdə, həm videomüraciəıtdə Dövlət Miqrasiya Xidmətinin əməkdaşı Rüfət İbrahimova qarşı sərt itthamlar səsləndirilib. Konkret cinayət əməllərində ittiham edilib. Rüfət İbrahimovun özü ilə əlaqə saxlasaq da suallara cavab vermək istəmədi. Dedi ki, mətbuat xidmətinin icazəsi olmadan danışa bilməz. Göreəsən qanunsuz əməl edəndə də mətbuat xidmətindən icazə almışdı


Ardını oxu...
 
 
 
Təhsil eksperti Elşən Qafarov Axar TV-yə müsahibəsində ölkədəki tədris kurslarının fəaliyyəti barədə danışıb.

Elşən Qafarov aşağıdakı tezislər üzərində fikirlərini bölüşüb:

* Azərbaycanda vergidən yayınan ən böyük biznes şəbəkəsi...

* Aidiyyəti orqanlar həmin şəbəkənin qarşısını niyə kəsmir?

* Bu insanların müəllimlik etməsi təhlükəlidir.

Axar.az sözügedən video-müsahibəni təqdim edir.
Ardını oxu...
Teref.az yazır ki, keçmiş Rabitə və informasiya texnologiyaları naziri Əli Abbasovun oğlu və “Azərenerji” ASC-nin keçmiş sədri Etibar Pirverdiyevin kürəkəni, Dövlət Gömrük Komitəsinin Texnoloji İnnovasiyalar və Statistika şöbəsinin rəisi vəzifəsində çalışan Eldar Abbasovunda Londonda şirkəti olduğu bilindi.Şirkətlərlə bağlı sənədləri və araşdırmanı müstəqil araşdırmaçı jurnalist Cavanşir Həsənli sosial şəbəkədə yeni paylaşımında göstərib.
Cavanşir Həsənlinin paylaşımını təqdim edirik:
Demə, nazir Rabitə və informasiya texnologiyaları naziri olanda ayda heç üç min maaş almayıb, 300 min dollar xərcləyən Əli Abbasov oğlu Eldar Abbasovu Dövlət Gömrük Komitəsində işə düzəldibmiş. Görünür, onu komitəyə yaxın vaxtlarda götürüblər və bu səbəbdən Londondakı şirkətlərini tələm-tələsik qapadıb.
Ardını oxu...
Eldar Abbasovun 2017-ci ilin aprelində Britaniya paytaxtında qeydiyyatdan keçirdiyi INFIPRO LIMITED şirkəti ötən ayın 24-də bağlanıb.
Gömrük Komitəsi əməkdaşının digər şirkəti - JDE TRADING LIMITED isə hələ də fəaliyyətdədur. Eldar Abbasov bu ticarət şirkətini 2017-ci il iyulun 17-də qeydiyyatdan keçirəndə onu həyat yoldaşı Dünya Pirverdinin ("Azərenerji"nin keçmiş prezidenti Etibar Pirverdiyevin qızı) adına rəsmiləşdirib.
Keçmiş nazirin oğlunun digər iki şirkəti - JDE CAPITAL LTD və BITTOP LIMITED ötən ilin sonlarında qapadılıb.

Ardını oxu...
Ardını oxu...
Ardını oxu...
Ardını oxu...
Ardını oxu...
Teref.az olaraq qeyd etmək istəyiri ki, Dövlət Gömrük Komitəsinin Texnoloji İnnovasiyalar və Statistika şöbəsinin rəisi vəzifəsində çalışan Eldar Abbasovun xaricdə biznesi olması haqda mediada bir çox məlumatlar dərc edilmiş və təkzib edilməmişdir.
Ardını oxu...
Mediada gedən məlumtlara görə Eldar Abbasov və həyat yoldaşı Dünya Piriverdi ilə evləndikdən sonra onlar “İnfipro İnc” şirkəti açılblar və bu şirkətin 75%-i Eldar Abbasova, 25 faizi isə Dünya Piriverdiyə aiddir.
Teref.az olaraq saytımızda dərc edilən və bu günə qədər təkzib edilmyən bu ailənin biznes resursları haqqında araşdırma məqalənidə yenidən oxuculara təqdim edirik.
http://teref.az/manset/124512-eli-abbasov-ve-etibar-pirverdiyevin-serikli-london-biznesi-olkeden-ne-qeder-pul-cixarilib.html
Qarşı tərəfin fikirlərini dinləməyə hazırıq!
Teref.az
Ardını oxu...
Pambıq yığımı davam edir. Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin açıqlamasında görə, dünənə qədər ölkə üzrə pambıq qəbulu məntəqələrinə 183 min tondan çox məhsul təhvil verilib və bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 45,3% çoxdur.

Məlumatda o da bildirilir ki, bu il Azərbaycanda 100 111 hektar ərazidə pambıq əkilib. Saatlı (13 741 hektar), Ağcabədi (10 452 hektar), Biləsuvar (10 257 hektar), Bərdə (10 140 hektar), Beyləqan (9 706 hektar), Sabirabad (8 630 hektar) və İmişli (7 492 hektar) ən çox pambıq əkini aparılmış rayonlardandır.

Ovqat.com-un məlumatına görə, Nazirliyin ən çox pambıq əkən rayonlar təsnifatında Salyanın adı çəkilməsə də, bu rayon da qabaqcıl “ağqızılçı”lardan sayılır.

Rayon fermerlərinin redaksiyamıza verdiyi məlumata görə, rayonun icra başçısı Sevindik Hətəmov inişil ölkə başçısının qarşısında pambıqçılıq sahələrini 7 min hektara qaldıracağına dair öhdəlik götürmüşdü. Amma Salyanda bu vədi yerinə yetirmək o qədər də asan deyil: “Çünki rayonda faktiki olaraq bu qədər pambıqçılığa yararlı sahə yoxdur. İcra başçısın həmin vədi verməmişdən qabaq Salyanın cəmi-cümlətanı 3.5 min hektar pambıqçılıq sahəsi vardı. İcra başçısının birdən-birə bu potensialı 2 dəfə artırmaqla bağlı verdiyi vədi həm fermerlərin başında çatlayıb, həm də rayondakı əlaqədar rəsmilər tərəfindən heyrətlə qarşılanıb”.

Ardını oxu...

Bildirilir ki, Salyanda pambıq yığımı ilə əlaqədar yaradılmış rayon qərargahının 2017-ci ilin 5 sentyabr tarixli iclasında Sevindik Hətəmov bu xəbəri fermerlərə çatdıranda “MKT-İK" Salyan filialının direktoru Akif Hüseynov buna etirazını bildirib istefa ərizəsini yazıb. Səbəb Akif Hüseynovun bu vədi yerinə yetirməyin mümkünsüzlüyünə inanması olub. Rayon rəhbərliyi isə Akif Hüseynovu əvəz edəcək kadrı tapmaqda çətinlik çəkməyib. Onun yerinə “Salyan-Pambıq” Açıq Tipli Səhmdar Cəmiyyətinin sədri Leysanov Bahəddin Dəyyan oğlunu gətiriblər. Bu həmin Leysanovdur ki, “MKT-İK" Salyan filialının direktoru təyin olunmamışdan bir il əvvəl Salyan və Neftçala rayon sakinləri onun əlindən şikayət etmədikləri dövlət və mətbuat orqanı, döymədikləri qapı qalmamışdı. Şikayətçilərin bildirdiyinə görə, özünün Salyan, Neftçala, Biləsuvar, Cəlilabad və digər rayonlardakı minlərlə hektar ərazisi olduğu halda, vətəndaşların halal torpaqlarını da ələ keçirən Leysanov bir çox kənd sakinlərini torpaq üzünə həsrət qoyub.

2 il əvvəl mətbu orqanlarda dərc olunan şikayət məktublarından birində bildirilirdi ki, Bahəddin Leysanov illər öncə Neftçala və Salyan rayonlarının torpaqlarını bələdiyyələrdən guya icarəyə götürmək adı altında 99 illiyinə alıb: “Həmin ərazilərin bir hissəsində biznes obyektləri qurub, bir hissəsindən isə istifadə olunmur. Hansı ki, həmin ərazilər qanunla yerli sakinlər arasında bölünməlidir. İddialar görə, sakinlər onlara çatacaq torpaq sahələrinin qanunsuz olaraq B.Leysanova verilməsi ilə bağlı Salyanın bundan əvvəlki icra başçılarına və indiki başçı Sevindik Hətəmova, eləcə də Neftçalanın icra başçısılarına və o cümlədən İsmayıl Vəliyevə dəfələrlə müraciət ediblər, amma çifayda, heç bir tədbir görülməyib.

Əksinə, bir neçə rayonun sakinlərinin şikayəti Leysanovun xeyrinə işləyib. Görünür, Salyan rayonunun İcra Hakimiyyəti insanlarla “yaxşı işləmək qabiliyyətini” nəzərə alıb ona indiki vəzifəsini - “MKT-İK" Salyan filialının direktoru kürsüsünü həvalə edib. Leysanov da dərd-bəla leysanı olub Salyan və Neftçala kəndlərinin başına yağıb.

Doğrusu, faktiki olaraq, böyük pambıqçılıq müəssisələri olan bir adamı hansı məntiqlə gətirib həm də regional tədarük idarəsinin başına qoyublar, bunu anlamaqda çətinlik çəkirik. Çünki həm tədarük, həm də istehsal işini eyni anda yürütmək inhisarçılığa yol açır ki, Azərbaycan Politexnik İnstitutunun Mühəndis- mexanik fakültəsini bitirən Salyan rayonunun icra başçısı Sevindik Hətəmov bunu bilməsə də, Fransanın Strasburq və Sorbonna Universitetlərinin hüquq fakültəsinin məzunu KTN naziri İnam Kərimovun belə məsələlərdən bixəbər olması inandırıcı deyil. Bəs niyə indiyədək müvafiq qurumlar, o cümlədən Prezident qarşısında məsələ qaldırıb Salyanda pambıqçılığın inkişafında böyük maneəyə çevrilə biləcək problemin qarşısını vaxtında almayıb? Axı bu, Salyan pambıqçıları üçün kombayn sürməkdən daha yaxşı xidmət olardı.

Bu suala cavab axtarmaq zəhmətini dövlət böyüklərimizin öhdəsinə buraxıb keçirik əsas məsələyə.

Məsələ burasındadır ki, Salyan fermerləri Bahaddin Leysanovun bu yüksəlişi ilə icra başçısı Sevindik Hətəmovun ölkə başçısına verdiyi qeyri-mümkün vəd arasında konkret əlaqələrin olduğuna inanırlar. Onların iddialarına görə, Salyan İcra Hakimiyyəti verilən vədi əməli fəaliyyətlə deyil, bəzi taktiki üsullarla həyata keçirməyə çalışır: “Bizim yığdığımız pambığı 15-20% aşağı göstərərək, yəqin ki, artıq qalan pambığı digər olmayan sahələrin adına yazırlar. Nəticədə bizim haqqımız yeyilməklə qalmır, rayonumuzun pambıq məhsuldarlığı da aşağı düşür”.

Qeyd edək ki, pambıq məhsuldarlığına görə, ötən il Salyan həqiqətən də ölkə ortalamasından xeyli geri qalıb. Hökumət keçirilən pambıq müşavirələrində 2018-ci ildə hər hektardan 40 sentner məhsul əldə olunacağını vəd etsə də, sonradan bu hədəfi iki dəfə aşağı salıb, yekunda isə heç 20 s/ha-lıq planı belə reallaşdıra bilməyib. Ötən il Azərbaycanda pambıq məhsuldarlığı cəmi 17.5 s/ha olub. Salyanda isə bu göstərici aşağı olub: 14,5 s/ha – ümumi məhsuldarlıqdan 16% az.

Bu fakt şikayətçilərin irəli sürdüyü ittihamların əsassız olmadığı qənaəti formalaşdırdığından, biz də iddiaları dəqiqləşdirmək qərarına gəldik.

Əlaqə saxladığımız fermerlərdən biri -Salyan rayonunun ən böyük pambıqçılıq təsərrüfatlarından birinə rəhbərlik edən İbadət Cəfərov aldığımız məlumatların bəzilərini təsdiqlədi. Onun sözlərinə görə, bu il 60 hektar ərazidə pambıq əkib. Ötən il bu vaxta qədər bütün məhsulunu yığıb təhvil veribmiş. Bu il isə hələ də sahələrinin yarısı kombayn gözləyir.

O ki qaldı MKT-nın 15-20% aşağı dərəcəylə pambığı qəbul etməsinə, İbadət müəllim də bu məsələdən xeyli gileyləndi: “Hazırda Salyan və Neftçalada 4 pambıq qəbulu məntəqəsi var. Onlar içərisində ən çox faiz qoyan MKT-dır. Şəxsən məndən bu il 16% çıxıblar. Digər məntəqələrdə isə faiz göstəriciləri xeyli aşağıdır. Ən aşağı faizlə işləyən isə KTN-nin pambıq tədarükü məntəqəsidir. Orada pambığın yalnız 12%-ni itkiyə çıxırlar. MKT-da isə ən yaxşı halda məhsulu 16% itkiylə qəbul edirlər. Belə davam etsə, mən də gələn ildən MKT ilə əməkdaşlığa son qoyacağam”.

Uzun illər pambıqçılıqla məşğul olan İbadət Cəfərovun dediyinə görə, yığılan pambığın tərkibində müəyyən tullantılar olur və bu çıxılmalıdır da. Amma 16-20% yox. Ən pis halda bu tullantılar 8% civarında ola bilər.

Qeyd edək ki, İbadət Cəfərov həm də Ərəb Qardaşbəyli kənd orta məktəbinin direktorudur. Rayonun bütün idarə strukturlarını sovet hakimiyyəti dövründə olduğu kimi pambıq yığımına cəlb edən icra hakimiyyəti onların alın tərini yuxarı faizlərlə mənimsəyən MKT-nın bu hərəkətinə niyə göz yumur, aydın deyil. Axı Marksın da dediyi kimi, “pambıq – qul əməyidir”. Qulun alın tərinin haqqı isə ədalətlə ödənməlidir. Üstəlik, həmin qul vəziyyətinə salınan insan ziyalıdırsa, heç olmasa onun üzünün ziyasından utanılmalıdır. Salyan rayonunda isə deyəsən, ziyaya, ziyalıya əhəmiyyət verən yoxdur. Onlara icra başçısının ölkə rəhbərliyi qarşısında götürdüyü öhdəliyi doldurmaq lazımdır, vəssəlam.

İddialar barədə fikrini öyrəndiyimiz MKT İK MMC-nin Salyan rayonu filialının pambıq qəbulu üzrə səlahiyyətlisi Maarif (təəssüf ki, soyadını öyrənə bilmədik) müəllim isə barələrində irəli sürülən bütün iddiaları rədd etdi. Onun dediyinə görə, Salyanda icra başçısının prezidentə nəinki söz verdiyi kimi 7 min hektar, hətta ondan daha çox ərazidə pambıq əkilib (?!). Bəzi fermer təsərrüfatlarının ötən illə müqayisədə daha az ərazilərində məhsul yığımını isə sahələrdəki məhsuldarlıqla əlaqələndirən Maarif müəllim, uzağı, 4-5 günə ilk yığımı bitirəcəklərini dedi.

Bu yerdə, yəqin ki, dəyərli oxucuların beynində belə bir sual meydana gəldi: Bəs Azərbaycanın hökumət dairələri keçirilən müşavirələrdə hər il ölkəmizə xeyli miqdarda kənd təsərrüfat texnikası gətirildiyini etiraf edirdi. Həmin texnikaların böyük qismi isə pambıqyığan kombaynlardır Necə mümkündür ki, o qədər texnikadan Salyanın payına yetərli sayda kombayn düşməsin?

Hömsöhbətimiz bu suala aydınlıq gətirərək bildirdi ki, MKT-nin Salyan rayon filialında ötən il cəmi 8 kambayn vardı, bu il isə onların sayını 12-yə çatdırılıb. Maarif müəllimin fikrincə, gecikmələr texnika çatışmazlığından qaynaqlanmır: “Əksinə ötən ilkindən yarıbayarı artıq texnika ilə iş başındayıq. Bu il pambıq bol olduğundan müəyyən gecikmələr yaşansa da, yağışlar yağmadan yığımı bitirəcəyik”.

O ki qaldı MTK-nin digər məntəqələrdən daha böyük itki faizilə pambıq qəbuluna, bu məsələdə KTN-ni günahlandıran həmsöhbətimiz fikrini belə əsaslandırdı:

“Sahələrdən yığılan bütün pambıqlarda bu və ya digər dərəcədə tullantılar olur. Onun faizini isə biz yox, müəssisəmizdəki müasir texnikalar müəyyənləşdirir. KTN-nin rayondakı pambıq qəbulu məntəqəsində isə məhsulu necə gəldi təhvil alırlar. Tərəzidə çəkmədən, tullantı faizini yoxlamadan pambıq tədarük edirlər. Nəticədə də ortaya belə dedi-qodular çıxır. Hər şeyin zibilini çıxaran elə KTN-dir”.

Bu açıqlamasını eşidəndə nədənsə M.Ə.Sabirin məşhur misraları yadıma düşdü:

“Ax, necə keyf çəkməki əyyam idi,

Onda ki övladi-vətən xam idi”

Heydər Oğuz
Ardını oxu...

Bildiyimiz kimi, Azərbaycan Respublikasının Birinci Vitse-Prezidenti Mehriban Əliyeva bu il iki dəfə — mayın 21-də və sentyabr ayının 13-də paytaxtın Sabunçu rayonunun 6 min nəfər əhalinin yaşadığı Kürdəxanı qəsəbəsində olub. Hər iki hadisə barədə KİV məlumat verib.

Gundemxeber.Az bildirir ki, Mehriban xanım birinci səfərində Hüseynbala Ağaverdiyev adına 113 saylı tam orta məktəbinə gəlib və məktəbdə müvafiq təmir-bərpa işlərinin aparılmasına dair göstəriş verib. Məlumatda bildirilirdi ki, mayın 21-də Azərbaycanın Birinci Vitse-Prezidenti Mehriban Əliyeva və Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva Kürdəxanı qəsəbəsinin sakini Telman Əliyevin ailəsində qonaq olublar.

Qeyd olunurdu ki, Telman Əliyev ailəsi ilə birlikdə Mərdəkan qəsəbəsində yerləşən ziyarətgahda olarkən Azərbaycanın Birinci Vitse-Prezidenti ilə görüşüblər və Mehriban Əliyevanı evlərinə çay süfrəsinə dəvət ediblər: «Telman Əliyevin ailəsi ilə görüşdə Mehriban Əliyeva bildirdi ki, qəsəbənin sosial-iqtisadi inkişafı, iş yerlərinin yaradılması istiqamətində işlər bundan sonra da davam etdiriləcək. Ailə üzvləri Kürdəxanı qəsəbəsinin inkişafına göstərdiyi diqqətə görə Azərbaycanın Birinci Vitse-Prezidentinə minnətdarlıq ediblər.

Sonda Telman Əliyevin ailəsinin adından Mehriban Əliyevaya hədiyyə təqdim olunub və xatirə şəkli çəkdirilib». Məsələnin pərdəarxası, amma Kürdəxanı qəsəbəsində uşaqdan-böyüyə az qala hamının bildiyi tərəfi bundan ibarətdir ki, Kürdəxanı sakini Telman Əliyevin ailəsinin üzvü olan ağbirçək ana Mir Mövsüm Ağa ziarətgahında olarkən, Mehriban Əliyevanın orada olduğunu bilcək, birinci xanıma yaxınlaşmaq üçün cəhd edib. Mühafizə xidməti məlum səbəbdən əvvəlcə ona mane olmağa çalışıb.

Lakin, bu zaman yaranan səs-küy vitse-prezidentin diqqətini çəkdiyindən, onun razılığı ilə görüşləri baş tutub. Deyilənə görə, ağbirçək ana Sabunçu RİH başçısı Adil Vəliyevin rayonda və qəsəbədə satmadığı torpaq qalmadığını, Kürdəxanıda yolların və məktəbin vəziyyətinin qeyri-qənaətbəxş olduğunu deyib və şahid olması üçün öz evinə qonaq çağırıb. Bu üzdən Birinci vitse-Prezidentin Kürdəxanıya birinci səfəri qəfil baş tutduğundan, rayon rəhbərliyi üçün bir növ gözlənilməz olub. Bununla belə, mayın 21-də hadisə barədə qəsəbə icra nümayəndəsindən xəbər tutan Adil Vəliyev başının dəstəsi ilə birlikdə təngnəfəs özünü Kürdəxanıya — Tofiqgilə çatdırıb. Birinci Vitse-Prezidentdən qəsəbədaxili yolları asfaltlamaq, qəsəbədə park inşa etmək tapşırığı alan Adil Vəliyev dərhal üzərinə götürdüyü işlərin icrasına başlayıb. Sentyabrın 13-də Mehriban Əliyeva Kürdəxanıya ikinci dəfə səfər edəndə rayon rəhbəri onu yeni salınmış parkla tanış edib. Amma asfalt döşəndiyi barədə məruzə etdiyi qəsəbədaxili yolların heç də hamısını göstərməyib. Çünki, vitse-prezidentin bu tapşırığı tam yerinə yetirilməyibmiş. Asfalt döşənməmiş küçələrdəki evlərdə yaşayan təxminən 50 nəfərlik bir qrup sakin isə üz tutub Rayon İcra Hakimiyyətinə. Onlara deyiblər ki, bu işlə RİH məşğul olmur. Hətta deyilənə görə, İH-nin mənsublarından kimsə onlara məsləhət görüb ki, diqqəti çəkmək üçün yolu bağlasınlar. Sakinlərin verdikləri məlumatın izi ilə həmin vaxt Sabunçu RİH-nə yollanan çəkiliş qrupumuza rəsmi reportaj aparmağa icazə verilməsə də, əməkdaşlarımız bəzi məqamları video-qeydə ala biliblər. RİH-nin şöbə müdirlərindən biri camaatı sakitləşdirib, başçını məlumatlandıracağını, onların istəklərini çatdıracağını, bu barədə «Azəravtoyol» Dövlət Agentliyinə RİH başçısının adından məktub yazılmasına nail olacağını vəd edib.

Lakin, sakinlər israr edirmişlər ki, başçı onların istəklərini ifadə edən məktubu öz adından məhz Prezidentə ünvanlasın. Məlum olub ki, Kürdəxanı sakinləri «Azəravtoyol» Dövlət Agentliində də olublar. Agentlik sədrinin müavinlərindən biri onlara deyib ki, Sabunçu İcra Hakimiyyətinin məktubu yetərli deyil, Agentliyin qəsəbədaxili yollarda işi davam etdirməsi üçün gərək ölkə başçısının göstərişi olsun. İndi iki qurum arasında naçar qalan sakinlər bu qənaətdədirlər ki, yəqin, dava pul davasıdır, RİH də, Agentlik də bu təyinat üzrə əlavə maliyyə vəsaiti ayrılmasına nail olmaq istəyirlər, ona görə də məsuliyyəti bir-birinin üzərinə atırlar. Xatırladaq ki, Sabunçu RİH-nin başçısı Adil Vəliyevin ümumən rayonda və Kürdəxanı qəsəbəsi ərazisində torpaq sahələrini sot-ba-sot satması barədə indiyədək çox deyilib, çox yazılıb.

«Dəryaz» qəzeti icra başçısının hətta sözügedən qəsəbədə yerləşən hərbi hissəyə aid ərazinin də satılaraq obyektaltı istifadəyə verilməsinə göz yumduğu barədə məqalələr dərc etmişdir. Ola bilsin, Birinci Vitse-Prezidentin qəsəbə sakinləri ilə məhrəm görüşündə ona bu barədə də məlumat verilmişdir. Əgər belədirsə, hesab etmək olar ki, Adil Vəliyevin icra başçısı kimi karyerasının sonuna sayılı günlər qalır.

Ardını oxu...Prezident İlham Əliyev ötən gün iqtisadi məsələlərə həsr edilmiş müşavirədəki çıxışında xərcləri şişirdərək büdcə vəsaitlərini mənimsəyənlər barədə də danışıb. İlham Əliyev dövlət qurumları hər ilin sonunda büdcə müzakirə olunarkən sifarişlər göndərirlər. Və orada “havadan götürülmüş rəqəmlər” yazırlar.

Prezidentin nitqindən sitat:

-Gələn ilin büdcəsi ilə əlaqədar tapşırıqlar verildi. Hökumət üzvləri artıq neçə vaxtdır ki, işləyirlər. Deməliyəm ki, gələn ilin büdcəsi həm sosialyönümlü, həm də investisiyayönümlü olmalıdır. Biz gələn il də ciddi sosial proqramlar icra edəcəyik, əhalinin yaşayış səviyyəsini yaxşılaşdırmaq üçün önəmli addımlar atılacaq, infrastruktur layihələrinin icrası ilə əlaqədar kifayət qədər vəsaitimiz olmalıdır. Ancaq gələn ilin xərclərinə biz çox böyük diqqətlə baxmalıyıq və burada şəffaflığı tam təmin etmək üçün hökumət gərək təkliflər versin. Tezliklə, ilin sonuna qədər bu təkliflərə baxılacaq.

Beləliklə, əminəm ki, biz eyni həcmdə olan işi az vəsaitlə icra edə bilərik. Buna nail olmaq üçün, ilk növbədə, şəffaflıq, dövlət nəzarəti və ictimai nəzarət olmalıdır. Bütün dövlət qurumlarına deyirəm, yoxsa onlar pis öyrəşiblər. Hər ilin sonunda büdcə müzakirə olunarkən, sifarişlər göndərirlər. Özü də orada şişirdilmiş rəqəmlər öz əksini tapır, havadan götürülmüş rəqəmlərOnlardan soruşanda ki, misal üçün bənd tikmək, yol çəkmək, kabel çəkmək bu qədər vəsait barədə rəqəmi haradan götürürsən!? Havadan. Sonra araşdırma aparılır, görünür ki, şişirdiblər. Nəyə görə şişirdiblər? Aydın məsələdir nəyə görə. Buna da son qoyulmalıdır.

Ona görə Maliyyə Nazirliyi, İqtisadiyyat Nazirliyi, – bunu təkcə onların boynuna atmaq olmaz, – hökumət də nəzarətçi kimi şişirdilmiş bütün o rəqəmləri təhlil etsinlər və real rəqəmləri müəyyənləşdirsinlər. O rəqəmləri verənlər gərək məsuliyyət daşısınlar. Əgər bu dəfə bizim dövlət qurumlarımız, şirkətlərimiz yenə də şişirdilmiş rəqəmlər versələr, artıq özlərini ifşa etmiş olacaqlar. Hökumət əlbəttə ki, onların bütün təkliflərinə baxacaq. Amma onlar əgər şişirdilmiş rəqəmləri versələr, öz cəzalarını alacaqlar. Ona görə zəhmət çəkib normal işləsinlər və pis vərdişlərdən əl çəksinlər. Beləliklə, biz büdcəyə böyük qənaət edərik, maaşların, pensiyaların artırılmasına imkan yaradarıq və şəffaflığı təmin edə bilərik. Ona görə qarşıdakı həftələr ərzində gələn ilin büdcəsinin parametrləri ilə əlaqədar çox fəal iş aparılmalıdır. Bugünkü müşavirə, o cümlədən bu məsələyə həsr olunub. Ona görə istərdim ki, indi burada gələn ilin büdcəsi ilə əlaqədar fikirlər və təkliflər səslənsin.

Ardını oxu...
Bakı şəhəri, Binəqədi rayon sakini Səfərov Ramiz Ələsgər oğlu Əmək və əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında Dövlət Sosial Müdafiə Fondu Xüsusi Şərtlərlə Təyinat İdarəsi əməkdaşlarının qanunazidd hərəkətləri barədə Ölkə başçısı İlham Əliyev cənablarına, sözügedən nazirliyin rəhbəri Sahil Babayevə və hüquq mühafizə orqanları rəhbərlərinə müracıət ünvanlayıb. Ramiz Səfərov üzləşdiyi problemin həllınə süni maneələr yaradan dövlət məmurlarının qanunsuz əməllərinin ictimailəşdirilməsi üçün müracıətin bir surətini də Aktualinfo.org onlayn qəzet redaksiyasının elektron poçtuna göndərib. Teref.az heç bir şərh vermədən vətəndaş Ramiz Səfərovun müraciətini oxuculara təqdim edir. O yazır:

Mən, 1960-cı ilin avqustun 1-də Ucar rayonun Bərgüşad kəndində anadan olmuşam. Hazırda 59 yaşım tamam olmuşdur.

1977-ci ilin avqustun 31-dən Bakı Dəniz Liman flotda “Dəniz çirklənməsinə qarşı mübarizə üzrə nəqliyyat işçisi kimi əmək fəaliyyətinə başlamışam. 1978-1980-ci illərdə hərbi xidmətimi başa vurub Bakı Dəniz Limanında doker mexanizator kimi əmək fəaliyyətimi davam etdirmişəm.Və bu vəzifədə müxtəlif dərəcələrdə 1994-cü ilədək çalışmışam. 1994-2006-cı ilədək yenə həmin idarədə hərbiləşdirlmiş mühafizə dəstəsundə 2012-ci ilədək müxtəlif sahələrdə işimi davam etdirmişəm. Və hal hazıradək fasiləsiz olaraq İdarənin təmir-tikinti və texnii xidmət depertamentində əmək fəaliyyətimi davam etdirirəm. Fasiləsiz olaraq 41-ci ildir ki, əmək fəaliyyətim olub. Bu 41 ilin 13 ilini xüsusilə ağır kateqoriyalı işlərdə əmək fəaliyyətim olmuşdur.Yəni bu gün ən azı 40 il sığorta stajına malikəm və bu müddətin ən azı 13 ilini fasiləsiz olaraq xüsusi ağır işlərdə əməklə məşğul olmuşam. Fərdi hesabımın sığorta hissəsində qeydə alınmış pensiya kapitalım əmək pensiyasının minimum məbləğindən az olmayan pensiya təminatım var. Ona görə də əmək şəraitinə görə güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyasına çıxmaq istəyirəm.

Mən də bir Azərbaycan vətəndaşı olaraq aşağıda qeyd edilən və QANUNVERİCİLİYİN icazə verdiyi halda güzəştli şərtlərlə pensiya hüququndan istifadə edib pensiyaya çıxmaq istəyirəm:

“Qanunun qüvvəyə mindiyi günədək (01.01.2006-cı il) göstərilən işlərdə güzəştli şərtlərlə pensiya hüququ verən tam əmək stajı olan şəxslərə pensiyalar əvvəllər qüvvədə olmuş qanunla yaşa və staja görə müəyyən edilmiş tələblərə müvafiq təyin edilir. Pensiya təyin olunması üçün müraciət edən şəxslərin pensiya hüququ Nazirlər Kabinetinin 21 iyun 1993-cü il tarixli, 320 saylı qərarı ilə təsdiq olunmuş və 01.01.2006-cı ilədək qüvvədə olan “Yeraltı işlərdə, əmək şəraiti xüsusilə zərərli və xüsusilə ağır olan işlərdə çalışanlara, dənizdə çalışan neftçilərə yaşa görə güzəştli şərtlərlə pensiya hüququ verən istehsalatların, işlərin, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin 1 nömrəli Siyahısı” və “Əmək şəraiti zərərli və ağır olan işlərdə çalışanlara yaşa görə güzəştli şərtlərlə pensiya hüququ verən istehsalatların, işlərin, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin 2 nömrəli Siyahısı” əsasında müəyyən edilir. Lakin buna baxmayaraq ƏƏSMN-yi yanında Dövlət Sosial Müdafiə Fondu Xüsusi Şərtlərlə Təyinat idarəsi 21 may 2019-cu il tarixli “güzəştli şərtlərlə pensiyanın təyin edilməsi” barədə ərizəmə əsassız cavab olaraq 20 iyul 2019-cu il tarixli məktubla bildirmişlər: “

Təqdim etdiyiniz sənədlərdə sizin əmək fəaliyyəti ilə məşğul olduğunuz doker-mexanizator peşəsi Nazirlər Kabinetinin 21 iyun 1993-cü il tarixli, 320 saylı Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Yeraltı işlərdə, əmək şəraiti xüsusilə zərərli və xüsusilə ağır olan işlərdə çalışanlara, dənizdə çalışan neftçilərə yaşa görə güzəştli şərtlərlə pensiya hüququ verən istehsalatların, işlərin , peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin” 2 N-li siyahısında nəzərdə tutulmamışdır. “

Hesab edirəm ki, Nazirliyin idarəsinin cavab məktubu aşağıda qeyd etdiyim qanunvericiyin tələblərinə görə tam əsassızdır. Belə ki, Nazirliyin Dövlət Sosial Müdafiə Fondu Xüsusi Şərtlərlə Təyinat idarəsi rəhbərliyi “Əmək pensiyaları haqqında” Azərbaycan respublikası Qanunun 9.8-ci və 9.1-ci maddələrini təkrar-təkrar oxumalarını və öyrənmələrini tövsiyə edirəm.

Bir daha Nazirlik əməkdaşlarına xatırlatmaq istərdim ki, işlədiyim “doker mexanizatorları” vəzifəsi AR Nazirlər Kabinetinin 1993-cü il 21 iyun tarixli 320 N-li Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Əmək şəraiti zərərli və ağır olan işlərdə çalışanlara yaşa, qocalığa görə güzəştli şərtlərlə pensiya hüququ verən istehsalatların, işlərin, peşələrin, vəzifələrin və göstərilənlərin 2 nömrəli Siyahısı”nda qeyd olunmasa da , AR Nazirlər Kabinetinin 06.10.2008-ci il tarixli 236 N-li qərarı ilə “güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası hüququ verən istehsalatların, peşələrin, vəzifələrin və göstəricilərin siyahısının” təsdiq edilməsi barədə AR Nazirlər Kabinetinin 2007-ci il tarixli12 N-li qərarına 21 saylı bölmnin 21.2 bəndinin “C” yarımbəndinə əlavə edilmişdir. Deməli bu hal mənim hüquqi vəziyyətimi yaxşılaşdırdığından onun mənə münasibətdə geriyə qüvvəsi tətbiq olunmalı və bununla da mənə güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası təyin olunmalıdır. Həmin normanın mənə tətbiq olunması sosial ədalət prinsipinə də uyğundur.

Göründüyü kimi hər iki hal mənə münasibətdə mövcud olduğundan “Əmək pensiyaları haqqında” AR Qanununun 9.8-ci maddəsi və “Vətəndaşların pensiya təminatı haqqında” AR Qanunun 13-cü maddəsinə əsasən mənə 57 yaşım tamam olduğu tarixdən, yəni 01.08.2017-ci ildən güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası təyin edilməli idi.

Bütün mövcud qanunvericiliyin göstəricilərinə əsasən mənə 19.02.1981-ci ildən 09.11.1983-cü il qədər və 13.03.1984-cü ildən 06.10.1994-cü ilə qədər işlədiyim dövrü güzəştli iş stajına daxil edilməklə 57 yaşım tamam olduğu tarixdən güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyasının təyin edilməli idi. Lakin çox təəssüflər olsun ki, Nazirliyin Dövlət Sosial Müdafiə Fondu Xüsusi Şərtlərlə Təyinat idarəsi rəhbərliyi bilərəkdən, şüurlu surətdə qanunvericiliyin əksinə olaraq qanunları qəsdən səhv təfsir edərək 20 iyul 2019-cu il tarixli rəsmi cavabları ilə Nazirliyin Dövlət Sosial Müdafiə Fondu Xüsusi Şərtlərlə Təyinat idarəsi rəhbərliyi qarşısını almışlar.

Çoxhərmətli cənab Prezident! Hesab edirəm ki, mənim timsalımda digər insanlara qarşı güşəştli şərtlərlə pensiya təyin olunmasının qarşısını bilərəkdən almış Əmək və Əhalinin Sosial Təminat Nazirliyi yanında Dövlət Sosial Müdafiə Fondu Xüsusi Şərtlərlə Təyinat idarəsi rəhbərliyi tezliklə qanunazidd hərəkətlərinin qarşısı alınmalı, qanunvericiliyə uyğun olaraq mənə güzəştli şərtlərlə pensiya təyin olunmalıdır. Odur ki, Sizdən xahiş edirəm qanunvericiliyə uyğun olaraq mənə güzəştli şərtlərlə pensiya təyin olunmasına köməklik göstərəsiniz. Əvvəlcədən təşəkkürlər.
Aktualinfo.org
Teref.az olaraq adları çəkilən şəxs və qurumların mövqeyini işıqlandırmağa hazırıq!
Teref.az
Ardını oxu...
Xəbər verildiyi kimi, oktyabrın 15-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin yanında iqtisadi müşavirə keçirilib.

Teref.az Azərtac-a istinadla bildirir ki, dövlət başçısı müşavirədə nitq söyləyib.

Prezident İlham Əliyevin nitqi
– Doqquz ayın sosial-iqtisadi göstəriciləri müsbətdir. İqtisadi artım təmin olunub. Sevindirici hal ondan ibarətdir ki, qeyri-neft sektorunda iqtisadi artım 3 faizdən çoxdur. Bu, onu göstərir ki, şaxələndirmə ilə bağlı tədbirlər öz nəticəsini verir. Əlbəttə, biz istərdik ki, artım daha da yüksək olsun. Hesab edirəm ki, buna nail olmaq üçün kifayət qədər imkanlar, potensial var. Sadəcə olaraq, biz bu potensialdan maksimum səmərə ilə istifadə etməliyik.

Yenə də qeyri-neft sənayesi sahəsində yüksək göstəricilər mövcuddur. Beləliklə, qeyri-neft sənayemiz 15 faizdən çox artıb. Bu, onu göstərir ki, son illərdə aparılan islahatlar, xüsusilə qeyri-neft sektorunun inkişafı ilə bağlı atılan addımlar öz bəhrəsini verir. Deyə bilərəm ki, qeyri-neft sənayemizin 15 faizdən çox artması dünya miqyasında rekord göstərici hesab oluna bilər.

Bununla bərabər, bildiyiniz kimi, son illərdə kənd təsərrüfatına böyük investisiyalar qoyulmuşdur. Kənd təsərrüfatının inkişafı prioritet sahə kimi müəyyən edilmişdir. Mən, eyni zamanda, əvvəlki illərdə bir qədər təəccüblənirdim ki, nə üçün bu qədər investisiyaların müqabilində, bu qədər dəstəyin, subsidiyaların, güzəştli şərtlərlə verilmiş kreditlərin olduğu bir zamanda kənd təsərrüfatında artım 2-3 faiz idi. Ancaq hazırda bu sahədə də ciddi irəliləyiş müşahidə olunur. Beləliklə, kənd təsərrüfatı doqquz ayda 7 faizdən çox artmışdır.

Digər iqtisadi göstəricilərimiz də çox müsbətdir. Bizim xarici dövlət borcumuz çox aşağı səviyyədədir – ümumi daxili məhsulun cəmi 17 faizini təşkil edir. Bu göstəriciyə görə biz dünya miqyasında doqquzuncu yerdəyik. Onu da bildirməliyəm ki, bizdən daha yaxşı nəticəsi olan ölkələrin bəziləri o ölkələrdir ki, onlara, ümumiyyətlə, xaricdən heç bir kredit verilmir. Ona görə də onların yüksək pillədə olması əlbəttə ki, obyektiv mənzərəni əks etdirmir. Beləliklə, biz dünya miqyasında xarici borcun aşağı səviyyəsinə qabaqcıl yerdəyik. Bunu bir daha demək istəyirəm, mən hökumət qarşısında vəzifə qoymuşam ki, biz xarici dövlət borcumuzu ildən-ilə azaldaq və gələn ilin büdcəsində bu, nəzərdə tutulur.

İnflyasiya çox aşağı səviyyədədir, 2 faizdən bir qədər çoxdur. Nəzərə almalıyıq ki, bu il çox ciddi və böyük sosial paket reallaşdı – 4 milyon 200 mindən çox insanın maddi vəziyyəti yaxşılaşdı, pensiyalar, əməkhaqları, müavinətlər artırıldı. Yəni, bu məqsədlər üçün milyardlarla manat vəsait xərclənib və bu vəsait sosialyönümlü istiqamətə nəzərdə tutulurdu. Buna baxmayaraq, inflyasiya çox aşağı səviyyədədir. Bu, çox yaxşı göstəricidir. Əhalinin gəlirləri yenə də inflyasiyanı əhəmiyyətli dərəcədə üstələyir.

Minimum pensiyanın alıcılıq qabiliyyətinin səviyyəsinə görə Azərbaycan bu gün MDB məkanında birinci yerdədir. Orta aylıq pensiyanın həcminə görə isə üçüncü yerdədir. Əlbəttə ki, bu, bizi qane edə bilməz. Ancaq mən müqayisə üçün bunu bildirməliyəm. Hər şey müqayisədə ölçülür. Gələcəkdə də minimum əməkhaqqının, minimum pensiyanın artırılması üçün bizdə iradə var və imkanlar buna uyğun olmalıdır. Buna nail olmaq üçün bütün maliyyə və iqtisadi sahədə tam şəffaflıq təmin edilməlidir. Hazırda kifayət qədər çox ehtiyatlarımız var və hökumət qarşısında vəzifə qoyulub ki, biz bütün bu ehtiyatları aşkarlayaq və həm büdcə gəlirlərimizi artıraq, həm də büdcə xərclərimiz məqsədyönlü və şəffaf olmalıdır.

Bir neçə gün bundan əvvəl mənim Sərəncamımla Əli Əsədov Baş Nazir vəzifəsinə təyin edilib. Əli Əsədov uzun illər mənim köməkçim kimi fəaliyyət göstərib. Əminəm ki, Baş Nazir kimi o, mənim tərəfimdən qarşıya qoyulan vəzifələri icra edəcək. Əsas vəzifə iqtisadi artımı daha da yüksək rəqəmlərə qaldırmaq və islahatları davam etdirməkdir.

Keçən il prezident seçkilərindən sonra mənim andiçmə mərasimindəki çıxışımda demək olar ki, bütün əsas istiqamətlər üzrə hədəflər müəyyənləşdirilibdir. O çıxış proqram xarakterli çıxış idi. O çıxışdan sonra biz əməli addımlara başladıq, islahatları dərinləşdirdik. Vergi və gömrük sahələrində aparılan islahatlar, şəffaflıqla bağlı addımlar öz səmərəsini verməkdədir. Gömrük və vergi orqanları doqquz ayda büdcəyə plandan əlavə 700 milyon manatdan çox vəsait daxil ediblər. Bu, bir daha onu göstərir ki, bizim nə qədər böyük ehtiyatlarımız var. Bu gün də hələ bir çox şirkətlər vergiləri tam ödəmirlər. Onların qara mühasibatlığı var. Bəzi şirkətlərdə işləyənlər orada qeydiyyata alınmır. Düzdür, son müddət ərzində on minlərlə iş yeri rəsmiləşdirildi və beləliklə, qara bölgədən ağ bölgəyə transfer olundu. Amma bu, kütləvi xarakter daşımalıdır. Bir çox özəl şirkətlər vergiləri hələ də tam həcmdə ödəmir və ikili mühasibat saxlayır.

Vergi orqanları, digər hüquq-mühafizə orqanları bu tipli dırnaqarası sahibkarlara qarşı çox ciddi tədbirlər görməlidirlər. Həmin sahibkarlar da bilməlidirlər ki, vergiləri ödəmək onların borcudur. Onlardan heç bir başqa ödəniş tələb oluna bilməz. Mən bütün qurumlar qarşısında bu vəzifəni qoydum, maksimum şəffaflıq, dürüstlük olmalıdır, rüşvətxorluğa, korrupsiyaya son qoyulmalıdır. Ancaq sahibkarlar dövlət vergisini tam şəkildə ödəməlidirlər. Biz bu vergilər hesabına sosial layihələri icra edirik, vergilər hesabına köçkünləri yerləşdiririk, vergilər hesabına ordumuzu gücləndiririk. Ona görə də vergini ödəməyən cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməlidir.

Bir çox hallarda eşidirik ki, bizdə standartlar, meyarlar Avropa standartlarına uyğun olmalıdır. Avropa ölkələrində vergisini ödəməyənə hansı cəza verilirsə, biz də onlardan nümunə götürməliyik. Ona görə vergidən yayınmaq çox ciddi nəticələrə gətirib çıxarmalıdır. Mən bütün aidiyyəti qurumlara bir daha bu tapşırığı verirəm.

Bizim sosial siyasətimiz birmənalıdır. Dəfələrlə demişəm ki, siyasətimizin mərkəzində Azərbaycan vətəndaşı dayanır. Hesab edirəm ki, Azərbaycan sosial müdafiə sahəsində dünya miqyasında nümunəvi ölkədir. Həm minimum əməkhaqqı, pensiyalar artırılır, həm də özünüməşğulluq proqramı geniş vüsət alır. Bu il on mindən çox insan bu proqramla əhatə olunacaq. Ünvanlı sosial yardım alanların sayı artır. Mən Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi nazirinin qarşısında vəzifə qoydum ki, biz bu kateqoriyadan olan insanlara daha geniş həcmdə yardım göstərək. İndi hər bir ailə orta hesabla 200 manatdan çox yardım alır. O, ailələrin sayı artmalıdır, qarşıya belə vəzifə qoyulub.

Əlbəttə ki, əsas vəzifəmiz iqtisadi inkişafı şərtləndirən islahatları dərinləşdirməkdir. Bütövlükdə Azərbaycanda iqtisadi sahədə islahatlar uğurla gedir. Beynəlxalq aparıcı maliyyə qurumları bu sahədəki fəaliyyətimizi yüksək qiymətləndirirlər. Mənim Dünya Bankı, Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı, Asiya İnkişaf Bankı, Avropa İnvestisiya Bankı, Beynəlxalq Valyuta Fondu və digər aparıcı beynəlxalq maliyyə qurumlarının rəhbərləri ilə çoxsaylı görüşlərim deməyə əsas verir ki, Azərbaycanda aparılan islahatlar yüksək qiymətləndirilir.

“Doing Business” hesabatında biz biznes mühitinə görə dünya miqyasında 25-ci yerdəyik. Son hesabatda Azərbaycan yenə də 20 ən islahatçı ölkə sırasında yer alıb. Bu yaxınlarda Davos Ümumdünya İqtisadi Forumu yeni hesabat dərc edib. Bu hesabat bir daha onu göstərir ki, Azərbaycanda aparılan islahatlar ardıcıl xarakter daşıyır. Hesabatdan bəzi məqamları mən Azərbaycan ictimaiyyətinin diqqətinə çatdırmaq istərdim. Bildiyiniz kimi, burada rəqabətqabiliyyətliliklə bağlı bir çox meyarlar mövcuddur, həm ictimai-siyasi vəziyyət, həm də cinayətkarlığa qarşı mübarizə, iqtisadi islahatlar, sosial islahatlar, infrastruktur və sair.

Beləliklə, mütəşəkkil cinayətkarlığa qarşı mübarizəyə görə Azərbaycan dünyada 18-ci yerdədir. Deyə bilərəm ki, bu hesabat dünyanın 141 ölkəsi arasında keçirilən tədqiqatın nəticələri əsasında hazırlanıb dərc edilmişdir. Polis orqanlarına əhali tərəfindən inamın səviyyəsinə görə Azərbaycan 30-cu yerdədir. Mülkiyyət hüquqlarının qorunması sahəsində bizim yerimiz 37-cidir. Hökumətin, yəni, dövlətin və rəhbərliyin uzunmüddətli strategiyasına görə Azərbaycan, fikir verin, dünya miqyasında 10-cu yerdədir. Yəni, bu, onu göstərir ki, düşünülmüş uzunmüddətli siyasət Azərbaycanda ən yüksək səviyyədə həyata keçirilir. Rəhbərliyin dəyişikliklərə, yəni, islahatlara meyillilik səviyyəsinə görə biz dünyada 5-ci yerdəyik. Nəqliyyat infrastrukturuna görə 31-ci yerdəyik. Yol infrastrukturuna görə 27-ci yerdəyik. Biz keçən hesabatda 34-cü yerdə idik, indiki hesabatda 27-ci yerdəyik və MDB məkanında birinci yerdəyik. Dəmir yollarının səviyyəsinə görə 34-cü yerdəyik. Nəqliyyat xidmətlərinin səmərəliliyinə görə 12-ci yerdəyik. Elektrik enerjisinin əlçatanlıq əmsalına görə biz dünyada ikinci yerdəyik.

Son illərdə bu qədər elektrik stansiyalarının, yarımstansiyaların, ötürücü xətlərin tikilməsi, bax, bizi dünya miqyasında ikinci yerə gətirib çıxardı. Fəal əhalinin rəqəmsal qabiliyyətinə görə 19-cu yerdəyik. Bu, xalqımızın istedadını və mütərəqqi meyillərə yaxın olduğunu göstərir. Biznesi başlamaq baxımından biz 8-ci yerdəyik və bu rəqəmlər əlbəttə ki, həqiqəti əks etdirir. Çünki Davos Ümumdünya İqtisadi Forumu dünyanın aparıcı beynəlxalq maliyyə qurumlarından biridir və çox mötəbər forumdur. Bildiyiniz kimi, Azərbaycan Prezidenti müntəzəm olaraq forumun iclaslarında iştirak edir.

Bütün bunlar əlbəttə ki, gördüyümüz işlərə verilən yüksək qiymətdir. Ən böyük qiymət Azərbaycan xalqı tərəfindən verilən qiymətdir. Bu yaxınlarda aparılan sorğuya əsasən demək olar ki, əhalinin mütləq əksəriyyəti Azərbaycan rəhbərliyini, bizim apardığımız siyasəti birmənalı şəkildə dəstəkləyir. Əlbəttə ki, bu dəstək bizə güc verir, iradəmizi artırır və biz islahatlara daha da böyük həvəslə, daha da böyük imkanlarla meyil göstəririk, bu islahatları aparırıq. Ancaq buna baxmayaraq, əlbəttə, bir daha demək istəyirəm ki, istifadə olunmayan kifayət qədər ehtiyatlar var və biz bu ehtiyatları aşkar etməliyik. Elə etməliyik ki, Azərbaycanda hər bir sahə şəffaf olsun və ən yüksək standartlara cavab versin. Əlbəttə ki, bu məqsədə nail olmaq üçün korrupsiyaya, rüşvətxorluğa qarşı amansız mübarizə aparılmalıdır. Hesab edirəm ki, hazırda bu mübarizə bizi tam qane edə bilməz. Çünki biz bilirik ki, korrupsiya halları geniş vüsət alıb, təkcə Azərbaycanda yox, bütün MDB məkanında. Yəni, bu, bizim keçmişdən qalan acı mirasımızdır. Ancaq biz xoşagəlməz hallara qarşı mübarizə aparmalıyıq və təkcə hüquq-mühafizə orqanları yox, bütün aidiyyəti qurumlar, o cümlədən vətəndaşlar. Mən dəfələrlə demişəm ki, ictimai nəzarət daha da güclü olmalıdır. Hər bir yerdə, hər bir bölgədə, Bakının hər bir yerində əgər hansısa qanunsuzluq baş verirsə, aidiyyəti orqanlar bunu aşkarlamalı və bu qanunsuzluğa yol açan vətəndaşları, insanları məsuliyyətə cəlb etməlidirlər. Vətəndaşlar da öz növbəsində məlumat verməlidirlər, ictimai nəzarət baxımından daha da fəal olmalıdırlar ki, biz islahatları aparaq və ölkəmizin qüdrətini artıraq.

Hazırda gələn ilin büdcəsi hazırlanır və bilirsiniz ki, büdcə hər bir ölkənin əsas sənədlərindən biridir. Yeni hökumət qarşısında bir çox vəzifələr qoyulub. Mən Əli Əsədovu bu vəzifəyə təyin edərkən ona bir çox vəzifələr tapşırdım. Onun qarşısına vəzifə qoydum ki, islahatlar aparılmalıdır, o cümlədən kadr islahatları. Müasir dünyagörüşlü, müasir iqtisadiyyatı bilən, savadlı gənc kadrlar işə cəlb edilməlidir. Biz XXI əsrdə yaşayırıq, köhnə təfəkkürlə, köhnə biliklərlə gələcəyə necə gedə bilərik? Nə qədər biz təbii resurslara arxalanaraq, necə deyərlər, belə ətalət yolu ilə gedə bilərik? Düzdür, islahatlar aparılır, dediyim rəqəmlər bunun əyani sübutudur. Hər bir ölkə bu nəticələrlə öyünə bilər. Ancaq biz bilirik ki, ehtiyatlarımız çoxdur. Onu da bilirik ki, əgər hər hansı dövlət və ya özəl quruma təmiz, bilikli və Vətənə bağlı kadr gətirilirsə, biz orada dərhal dəyişiklikləri görürük. Hesab olunurdu ki, bizdə elə sahələr var ki, orada islahatlar aparıla bilməz. Onlardan biri də vergi sistemidir. Hesab olunurdu ki, necə deyərlər, o biabırçı vəziyyət əbədi qalmalıdır və burada heç bir irəliləyişə nail ola bilmərik. Amma hər kəs gördü ki, biz vəziyyəti islahatlar yolu ilə düzəldə bildik. Büdcəyə 100 milyonlarla manat vəsait daxil olub, digər sahələrdə də həmçinin.

Sosial müdafiə sahəsində nə qədər pozuntular olub. Yeni nazir Sahil Babayev bunları üzə çıxardı və çox ciddi islahatlar aparır. Onu da bildirməliyəm ki, bu gün iqtidarda olan bəziləri də islahatlara qarşı çıxış edirlər. Bu islahatlar onların şəxsi maraqlarına toxunur. Onlar hər vəchlə bizim işimizə əngəl törətmək istəyirlər. İslahatlara meyilli olan, yeni təfəkkürə malik kadrları qaralayırlar, o cümlədən mətbuatda. Mətbuat bir növ daxili mübarizə növünə çevrilib. Bu, dözülməzdir. Mən indi dərinə getmək istəmirəm. Amma bildirməliyəm: bu, dözülməzdir, bir hökumətin bəzi üzvləri digər üzvləri tərəfindən şantaj edilir. Onlar ləkələnir. Prezidentin tapşırığı ilə onların apardığı islahatların üzərinə kölgə salınır. Dözülməz vəziyyətdir. Əgər kimsə hesab edir ki, biz bununla barışmalıyıq, səhv edir. Çünki islahatlara alternativ yoxdur. Kim bu yolun yolçusudursa, əlbəttə, işləyəcək. Amma kim buna qarşı çıxır və altdan-altdan bizim işimizə mane olmaq istəyir, əlbəttə ki, biz belə adamlarla bir yolun yolçusu ola bilmərik. Ona görə bir də demək istəyirəm ki, əhali də bilsin və hər kəs mənim sözümü eşitsin. Çox güclü siyasi iradə ortaya qoyulub. Biz Azərbaycanı müasir, sürətlə inkişaf edən, şəffaflığı öz siyasətində bayraq edən ölkə kimi görmək istəyirik və buna nail olacağıq. Heç kim bu işdə bizə mane ola bilməz.

Gələn ilin büdcəsi ilə əlaqədar tapşırıqlar verildi. Hökumət üzvləri artıq neçə vaxtdır ki, işləyirlər. Deməliyəm ki, gələn ilin büdcəsi həm sosialyönümlü, həm də investisiyayönümlü olmalıdır. Biz gələn il də ciddi sosial proqramlar icra edəcəyik, əhalinin yaşayış səviyyəsini yaxşılaşdırmaq üçün önəmli addımlar atılacaq, infrastruktur layihələrinin icrası ilə əlaqədar kifayət qədər vəsaitimiz olmalıdır. Ancaq gələn ilin xərclərinə biz çox böyük diqqətlə baxmalıyıq və burada şəffaflığı tam təmin etmək üçün hökumət gərək təkliflər versin. Tezliklə, ilin sonuna qədər bu təkliflərə baxılacaq. Beləliklə, əminəm ki, biz eyni həcmdə olan işi az vəsaitlə icra edə bilərik. Buna nail olmaq üçün, ilk növbədə, şəffaflıq, dövlət nəzarəti və ictimai nəzarət olmalıdır. Bütün dövlət qurumlarına deyirəm, yoxsa onlar pis öyrəşiblər. Hər ilin sonunda büdcə müzakirə olunarkən, sifarişlər göndərirlər. Özü də orada şişirdilmiş rəqəmlər öz əksini tapır, havadan götürülmüş rəqəmlər. Onlardan soruşanda ki, misal üçün bənd tikmək, yol çəkmək, kabel çəkmək bu qədər vəsait barədə rəqəmi haradan götürürsən!? Havadan. Sonra araşdırma aparılır, görünür ki, şişirdiblər. Nəyə görə şişirdiblər? Aydın məsələdir nəyə görə. Buna da son qoyulmalıdır. Ona görə Maliyyə Nazirliyi, İqtisadiyyat Nazirliyi, – bunu təkcə onların boynuna atmaq olmaz, – hökumət də nəzarətçi kimi şişirdilmiş bütün o rəqəmləri təhlil etsinlər və real rəqəmləri müəyyənləşdirsinlər. O rəqəmləri verənlər gərək məsuliyyət daşısınlar. Əgər bu dəfə bizim dövlət qurumlarımız, şirkətlərimiz yenə də şişirdilmiş rəqəmlər versələr, artıq özlərini ifşa etmiş olacaqlar. Hökumət əlbəttə ki, onların bütün təkliflərinə baxacaq. Amma onlar əgər şişirdilmiş rəqəmləri versələr, öz cəzalarını alacaqlar. Ona görə zəhmət çəkib normal işləsinlər və pis vərdişlərdən əl çəksinlər. Beləliklə, biz büdcəyə böyük qənaət edərik, maaşların, pensiyaların artırılmasına imkan yaradarıq və şəffaflığı təmin edə bilərik. Ona görə qarşıdakı həftələr ərzində gələn ilin büdcəsinin parametrləri ilə əlaqədar çox fəal iş aparılmalıdır. Bugünkü müşavirə, o cümlədən bu məsələyə həsr olunub. Ona görə istərdim ki, indi burada gələn ilin büdcəsi ilə əlaqədar fikirlər və təkliflər səslənsin.

X X X

Müzakirələrdə Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva, Baş Nazir Əli Əsədov, Azərbaycan Prezidentinin iqtisadi siyasət və sənaye məsələləri üzrə köməkçisi Natiq Əmirov, Maliyyə naziri Samir Şərifov, İqtisadiyyat naziri Şahin Mustafayev, Vergilər naziri Mikayıl Cabbarov, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi naziri Sahil Babayev, Mərkəzi Bankın İdarə Heyətinin sədri Elman Rüstəmov, Dövlət Neft Fondunun icraçı direktoru Şahmar Mövsümov çıxış etdilər.

Maliyyə naziri Samir ŞƏRİFOV dedi:

-Möhtərəm cənab Prezident, hörmətli müşavirə iştirakçıları.

2020-ci il üçün dövlət büdcəsinin layihəsi Azərbaycan Respublikasının “Büdcə sistemi haqqında” Qanununa uyğun olaraq hazırlanıb və büdcə hesablamaları aparılarkən 2019-cu ildə artıq tətbiq olunan büdcə qaydasına istinad olunmuşdur. Büdcə layihəsinin hazırlanması zamanı Maliyyə Sabitliyi Şurasında bir neçə dəfə bu məsələyə baxılmış və Şuranın yekdil fikrinə görə büdcədə bir sıra əsas parametrlər üzrə razılıq əldə edilmişdir. O cümlədən büdcəmiz üçün, büdcə daxilolmaları üçün mühüm əhəmiyyətə malik olan neftin qiyməti ilə bağlı xeyli müzakirələr aparılmış və neftin 55 dollar/barrel qiyməti üzərində dayanılmışdır. Bunun əsasında isə büdcə qaydasına uyğun olaraq xalis maliyyə aktivlərinin dəyəri və eyni zamanda, icmal büdcənin yuxarı həddi müəyyən edilmişdir. Həmçinin qeyd edilməlidir, Maliyyə Sabitliyi Şurasında baxılan məsələlərdən biri də o idi ki, orta və uzunmüddətli dövr üçün büdcə qaydasında bəzi məqamlar mövcuddur ki, onlar bizim xərclərimizin ahəngdar həyata keçirilməsi üçün müəyyən çağırışlar yaradır. Şübhəsiz ki, biz bunları nəzərdə keçirməliyik. O cümlədən vacib məsələlərdən biri də inflyasiya səviyyəsinin tam nəzərə alınmasıdır və onun dövlət büdcə hesablamalarında əks etdirilməsidir.

Möhtərəm cənab Prezident, bildiyiniz kimi, büdcə qaydasına uyğun olaraq, növbəti ilin icmal büdcə xərcləri əvvəlki ilin xalis maliyyə aktivləri əsasında formalaşır. Eyni zamanda, burada digər vacib göstəricilərdən biri də ondan ibarətdir ki, növbəti ilin icmal büdcəsinin yuxarı xərcləri əvvəlki ilin icmal büdcəsinin yuxarı xərclərinin 103 faizindən yuxarı olmamalıdır. Hazırda təklif olunur ki, həmin göstəriciyə biz inflyasiya prizması baxımından yanaşaq və beləliklə, inflyasiya meyilləri nəzərə alınmalıdır, yəni, real artımdan söhbət gedə bilər.

Prezident İlham Əliyev: Bəli, düzdür.

Maliyyə naziri Samir Şərifov: Bununla əlaqədar İqtisadiyyat Nazirliyi tərəfindən növbəti il üçün və sonrakı üç il üçün hazırlanmış sosial-iqtisadi proqnoz, makro-iqtisadi proqnoz nəzərə alınmış, həmin proqnoza görə növbəti ildə 4,6 faiz inflyasiya səviyyəsi nəzərdə tutulub. Bu proqnoz nəzərə alınmaqla biz icmal büdcənin yuxarı həddinə yenidən baxmışıq və artıq müəyyən hədəf nəzərdə tutulur.

Prezident İlham Əliyev: Əvvəlki illərdə verilmiş proqnoz ondan sonra özünü nə dərəcədə doğruldur? Yəni, bunun təhlilini aparan bir qurum varmı? Yəni, sizin verdiyiniz proqnozlar özünü doğruldur, yoxsa yox?

İqtisadiyyat naziri Şahin Mustafayev: Bəli, cənab Prezident, əsasən doğruldur.

Prezident İlham Əliyev: Əsasən neçə faiz özünü doğruldur? Siz gərək bunu dəqiq biləsiniz və kimsə bunun uçotunu aparmalıdır. Çünki hər il sizin verdiyiniz proqnozlar əsasında biz öz planlarımızı qururuq. Amma sonra həmin ilin yekunları müzakirə olunarkən verdiyiniz proqnoz kənarda qalır. Ona görə biz bilməliyik proqnoz nə qədər dəqiqliklə verilir ki, biz də ona uyğun olaraq öz planlarımızı quraq.

Nazir Şahin Mustafayev: Beynəlxalq praktikaya uyğun olaraq fərqlənir, yəni, proqnozların tam dəqiqliyi təbii ki, təmin olunmur, müxtəlif təsirlər sonradan nəzərə alınır və hər üç aydan bir proqnozlar dəqiqləşdirilməlidir. Misal üçün, bu dəfə deyə bilərəm ki, Maliyyə Nazirliyi yeni büdcə tərtib edərkən biz proqnoza yenidən düzəliş etmişik və bu gün artıq gələn il üçün proqnoz 3 faizdir.

Prezident İlham Əliyev: Artım?

Nazir Şahin Mustafayev: Bəli, 3 faiz görürük. Qeyri-neft sektoru üzrə 3,8 faiz proqnozlaşdırmışıq və bu, artıq Maliyyə Nazirliyinin investisiya ilə əlaqədar etdiyi düzəlişlərlə birbaşa bağlıdır. Yəni, proqnoza müxtəlif amillər təsir edir.

Prezident İlham Əliyev: Əlbəttə, investisiya proqramı da burada önəmli rol oynayır.

Nazir Şahin Mustafayev: Bəli, bu, birbaşa təsir edən amillərdən biridir və digər amillər də var. Biz üç aydan bir düzəliş veririk.

Prezident İlham Əliyev: Amma biz çalışmalıyıq ki, iqtisadi artımımız dövlət xətti ilə aparılan xərclərə bağlı olmasın. Çünki bizim əsas iqtisadi artımımızın mənbəyi dövlət investisiya xərcləridir və açığını desək, qeyri-neft sektoruna xarici sərmayə az qoyulur. İndi rəqəmlər də bunu göstərir ki, bu il də qoyulan investisiyaların yarısı xarici investisiyalardır. Amma onların qoyulduğu sahə qeyri-neft sektoru deyil, neft-qaz əməliyyatlarıdır. Ona görə bizim əsas vəzifəmiz iqtisadi artımımızı birbaşa qeyri-neft sektorunun inkişafı ilə bağlamaqdır. İndi biz 1,4 milyard manat güzəştli şərtlərlə kreditlər vermişik. Kimsə hesablayıb ki, bu kreditlər ümumi daxili məhsula, qeyri-neft sektoruna aid olan hissəyə nə qədər təsir göstərir?

Nazir Şahin Mustafayev: Təbii ki, cənab Prezident, bütün hesablamalar aparılır.

Prezident İlham Əliyev: Onda nə üçün bizdə qeyri-neft sektorunda ümumi artım o qədər də böyük deyil? Güzəştlər veririk, subsidiyalar veririk, texnika alırıq, infrastruktur layihələri həyata keçiririk, dövlət investisiya xərcləri kifayət qədər yüksək səviyyədədir. Bütün bu amillər özlüyündə iqtisadi artımı daha da böyük rəqəmlərə gətirib çıxarmalıdır. Amma biz bunu görmürük.

Nazir Şahin Mustafayev: Cənab Prezident, doğru olaraq qeyd edirsiniz ki, son 3 il ərzində qeyri-neft sektorunda artım ürəkaçan deyil. Bunun əsas səbəbləri kimi mən maliyyələşmə ilə bağlı problemləri qeyd edərdim. Çünki Sahibkarlığın İnkişafı Fondu vasitəsilə bu ilin 9 ayında 130 milyon manat verilib, ilin sonuna qədər 170 milyon manat nəzərdə tutulub və icra olunacaq. Amma 130, ya 170 milyon manat sahibkarlığın maliyyələşdirilməsi üçün kifayət qədər vəsait deyil, çünki bank sektoru tərəfindən kifayət qədər maliyyələşmə həyata keçirilmir.

Prezident İlham Əliyev: Düz deyirsiniz, bank sektoru bizdə iqtisadiyyatın artımına, iqtisadiyyatın real sektorunun artımına o qədər də kömək göstərmir və son illərdə yenə də istehlak kreditlərinin həcmi artır. Mən əvvəlki illərdə bunu demişəm ki, bizim portfelimizdə istehlak kreditləri üstünlük təşkil edir və bank sektorunun böhranının səbəblərindən biri də məhz o idi. İndi də mənə məlumat verilir ki, yenə də bu meyillər artır, iqtisadiyyatın real sektoruna yox, yenə də istehlaka, yəni, istehlak mallarının alınmasına kreditlər verilir. Əgər bu davam edərsə, yenə də bir neçə ildən sonra xoşagəlməz problemlərlə üzləşə bilərik. Ona görə bütün bu məsələləri gərək ümumiləşdirib, təhlil edib və bir qərara gələsiniz ki, bütün alətlər – bank sektoru, Sahibkarlığın İnkişafı Fondu, dövlət investisiya xərcləri bir məqsədi güdməlidir – məşğulluğun artırılması və qeyri-neft sektorunun artımı.

Nazir Samir Şərifov: Cənab Prezident, bu inflyasiyanın bizim büdcə qaydasında nəzərə alınması üçün Azərbaycan Respublikasının “Büdcə sistemi haqqında” Qanununda müvafiq dəyişiklik edilməsi nəzərdə tutulub. Yəni, dəyişiklik ondan ibarətdir ki, inflyasiya nəzərə alınmalıdır.

Prezident İlham Əliyev: Bunu gərək əvvəlcədən edərdiniz.

Nazir Samir Şərifov: Birinci ildir cənab Prezident. Ola bilsin, lazım idi ki, biz bunların hamısını sınayaq. Biz prinsipcə onun üzərində çalışırıq.

Prezident İlham Əliyev: Belə olan halda artım daha da böyük olacaq. Neçə faiz?

Nazir Samir Şərifov: Belə olan halda, cənab Prezident, bizdə 28,1 milyard manat məbləğində icmal büdcənin yuxarı xərcləri formalaşmışdır. Dövlət büdcəsinin xərcləri müvafiq olaraq 25,6 milyard manatdır.

Prezident İlham Əliyev: Yəni, bu ilin büdcəsindən neçə faiz artıb?

Nazir Samir Şərifov: İndi biz artırandan sonra artıq icmal büdcənin xərcləri 29,5 milyarda çatır. Bizdə 1,3 milyard əlavə xərclər yaranır. Həmin xərclər də nəzərdə tutulur ki, əsasən dövlət əsaslı vəsait qoyuluşuna yönəldilsin.

Maliyyə naziri Samir Şərifov bildirdi ki, cari ildə dövlət başçısının təşəbbüsü və tapşırıqlarına əsasən bir çox sahələri əhatə edən sosial islahatlar həyata keçirilib və bu tədbirlər dövlət büdcəsi hesabına maliyyələşdirilib. Nəticədə büdcədə müəyyən struktur dəyişikləri baş verib və büdcənin cari xərcləri, yəni, sosialyönümlü xərcləri 3,7 milyard manat artıb, investisiya dövlət əsaslı vəsait qoyuluşu xərcləri isə azalıb. İnvestisiya xərclərinin ümumi daxili məhsulun iqtisadi artımına müsbət təsiri, eyni zamanda, ölkədə iqtisadi fəallığın təmin edilməsində əhəmiyyəti nəzərə alınaraq onu əvvəlki səviyyələrə çatdırmaq üçün tədbirlər görülür.

Maliyyə naziri onu da vurğuladı ki, görülən tədbirlər nəticəsində əlavə 1,3 milyard manat vəsait yaradılıb, bu isə 7,7 faiz artım deməkdir. Neft gəlirlərinin hesabına maliyyələşən xərclərin ildən-ilə azaldılmasını təklif edən Samir Şərifov əlavə gəlirlər və əvvəlki illərdə toplanmamış vəsaitlər hesabına artan dövlət büdcəsinin maliyyələşdirilməsinin təmin olunacağını vurğuladı. Prezidentin sosial sahə ilə bağlı tapşırıqlarının dövlət büdcəsi layihəsində öz əksini tapdığını deyən Maliyyə naziri ölkədə iqtisadi sabitliyin təmin edilməsi üçün Mərkəzi Bankla çox sıx tədbirlərin əlaqələndirilməsinin əhəmiyyətini vurğuladı.

Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi naziri Sahil Babayev Prezident İlham Əliyevin tapşırığına uyğun olaraq Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun büdcəsinin gəlirlərinin optimallaşdırılması istiqamətində görülən işlərdən danışdı. Nazir Fondun büdcəsinin 4 milyard 825 milyon manat məbləğində proqnozlaşdırıldığını, bunun cari ilə nisbətən 16,9 faiz çox olduğunu dedi, 697 milyon manat əlavə vəsaitin məhz əhalinin ödənişlərinə yönəldiləcəyini vurğuladı. Ümumi sosial sığorta yığımlarında 22,5 faiz artımın olduğunu bildirən nazir Fondun gəlirlərində qeyri-büdcə təşkilatlarının payının artdığını vurğuladı.

Transfertin məbləğinin cari illə müqayisədə 81 milyon manat artacağını qeyd edən Sahil BABAYEV dedi:

-Transfertin məbləği 2017-ci ildə Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun gəlirlərinin 39 faizini təşkil edirdisə, artıq 2018-ci ildə bu, 35,6 faizə düşüb, 2019-cu ildə 32,8 faizə, 2020-ci ildə isə 29,6 faizə düşəcək ki, bu da iki il ərzində 8 faizlik azalma deməkdir. Bu da Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun dayanıqlılığı, onun maliyyə müstəqilliyinin təmin edilməsi baxımından çox önəmli amildir. Əhaliyə ödənişlər 4 milyard 684 milyon manat məbləğində olacaqdır. Yəni, ümumi gəlirlərin 97,1 faizi məbləğində və bunlardan da əmək pensiyalarının ödənişi 4 milyard 570 milyon manat məbləğində olacaqdır. Ümumi artımın 16,6 faiz olacağı gözlənilir. 651 milyon 700 min manat məbləğində artım gözlənilir. Bu 651 milyon 700 min manatın 475 milyon manatı məhz Sizin təşəbbüsünüzlə həyata keçirilən əməkhaqqı artımları nəticəsində ölkədə orta əməkhaqqının artmasının nəticəsi olacaqdır. Beləliklə, indeksasiya nəticəsində gələn ildən etibarən ölkədə əmək pensiyaları bir daha artırılacaqdır və bu artımın nəticəsi olaraq əlavə 475 milyon manat vəsaitin vətəndaşlarımıza ödənilməsi planlaşdırılır. Eyni zamanda, 114 milyon manat məcburi sosial sığorta haqları hesabına verilən müavinətlər qismində vətəndaşlarımıza ödəniləcəkdir.

Nazir bildirdi ki, dövlət büdcəsinin öhdəlikləri bu il də balanslaşdırılmış büdcə modeli üzərində qurulduğundan transfertin həcmi ciddi şəkildə azalıb. Ötən il əhaliyə ödənişlər 1,1 milyard manat artdığı təqdirdə, transfertə cəmi 89 milyon manat ayrılıb. Bu da onu göstərir ki, 1 milyard manatdan artıq vəsait məhz Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun gəlirlərinin artması hesabına qarşılanıb və büdcə üçün əlavə bir yük yaratmayıb. Nazir qeyd etdi ki, hazırlanan proqnozlar əsasında gələn il ölkədə əmək pensiyalarının orta aylıq məbləğinin 16 faiz artımına və orta aylıq pensiya məbləğinin 293 manata çatdırılması planlaşdırılır. Aparılan optimallaşma, eyni zamanda, əsassız əldə edilən pensiyaların ləğvi nəticəsində artıq cari ilin 9 ayı ərzində 99 milyon manata qənaət edilib ki, növbəti dövrlər ərzində də bu məbləğ daha da artacaq və əmək pensiyalarının davamlı şəkildə artımı təmin ediləcək.

Sahil Babayev minimum əmək pensiyasının 200 manata çatdırıldığını, bununla da ölkəmizin MDB məkanında alıcılıq qabiliyyəti indeksi üzrə birinci yerdə olduğunu bildirdi. Qeyd etdi ki, orta aylıq pensiya alıcılıq qabiliyyətində də ölkəmiz MDB məkanında ilk ikilikdə qərarlaşa bilər.

Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun xərclərinin strukturunun optimallaşdırılması üzrə görülən işlərdən danışan nazir dedi ki, İşsizlikdən Sığorta Fondunun gəlirləri çərçivəsində növbəti ildə 128,2 milyon manatlıq büdcə formalaşdırılıb. Burada artım 30 faizdən çoxdur. Bu məbləğin 111 milyon 900 min manatı məhz işsizlikdən sığorta haqlarının yığımlarına yönəldiləcək. Qeyri-büdcə təşkilatlarının sayı artıq 68 faizə çatıb ki, büdcə təşkilatlarından toplanan payın ümumi gəlirlərdəki payı daha da aşağı düşüb. Eyni zamanda, cari ildən gözlənilən 16 milyon manatlıq qalıq vəsait növbəti ildə xüsusilə özünüməşğulluq proqramının maliyyələşdirilməsinə yönəldiləcək.

Çıxışını davam etdirən Sahil Babayev dedi: Xərclərimiz 128 milyon 200 min manat məbləğində nəzərdə tutulur və bunun ana xəttini Sizin tapşırığınıza müvafiq olaraq İşsizlikdən Sığorta Fondu hesabına maliyyələşdirilən özünüməşğulluq layihəsi təşkil edir, 63 milyon manat vəsait məhz özünüməşğulluq layihəsinə yönəldiləcəkdir. Gələn il ərzində sırf İşsizlikdən Sığorta Fondu hesabına 11 min ailənin özünüməşğulluq layihələrində iştirakının maliyyələşdirilməsi planlaşdırılır.

Prezident İlham Əliyev: Dünya Bankı da bu layihəyə qoşulur. Onların da vəsaitini nəzərə alsaq bu rəqəm daha da artacaqdır.

Nazir Sahil Babayev: Bəli, cənab Prezident, Sizin tapşırığınızla Dünya Bankı ilə danışıqlar yekun mərhələdədir. Bu ilin sonunadək hökumətə kredit sazişi layihəsi təqdim olunacaq. Növbəti ildə Dünya Bankının şurasında onun təsdiqi nəzərdə tutulur. Dünya Bankının prosedurlarını nəzərə alsaq, real aktivlərin alınması mərhələsinə biz ilin sonunda çatacağıq. Ona görə də növbəti il Dünya Bankının payını 1000-2000 ailə olaraq qiymətləndiririk. Amma ondan sonrakı illər ərzində sabit olaraq 5 min ailə Dünya Bankı tərəfindən maliyyələşdiriləcək. Eyni zamanda, bu xərclərin strukturunda məşğulluq layihələri üzrə müxtəlif aktiv məşğulluq tədbirlərinin təşkili nəzərdə tutulmuşdur. Cari ildə planımız yüz min nəfərin işə düzəldilməsi idisə, gələn il üçün bu rəqəm 130 minə çatdırılacaq. Haqqı ödənilən ictimai işlər proqramının davam etdirilməsi nəzərdə tutulmuşdur. Eyni zamanda, iri dövlət şirkətlərində yaradılan müvəqqəti ictimai işlər proqramı da davam etdiriləcək. Dünya Bankı ilə yanaşı, BMT İnkişaf Proqramı ilə də özünüməşğulluq proqramı çərçivəsində işlərin davam etdirilməsi nəzərdə tutulur və əlavə 500 nəfər BMT İnkişaf Proqramının xətti ilə maliyyələşdiriləcək.

Prezident İlham Əliyev: BMT İnkişaf Proqramının maliyyə təminatını biz öz üzərimizə götürmüşük, elədirmi?

Nazir Sahil Babayev: Bəli, cənab Prezident.

Prezident İlham Əliyev: Sadəcə, onlar məsləhətçi qismində çıxış edirlər.

Nazir Sahil Babayev: Bəli, layihənin icrasına nəzarəti təmin edirlər. Bizim üçün də çox gözəl təcrübədir ki, ən müsbət beynəlxalq təcrübəni gətirərək bu layihəni müxtəlif rayonlarda icra edirlər. Biz də onların müsbət təcrübəsini digər rayonlarda özümüz tətbiq edirik.

Peşə hazırlığı üzrə gələn ilin proqnozu 5 min nəfəri əhatə edəcək. Bizim mövcud peşə mərkəzlərimizdən əlavə iki peşə mərkəzinin tikintisi də buraya daxildir. Orta məktəblərin son siniflərinin şagirdləri üçün peşəyönümü məsləhətləri proqramlarının genişləndirilməsi və 150 min şagirdi əhatə etməsi nəzərdə tutulmuşdur.

Ümumilikdə, İşsizlikdən Sığorta Fondunun və Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun xərcləri çərçivəsində DOST mərkəzləri şəbəkəsinin maliyyələşdirilməsi də nəzərdə tutulmuşdur. Cari ildə əlavə iki mərkəzin açılması və növbəti ildə əlavə yeddi mərkəzin fəaliyyətə başlaması, həmçinin onların saxlanma xərcləri də məhz Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun və İşsizlikdən Sığorta Fondunun vəsaitləri hesabına qarşılanacaq. Bu da imkan verəcək ki, dövlət büdcəsinə əlavə yük yaratmadan ümumilikdə idarəetmə xərclərinin optimallaşmasına nail olaq.

Ardını oxu...

““Səni siyahıya aldılar?”- yəqin ki son günlər ən çox soruşulan suallardan biri budur. Mən də siyahıya alınmayan vətəndaşlardanam və ümumiyyətlə biz yaşayan mənzilə siyahıya almaqla bağlı müraciət olunmadı”.

Bu barədə Gununsesi.org-a iqtisadçı Vüqar Bayramov bildirib.

Oktyabrın 1-dən 10-na qədər əhalinin siyahıya alınması prosesinin həyata keçirildiyini xatırladan ekspert deyib ki, “2019-cu ildə Azərbaycan Respublikasında əhalinin siyahıyaalınmasının keçirilməsi haqqında” fərman 7 sentyabr 2016-cı ildə imzalanmışdı:

“Deməli, siyahıya almağa hazırlıq üçün hökumətə 3 ildən çox zaman ayrılmışdı.
Bununla belə, həm sosial şəbəkələrdə gedən müzakirələr, həm də bizim beyin mərkəzinə edilən müraciətlər göstərir ki, siyahıya alınmada iştirak etməyənlərin sayı heç də az deyil. Xüsusən qeyd etmək lazmdır ki, əhalinin siyahıya alınması yalnız statistik, demoqrafik deyil, həm də iqtisadi və sosial əhəmiyyət daşıyır.

BMT-nin Statistika Komissiyası əhalinin siyahıya alınmasını qiymətləndirən zaman bunun sosial iqtisadi hadisə olduğunu bildirir. O baxımdan Azərbaycanda da siyahıyaalma iqtisadi siyasətin növbəti illərdə mövcud çağrışlara uyğun olaraq təkmilləşdirilməsi, yeni iqtisadi proqramların reallaşması baxımdan vacibdir”.

V.Bayramov bildirib ki, bu siyahıyaalma yalnız vətəndaşlarımızın sayını deyil, (halbuki bunu rəsmi qeydiyyat ilə də müəyyənləşdirmək mümükündür), əslində daha çox ixtisaslı kadrların yerləşmə coğrafiyası, Azərbaycanda ixtisaslı kadrların, eləcə də xarici dil biliyi olan vətəndaşların sayının necə dəyişməsi, daxili miqrasiya, fiziki imkanları məhdud olan şəxslərin işlə təmin olunması və eyni zamanda qeyri rəsmi məşğulluq, qeyri leqal iqtisadiyyatın dövriyyəsinin müəyyənləşdirilməsi baxımdan da vacibdir:

“Halbuki bu göstəricilərin rəsmi statistika ilə əldə edilməsi ya mümkün deyil, ya da çətindir. O baxımdan bu, əslində sadəcə bir siyahıyaalma deyil, daha çox növbəti dövrlərdə iqtisadi siyasəti müəyyənləşdirəcək faktorlardan biri kimi xarakterizə olunmalıdır.

Təbii ki, siyahıyaalma zamanı bütün vətəndaşlarımızın prosesdə fərqli səbəblərdən iştirak etməməsi mümkündür. Ancaq əgər həmin dövrdə xaricdə olmayan, evində olan, amma, siyahıya alınma ilə müraciət olunmayan vətəndaşlarımızın sayı çoxdursa, o halda bunun araşdırılmasına ehtiyac var. Nəzərə alsaq ki, bu siyahıya alınma Azərbaycanda növbəti illərdə, xüsusən də 2020-ci ildən sonra həyata keçiriləcək iqtisadi siyasətin konturlarını müəyyənləşdirilməsində çox vacib olacaq”.

İqtisadçı qeyd edib ki, 2019-cu ilin dövlət büdcəsindən bu məqsədlə 23,2 mln. manat vəsait ayrılıb:
“Deməli, hər nəfərə 2 manat 30 qəpik və ya orta hesabla hər ailəyə 9 manat 20 qəpik ayrılıb. Hər bir ailənin qeydiyyata alınmaması isə büdcədən ayrılan həmin vəsaitlərin təyinatı üzrə xərclənməsində şübhələr yaradır.

Nəyi təklif edirik? Siyahıya almanın təşkili nəticələrinin qiymətləndirilməsi üçün Nazirlər Kabineti yanında xüsusi komissiyanın yaradılmasına ehtiyac var. Bu komissiya siyahıyaalma prosesinin qiymətləndirilməsi və nəticələrinin monitirinq edilməsini həyata keçirirə bilər. Bu baxımdan əhatəlik dairəsi və eyni zamanda siyahıyaalmaya cəlb edilən işçilərin öz öhdəliklərini hansı səviyyədə yerinə yetirməsi məsələlərinin öyrənilməsinə və bununla bağli ictimaiyyətə məlumatın verilməsinə ehtiyac var. 2020-ci ildə “Strateji Yol Xəritəsi”nin birinci mərhələsi başa çatır və növbəti dövrdə Azərbaycanda yeni iqtisadi siyasi strategiya hazırlanacaq, tətbiq olunacaq . Bu yeni iqtisadi siyasi strategiyanın da 2020-ci ildən etibarən hazırlanması və növbəti illərdə tətbiq olunacağını nəzərər alsaq, siyahıya alınmanın yekunları bu strategiyanın hazırlanması üçün ən vacib göstəricilərdən biri olmalıdır. Siyahıya almanın nəticələrinin etibarlılığının artırılması, prosesdə həm yerli, həm xarici tədqiqat qruplarının, qərarvericilərin daha yaxından iştirakı üçün bu prosesə aydınlıq gətirilməsi və Nazirlər Kabinenti tərəfindən aparılmış işin ayrıca olaraq qiymətləndirilməsi və ictimaiyyətin məlumatlandırılması önəmlidir”.

Dünyapress TV

Xəbər lenti